Theo Nghị định 357 của Chính phủ, từ ngày 1/3, mỗi căn nhà, căn hộ chung cư và sản phẩm bất động sản sẽ được gắn một mã định danh điện tử riêng.

Mã là chuỗi ký tự số và chữ, tối đa 40 ký tự. Cấu trúc của mã định danh điện tử cho các sản phẩm bất động sản bao gồm các trường thông tin: mã thông tin dự án, công trình; mã định danh địa điểm (nếu có); dãy ký tự tự nhiên.

Bước đi nhằm minh bạch hóa thị trường

Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, ông Nguyễn Anh Quê – Chủ tịch G6 Group, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – cho rằng về bản chất, bất động sản không phải đến bây giờ mới được định danh. Trước đây, mỗi thửa đất đã có số tờ, số thửa; mỗi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đều có số sổ riêng và các thông tin này không trùng nhau.

Việc gắn mã định danh điện tử theo nghị định mới không tạo ra một khái niệm hoàn toàn mới, mà là thống nhất cách định danh trên phạm vi cả nước và đưa dữ liệu lên môi trường số.

Đồng quan điểm, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, chỉ ra khi dữ liệu được số hóa và liên thông ở quy mô quốc gia, các hoạt động như tra cứu thông tin, thống kê, chuyển nhượng hay thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến bất động sản sẽ trở nên thuận lợi và minh bạch hơn.

Trước khi có nghị định mới, hạn chế lớn nhất không nằm ở việc có hay không có định danh, mà ở phạm vi quản lý dữ liệu. Việc quản lý chủ yếu dừng ở cấp huyện, sau đó mở rộng lên cấp tỉnh khi có liên thông nội bộ, nhưng chưa cho phép quản lý tài sản nhà ở và đất đai ở quy mô quốc gia. Điều này khiến công tác thống kê, tổng hợp dữ liệu phải đi qua nhiều tầng nấc, mất thời gian và thiếu tính đồng bộ.

Về tác động, GS Võ cho rằng việc gắn mã định danh điện tử là cơ sở quan trọng để minh bạch hóa thị trường. Đây là điều kiện tiên quyết để bất động sản phát triển bền vững.

Phân tích kỹ hơn, ông Nguyễn Anh Quê nhấn mạnh một trong những nguyên nhân khiến thị trường vận hành thiếu lành mạnh là thiếu minh bạch thông tin và lịch sử giao dịch.

“Khi mỗi bất động sản được gắn mã định danh, tài sản đó sẽ có số hiệu riêng, gắn với chủ sở hữu cụ thể. Quan trọng hơn, toàn bộ lịch sử giao dịch, từ mua bán, chuyển nhượng đến cho tặng đều được ghi nhận xuyên suốt theo mã định danh”, vị ông Quê nói.

Mua, bán, cho ai đều biết

Theo ông Nguyễn Anh Quê, khi bất động sản được định danh đầy đủ, việc chuyển nhượng cho con cái, cho tặng hay mua bán qua nhiều lần đều để lại dấu vết dữ liệu rõ ràng, qua đó hạn chế các giao dịch mập mờ, giao dịch ngầm hoặc khai báo không đầy đủ.

Để làm được việc này, cơ sở dữ liệu bất động sản không thể tồn tại độc lập, mà cần được kết nối với các cơ sở dữ liệu khác như thuế, ngân hàng và công chứng. Khi đó, việc quản lý không chỉ dừng lại ở “ai sở hữu tài sản gì”, mà còn tiến tới làm rõ nguồn tiền hình thành bất động sản, hạn chế tình trạng đầu cơ hoặc đứng tên hộ.

GS Đặng Hùng Võ nhìn nhận việc định danh bất động sản là xu hướng mà nhiều quốc gia đã áp dụng từ lâu. Ở các thị trường phát triển, minh bạch bất động sản không chỉ là thông tin về thửa đất hay vị trí, mà còn bao gồm toàn bộ lịch sử chuyển nhượng và dòng tiền liên quan đến tài sản. Việt Nam, theo ông, đang từng bước tiến tới mô hình quản lý này.

Dẫu vậy, cả 2 vị chuyên gia đều cho rằng người dân chỉ thực sự hưởng lợi khi việc gắn mã định danh điện tử đi kèm cải cách thủ tục hành chính thực chất. Theo ông Quê, nếu chỉ dừng lại ở việc gắn mã, trong khi các giao dịch như chuyển nhượng, thừa kế, chỉnh lý biến động vẫn phải nộp hồ sơ giấy và chờ đợi theo quy trình cũ, thì người dân sẽ khó cảm nhận được lợi ích rõ ràng.

GS Đặng Hùng Võ thì nhấn mạnh sự cần thiết của cải cách đồng bộ các quy định pháp luật liên quan, từ đất đai, công chứng đến căn cước. Nếu dữ liệu đã điện tử hóa nhưng các luật vẫn yêu cầu xuất trình giấy tờ bản cứng, cải cách sẽ không triệt để, thậm chí tạo thêm chồng chéo.

Về dài hạn, mã định danh điện tử sẽ giúp thị trường bất động sản vận hành mạch lạc hơn. Mọi giao dịch đều có thể truy xuất rõ ràng: ai bán cho ai, giao dịch vào thời điểm nào, và trong những bước tiếp theo, thậm chí phải giải trình nguồn tiền mua bất động sản. Khi đó, thị trường sẽ tiến gần hơn tới trạng thái minh bạch, lành mạnh và bền vững.

Trong phiên thảo luận tại Quốc hội vừa qua, nhiều đại biểu đã lên tiếng về bất cập trong cách thu tiền sử dụng đất khi người dân chuyển mục đích sang đất ở. Hiện nay, phần lớn địa phương vẫn thu 100% chênh lệch theo bảng giá đất, không phân biệt trong hay ngoài hạn mức, khiến nhiều hộ có đất tổ tiên để lại cũng rơi vào cảnh phải nộp số tiền vượt quá khả năng – thậm chí ví như “mua lại đất của chính mình”.

Trong thực tế, quá trình hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở, nhiều trường hợp phải nộp số tiền lên tới nhiều tỷ đồng.

Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) vừa đưa một ví dụ ông bà A có 3 người con trưởng thành, đã kết hôn, sống trên thửa đất 2.000m2 trồng cây ăn trái, nguồn gốc do tổ tiên để lại.

Bảng giá đất khu vực đó là 10 triệu đồng/m2, giá đất nông nghiệp 300.000 đồng/m2, hệ số điều chỉnh giá đất 1,5 và có hạn mức giao đất ở 200m2. Ông bà A có nhu cầu tách thửa đồng thời chuyển mục đích sử dụng đất thành 4 lô đất, mỗi lô 500m2.

Theo dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, tiền sử dụng đất có mức thu bằng 30% chênh lệch giữa đất ở và đất nông nghiệp, 50% chênh lệch với hạn mức 1 lần chuyển đổi, 100% chênh lệch vượt quá 1 lần chuyển đổi. Mức thu tiền được tính một lần trên 1 thửa đất.

Như vậy, khi chuyển đổi trong hạn mức, lô đất đầu tiên 500m2 cần phải nộp tiền sử dụng đất hơn 3 tỷ đồng. Với 3 lô sau, khi vượt hạn mức, tiền phải nộp là 100% giá đất, tương đương gần 22 tỷ đồng.

Hiệp hội tính toán tổng 4 lô phải nộp gần 25 tỷ đồng, gần như ông bà A phải “mua lại đất” của chính mình sát với giá thị trường.

Từ đó, HoREA đề nghị tính tiền sử dụng đất theo mức thu: 20% với khoản chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất tính theo giá đất nông nghiệp; 30% chênh lệch đối với diện tích đất vượt hạn mức đối với hộ gia đình, cá nhân.

Hiệp hội cho rằng đề xuất phù hợp với nhiều hộ gia đình, cá nhân tạo lập, thừa kế từ nhiều đời, không phải là đất do Nhà nước giao đất và có nhiều hộ gia đình nhiều thế hệ cùng sống chung, cùng canh tác và có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất để chia cho các thành viên trong gia đình “ra riêng”.

Số tiền mà gia đình ông A có thể cần phải nộp theo đề xuất này còn gần 12 tỷ đồng, giảm một nửa so với cách tính ban đầu.

HoREA nhận thấy trong cả nước, nhất là tại các tỉnh phía Nam thì nguồn gốc sử dụng đất phổ biến thuộc trường hợp trên. Trong đó, nhu cầu chuyển nhượng, bán một phần đất ở (sau khi đã chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở) để có tiền xây dựng nhà ở và trang trải chi tiêu cũng xảy ra nhiều nên cần có chính sách hợp tình hợp lý.

Tuy nhiên, đơn vị này cũng cho rằng cần kiểm soát chặt chẽ để phòng ngừa trường hợp “đầu nậu”, doanh nghiệp nấp bóng xin chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp để lợi dụng chính sách, trục lợi bất chính.

Nguồn cung tăng, giá vẫn leo thang

Thị trường căn hộ Hà Nội sôi động trở lại với lượng nguồn cung lớn. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, 9 tháng đầu năm, toàn thành phố có 30.364 bất động sản được phép mở bán, trong đó hơn 80% là căn hộ chung cư  tập trung chủ yếu tại Đông Anh, Gia Lâm, Từ Liêm. Con số này tương đương gần 80% tổng lượng mở bán của cả năm 2024.

Tuy nguồn cung phục hồi nhưng giá bán không có dấu hiệu hạ nhiệt. Báo cáo mới đây của Bộ Xây dựng cho biết, trong 9 tháng đầu năm, giá bán căn hộ mới trung bình tại Hà Nội đạt 70-80 triệu đồng/m2, tăng 5,6% so với đầu năm và 33% so với cùng kỳ 2024. Nhiều dự án hạng sang ghi nhận mức giá từ 150 đến 300 triệu đồng/m2.

Theo dữ liệu của Batdongsan.com.vn, Hà Nội là địa phương dẫn đầu về tăng trưởng giá bất động sản trong giai đoạn 2021-2025, với mức tăng lên tới 112%. Giá căn hộ trung bình tại các quận trung tâm như Ba Đình, Cầu Giấy, Đống Đa lần lượt ở mức 112 triệu, 97 triệu và 80 triệu đồng/m². Mặt bằng giá bán tăng phản ánh sức cầu và mức tăng trưởng của thị trường bất động sản (BĐS) Thủ đô.

Nam Hà Nội giữ nhịp giá hợp lý, Hanoi Melody Residences gây chú ý

Trong bức tranh giá căn hộ đang leo thang, khu vực Nam và Tây Nam Hà Nội nổi lên như một vùng đệm cân bằng giá, nhất là các phường thuộc quận Hà Đông hay Hoàng Mai cũ. Đây là những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, hạ tầng đồng bộ, nhưng mặt bằng giá vẫn thấp hơn 20-30% so với khu trung tâm. Theo thống kê của Batdongsan.com.vn, trong vài năm, giá căn hộ tại Hà Đông tăng 97%, và Hoàng Mai tăng 86%, song vẫn nằm trong ngưỡng dễ tiếp cận cho người mua ở thực và nhà đầu tư dài hạn.

Một trong những dự án nổi bật tại khu vực này là Hanoi Melody Residences  tọa lạc tại khu đô thị Tây Nam Linh Đàm, phường Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai cũ). Dự án có mức giá từ 71,9 triệu đồng/m², thấp hơn đáng kể so với mặt bằng khu trung tâm.

Với quy mô hơn 3,2ha, dự án dành nhiều không gian cho tiện ích nội khu. Hanoi Melody Residences được quy hoạch theo mô hình đủ đầy trong một bước chân với trường mầm non nội khu gần 3.000m2, bể bơi phong cách resort gần 1.000m2, khu thể thao đa năng, vườn cảnh quan, công viên trẻ em, vườn dạo bộ, 3 tầng hầm đỗ xe thông minh, chuỗi shophouse đa dạng ngành hàng…

Dự án thuộc khu đô thị đã hoàn thiện, có cộng đồng cư dân hiện hữu, hạ tầng đồng bộ và pháp lý minh bạch, khu đất xây dự án đã được cấp sổ đỏ.

Dự án đã cất nóc tòa căn hộ đầu tiên vào đầu tháng 8, hai tòa còn lại cũng đang khẩn trương thi công. Công tác xây tường, thi công cơ điện được gấp rút triển khai.

Giữa thời điểm mặt bằng giá chung cư nội đô lập đỉnh, các dự án có mức giá hợp lý như Hanoi Melody Residences đang góp phần giữ nhịp cho thị trường khu Nam Hà Nội, giúp người mua nhà có thêm lựa chọn phù hợp với tài chính gia đình.

Để biết thêm chi tiết xem tại https://hanoimelodyresidences.com.vn/.