Theo báo cáo thị trường bất động sản khu Tây TP HCM của nền tảng Batdongsan công bố cuối năm 2025, trong nhiều năm, khu Đông và Nam là tâm điểm phát triển bất động sản của TP HCM nhờ lợi thế hạ tầng đi trước. Hiện nay, bức tranh thị trường đang dần chuyển dịch khi khu Tây, gồm Bình Chánh cũ và khu vực Long An cũ bước vào chu kỳ đầu tư hạ tầng lớn. Các dự án vành đai, cao tốc, trục hướng tâm được đẩy nhanh tiến độ, tạo nền tảng cho làn sóng giãn dân và dịch chuyển dòng vốn bất động sản ra khu vực này.

Nổi bật ở khu Tây là Vành đai 3 – được xem như “trục xương sống”, kết nối TP HCM với Long An, Đồng Nai và Bình Dương cũ. Dự án này sắp về đích, với quy mô 8 làn xe, tạo hành lang giao thông mới cho khu vực phía Tây và Tây Nam thành phố. Song song, cao tốc Bến Lức – Long Thành giữ vai trò kết nối trực tiếp khu Tây TP HCM với khu Đông và sân bay Long Thành. Vành đai 4 đang được giải phóng mặt bằng để khởi công xây dựng vào đầu năm 2026.

Ngoài các tuyến vành đai và cao tốc, khu Tây còn hưởng lợi từ hệ thống trục hướng tâm và đường đô thị mở rộng. Việc kéo dài đại lộ Võ Văn Kiệt về phía Bình Chánh, kết nối sang Long An cũ, mở ra không gian phát triển đô thị mới dọc theo các tuyến giao thông này.

Báo cáo của Batdongsan cũng nhấn mạnh, hạ tầng trở thành yếu tố định hình mặt bằng giá mới tại các khu vực ven đô. Để lý giải tiềm năng của khu Tây TP HCM, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc miền Nam Batdongsan nêu ví dụ từ mô hình phát triển tương tự tại Thủ đô. Quá trình phát triển hệ thống vành đai đã kéo giãn không gian đô thị, hình thành các đô thị vệ tinh và tạo mặt bằng giá mới cho bất động sản vùng ven.

Dữ liệu từ nền tảng cho thấy, chỉ số giá bất động sản tại các khu vực gắn với vành đai Hà Nội tăng rõ rệt trong giai đoạn 2021-2025. Cụ thể, khu vực dọc Vành đai 3 ghi nhận mức tăng giá từ 54 lên 162 triệu đồng mỗi m2, tương đương gấp ba lần. Vành đai 2 tăng từ 89 lên 243 triệu đồng, còn Vành đai 1 tăng từ 124 lên 288 triệu đồng mỗi m2. Đáng chú ý, Vành đai 4, dù ở giai đoạn đầu triển khai, cũng tăng từ 15 lên 47 triệu đồng, tương đương hơn ba lần trong vòng bốn năm. Những con số này cho thấy giá bất động sản tăng mạnh nhất tại các khu vực hưởng lợi trực tiếp từ hạ tầng giao thông, thay vì tăng đồng đều theo địa giới hành chính.

Theo đánh giá từ đơn vị, hạ tầng thường đi trước một bước so với giá bất động sản. Khi các tuyến đường hoàn thiện, dòng dân cư và dòng vốn mới bắt đầu dịch chuyển, kéo theo nhu cầu nhà ở, thương mại và dịch vụ. Hà Nội đã trải qua giai đoạn này trong khoảng 5-7 năm, từ lúc khởi động đầu tư hạ tầng đến khi các đô thị vệ tinh hình thành rõ nét.

Khu Tây TP HCM hiện được đánh giá đang ở giai đoạn đầu của chu kỳ tương tự. Hạ tầng đang được “đặt nền”, trong khi quỹ đất còn tương đối lớn so với khu Đông và khu Nam. Mặt bằng giá tại nhiều khu vực phía Tây vẫn ở mức dễ chịu, tạo dư địa cho sự điều chỉnh tăng trong trung và dài hạn khi các dự án giao thông đi vào khai thác.

Trong bức tranh này các khu đô thị được quy hoạch bài bản, nằm gần các trục giao thông chiến lược, được xem là nhóm hưởng lợi. Trong đó, ông Đinh Minh Tuấn dẫn ví dụ về khu đô thị LA Home như một trong những dự án nổi bật tại khu vực cửa ngõ phía Tây TP HCM. Dự án này có quy mô 100 ha, nằm trên mặt tiền đại lộ Lương Hòa – Bình Chánh (kết nối trực tiếp đến TP HCM trong 5 phút). Khu đô thị cũng nằm gần Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc Bến Lức – Long Thành và TP HCM – Trung Lương thuận lợi để kết nối đa khu vực.

Dự án này còn nằm đối diện khu công nghiệp Prodezi quy mô 400 ha, quy hoạch theo hướng sinh thái. Khu công nghiệp dự kiến đón hàng chục nghìn lao động, chuyên gia, tạo tiềm năng khai thác dòng tiền từ nhu cầu tìm kiếm chỗ ở. Xa hơn, khi hạ tầng về đích, bất động sản kề cận thành phố, thuận tiện kết nối được đánh giá giữ được đà tăng trưởng.

Hoài Phương

Chị Huyền Trâm, chủ một cửa hàng thời trang trên đường Võ Văn Tần, phường Xuân Hòa, vừa trả mặt bằng rộng hơn 80 m2 sau ba năm thuê. Dù chủ nhà đã chấp nhận giảm gần 50% giá thuê trong sáu tháng tới để giữ khách, chị vẫn quyết định đóng cửa vì thu không đủ chi.

Theo chị Trâm, việc giảm giá thuê chỉ giúp hạ bớt một phần chi phí, lượng khách sụt giảm khiến doanh thu hàng tháng không đủ bù các khoản vận hành. “Ngay cả khi tiền thuê giảm một nửa, tôi vẫn không thể gồng thêm”, chị nói.

Anh Nguyễn Văn Thành, chủ nhà phố mặt tiền đường Hoàng Sa, phường Bàn Cờ, cho biết để giữ khách thuê cửa hàng thời trang trong bối cảnh doanh thu sụt giảm, anh buộc hạ giá liên tục. Từ mức 80 triệu đồng mỗi tháng trước dịch, giá thuê hiện còn 40 triệu đồng, giảm khoảng 50%. Theo anh Thành, trước dịch Covid-19, căn nhà lúc nào cũng kín khách thuê. Sau dịch, nhiều khách trả lại mặt bằng do không chịu nổi chi phí vận hành.

Tương tự, trên đường 3/2, ông Trần Văn Cang cho hay căn nhà phố có diện tích sàn gần 65 m2 từng được một nhà hàng thuê với giá khoảng 80 triệu đồng mỗi tháng. Đầu năm nay, khách thuê khó khăn, liên tục đề nghị giảm giá. Để tránh chấm dứt hợp đồng, ông chấp nhận hạ xuống 60 triệu đồng, rồi tiếp tục giảm còn 45 triệu đồng mỗi tháng, tức thấp hơn gần một nửa so với trước.

Ghi nhận của VnExpress cũng cho thấy làn sóng giảm giá thuê mặt bằng nhà phố diễn ra rõ nét khi hoạt động kinh doanh chưa phục hồi. Trên đường Nguyễn Trãi (khu vực trung tâm quận 5 cũ), một căn nhà phố diện tích gần 150 m2 được chủ nhà hạ giá thuê từ 120 triệu xuống còn 75 triệu đồng mỗi tháng (gần 37%) để giữ khách. Tại đường Điện Biên Phủ (đoạn gần ngã tư Cao Thắng), mặt bằng hai tầng từng có giá 150 triệu đồng mỗi tháng cũng được điều chỉnh về khoảng 90 triệu đồng sau nhiều lần thương lượng, đổi lại khách thuê gia hạn hợp đồng. Tương tự, trên tuyến Trần Nhật Duật, nhiều chủ nhà buộc giảm 30-40% giá thuê để duy trì hợp đồng trong bối cảnh sức mua suy yếu.

Không chỉ các tuyến trung tâm, tại những khu vực có mật độ kinh doanh vừa phải, nhiều chủ nhà phố cũng chấp nhận giảm sâu để giữ khách cũ. Trên đường Lê Văn Sỹ (Phú Nhuận cũ), một mặt bằng từng cho thuê 60 triệu đồng mỗi tháng được điều chỉnh xuống 30 triệu đồng. Tại đường Cách Mạng Tháng Tám (giáp Tân Bình), nhiều căn nhà phố giá thuê từ 50-70 triệu đồng đã giảm xuống khoảng 25-40 triệu đồng mỗi tháng. Hay khu vực Tân Phú, nhiều nhà phố trên đường Nguyễn Sơn cũng giảm giá thuê từ 30-40% để tránh cảnh bỏ trống kéo dài.

Anh Nguyễn Văn Thắng, môi giới hơn 7 năm kinh nghiệm tại khu vực trung tâm TP HCM, cho biết nhiều chủ nhà đang phải giảm giá thuê từng bước để giữ khách cũ. Trước đây, các mặt bằng 80-100 m2 trên đường trung tâm cho thuê 60-150 triệu đồng mỗi tháng, hầu như không trống, nay giá phổ biến giảm 30-40%, xuống còn khoảng 40-90 triệu đồng mỗi tháng. Theo anh Thắng, trong bối cảnh sức thuê suy yếu và chi phí vận hành tăng cao, giữ được khách cũ vẫn là lựa chọn ít rủi ro hơn so với tìm khách mới.

Báo cáo của Batdongsan cho thấy đến quý IV, nhu cầu tìm thuê nhà phố tại TP HCM tiếp tục giảm 5% so với quý trước và duy trì xu hướng đi xuống 20-28% trong suốt ba năm gần đây. Khảo sát từ các sàn môi giới cho thuê nhà phố cũng ghi nhận hơn 33% đánh giá giao dịch năm nay suy giảm mạnh, trong khi 48% nhận định sức thuê không cải thiện so với cùng kỳ. Giá thuê nhà phố khu vực nội thành đã điều chỉnh giảm trung bình 10-15% trong năm nay.

Cùng xu hướng, Nhà Tốt cho biết đến quý III, nhu cầu tìm thuê nhà mặt phố giảm 24% so với cùng kỳ năm ngoái, giá thuê trung bình giảm 4-6% theo quý. Tuy nhiên, các đơn vị này cho biết mức giảm thực tế trên thị trường còn sâu hơn, do nhiều chủ nhà giữ nguyên giá chào nhưng chấp nhận hạ mạnh khi ký hợp đồng để giữ khách, khiến biên độ giảm trong giao dịch cao hơn đáng kể so với giá rao công bố.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho hay tỷ suất cho thuê nhà phố tại TP HCM hiện chỉ đạt 1,7-2,1%, mức thấp nhất trong nhiều năm. Trong đó, khu vực trung tâm ghi nhận hiệu quả khai thác thấp hơn vùng ven do giá bán tăng cao nhưng nhu cầu thuê suy yếu, buộc chủ nhà điều chỉnh mạnh giá thuê để giữ khách. Các khu vực như quận 1, 3, Phú Nhuận, Bình Thạnh cũ chỉ đạt tỷ suất 1,8-2%, trong khi Thủ Đức, Gò Vấp, quận 5, quận 2 cũ cũng chỉ quanh 2,3-2,7%, giảm sâu so với mức 4-6% trước dịch Covid-19.

Bà Mai Võ, Trưởng bộ phận bán lẻ CBRE Việt Nam, nhận định việc nhiều chủ nhà buộc hạ giá mạnh để giữ khách cho thấy mô hình kinh doanh dựa vào mặt bằng nhà phố truyền thống đang chịu sức ép lớn. Sự thay đổi hành vi mua sắm, khi người tiêu dùng ưu tiên kênh trực tuyến và các điểm mua sắm tích hợp, khiến hiệu quả khai thác của nhà phố giảm rõ rệt. Trong bối cảnh chi phí vận hành tăng cao, doanh thu không theo kịp, giá thuê từng được neo ở mức cao trước đây trở nên kém phù hợp với thực tế kinh doanh.

“Việc điều chỉnh giá thuê sâu hiện nay là quá trình thị trường tự cân bằng lại, phản ánh đúng hơn sức mua, khả năng chi trả của doanh nghiệp và hiệu suất khai thác thực tế của mặt bằng nhà phố”, bà Mai Võ đánh giá.

Theo các chuyên gia, thị trường nhà phố đang trải qua cuộc “sàng lọc tự nhiên” và việc giá thuê giảm sâu không chỉ phản ánh khó khăn nhất thời của hoạt động kinh doanh, mà còn cho thấy sự dịch chuyển cấu trúc của thị trường bán lẻ đô thị. Sức mua suy yếu kéo dài, chi phí vận hành tăng cao và hành vi tiêu dùng thay đổi khiến mô hình cửa hàng mặt tiền kém hiệu quả hơn trước. Những mặt bằng không đáp ứng được yêu cầu vận hành, tiện ích và chi phí hợp lý sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng thương mại.

Trong bối cảnh đó, theo chuyên gia, giá thuê mặt bằng từng hình thành trong giai đoạn tăng trưởng nóng buộc phải điều chỉnh mạnh để tái cân bằng cung – cầu, khi doanh nghiệp thu hẹp mạng lưới, ưu tiên mô hình linh hoạt và chi phí thấp hơn.

Phương Uyên

Nghiên cứu của Savills Việt Nam cho thấy 62% dự án sản xuất mới trong năm lựa chọn RBF – mức cao nhất tính từ 2018 đến nay. Tại phía Nam, con số này khoảng 70%, còn miền Bắc ở mức 56%. Tỷ lệ lấp đầy các dự án nhà xưởng xây sẵn hiện đã vượt 80%, phản ánh hiệu suất khai thác rất tốt, đặc biệt với nhóm nhà đầu tư FDI.

Báo cáo của Cushman & Wakefield cho thấy tỷ lệ lấp đầy nhà xưởng xây sẵn tại khu vực phía Nam hiện đạt 92%. Các địa phương trọng điểm như Đồng Nai, TP HCM mới và Tây Ninh duy trì tỷ lệ lấp đầy 90-93%, chủ yếu đến từ nhóm doanh nghiệp công nghệ cao, sản xuất linh kiện điện tử, bo mạch và phụ kiện – những ngành đòi hỏi hạ tầng đạt chuẩn để nhanh chóng vận hành.

Hoạt động giao dịch cho thuê cũng cho thấy xu hướng chuyển dịch từ mô hình nhà kho sang nhà xưởng xây sẵn ngày càng phổ biến. Việc ưu tiên tốc độ, chi phí được xem là động lực chính đẩy phân khúc RBF tăng trưởng mạnh.

Ông Neil McGregor, Tổng giám đốc Savills Việt Nam, cho biết xu hướng chuyển dịch từ thuê đất sang thuê nhà xưởng xây sẵn đã hình thành vài năm trở lại đây, nhưng chỉ đến 2024 – 2025 mới tăng tốc và tạo sức lan tỏa mạnh. Làn sóng này được củng cố khi nhiều doanh nghiệp không còn muốn chờ quỹ đất sạch hoặc tự xây nhà máy mất vài năm. Thay vào đó họ ưu tiên triển khai vận hành nhanh, giảm chi phí ban đầu.

“Nếu doanh nghiệp có thể bắt tay sản xuất nhờ thuê RBF, họ sẽ chọn ngay”, ông nói tại sự kiện “Tiêu điểm bất động sản công nghiệp 2025 – Bước chuyển để tăng trưởng”, tổ chức ngày 10/12.

Xu hướng này cũng góp phần nâng tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp phía Nam lên gần 90%, tăng 7 điểm phần trăm so với năm trước. Các chủ đầu tư khu công nghiệp cũng thay đổi hướng phát triển. Thay vì chỉ phân lô và cho thuê đất, nay doanh nghiệp chuyển sang xây sẵn nhà xưởng chuẩn chỉnh: hệ thống phòng cháy chữa cháy tích hợp, phòng sạch, điện nước công suất lớn… sẵn sàng bàn giao ngay. Cách làm này tạo nên một sân chơi mới, nơi tiêu chuẩn, tốc độ và khả năng mở rộng linh hoạt quan trọng hơn nhiều so với quyền sở hữu đất dài hạn.

Cushman & Wakefield dự báo trong 3 năm tới, khu vực phía Nam sẽ có thêm hơn 1 triệu m2 diện tích RBF, nhưng nguồn cung mới này có thể vẫn chưa theo kịp làn sóng đầu tư gia tăng.

Bên cạnh nhu cầu chuyển đổi thuê, ông John Campbell, Giám đốc bộ phận bất động sản công nghiệp Savills TP HCM, đánh giá bất động sản công nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Chi phí và nhân công giá rẻ không còn là lợi thế duy nhất. Thay vào đó, các tập đoàn sản xuất toàn cầu bắt đầu tìm điểm đến có tiêu chuẩn ESG rõ – giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng, ưu tiên năng lượng tái tạo và có chứng nhận quốc tế.

“Họ ưu tiên khu công nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xanh hơn là giá thuê thấp nên ESG sẽ là ‘giấy thông hành’ trong chu kỳ mới”, ông John Campbell dự báo.

Đánh giá về tiềm năng bất động sản công nghiệp Việt Nam, chuyên gia Savills cho rằng triển vọng đến năm 2026 của thị trường vẫn khả quan. Dòng vốn FDI dự kiến tiếp tục chảy mạnh vào bất động sản công nghiệp. Nếu trước đây khu công nghiệp phần lớn do doanh nghiệp trong nước phát triển, thì nay xuất hiện thêm nhiều nhà đầu tư ngoại, thậm chí liên doanh mô hình tương tự VSIP. Các tên tuổi mới như ESR (Trung Quốc) hay Logos Lo (Australia) đang tham gia, báo hiệu sức hút thị trường tăng rõ.

Theo giới chuyên môn, hạ tầng tiếp tục là chìa khóa quan trọng, quyết định nhà đầu tư chọn điểm đến nào. Miền Bắc dẫn ưu thế trong thời gian dài nhờ kết nối cảng biển – cao tốc – logistics, nhưng miền Nam đang bước vào giai đoạn bứt tốc. Giai đoạn 2025-2026 sẽ là thời điểm hoàn thiện loạt hạ tầng liên vùng và đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành giai đoạn một. Khi sân bay và Vành đai 3 vận hành, miền Nam sẽ cải thiện mạnh năng lực trung chuyển, logistics được tối ưu hơn, từ đó hút dòng vốn vào sản xuất điện tử, R&D và các ngành cần tốc độ lưu chuyển hàng hóa lớn.

“Đây có thể là cú hích quan trọng để Việt Nam nâng vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực, không chỉ là điểm đến của dòng vốn mà là mắt xích có giá trị cao”, ông McGregor nhận xét.

Tuy vậy, để tăng tốc, Việt Nam cần xử lý ba thách thức lớn: năng lượng, quỹ đất và giá đất công nghiệp. Với ngành chip, sản xuất công suất cao hay trung tâm dữ liệu, điện là nền tảng sống còn. Việt Nam đặt mục tiêu thị trường bán dẫn đạt 16-17 tỷ USD vào năm 2030; trong khi đó, công suất data center có thể đạt 100 MW vài năm tới. Nếu nguồn điện không ổn định, việc thu hút dự án công nghệ cao sẽ gặp khó. “Không thể nói đến bán dẫn hay dữ liệu khi điện không đảm bảo”, ông Campbell nhấn mạnh.

Quỹ đất tại các địa bàn trọng tâm đang dần thu hẹp, giá thuê tăng nhanh. Xu hướng dịch chuyển đầu tư có thể hướng sang các tỉnh mới với quỹ đất lớn hơn và dư địa phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào tiến độ triển khai hạ tầng kết nối và chính sách năng lượng.

Theo các chuyên gia, tầm nhìn xa hơn, đến 2050, mục tiêu của Việt Nam không chỉ là thu hút FDI mà giữ lại giá trị sản xuất trong nước, hình thành năng lực công nghệ cốt lõi.

Phương Uyên