Giá thuê không theo kịp giá nhà

Ông T.M (phường Xuân Hòa, TPHCM) sở hữu căn nhà phố 1 trệt, 2 lầu với diện tích sử dụng 150m² trên đường Võ Chí Công (phường Phước Long). Do chuyển về sống cùng cha mẹ lớn tuổi, ông quyết định cho thuê căn nhà với giá 15 triệu đồng/tháng. Nhưng vì vị trí xa trung tâm, thiếu tiện ích như chợ hay siêu thị, mức giá này vẫn chỉ ở ngưỡng “dễ chịu” so với mặt bằng chung.

Trên thị trường, căn nhà được định giá khoảng 10 tỷ đồng. Tính ra, tỷ suất sinh lời từ cho thuê chỉ vào khoảng 1,8%/năm – con số khá khiêm tốn và thấp hơn đáng kể so với gửi tiết kiệm ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, bà P.N (phường Long Trường) có phần “may mắn” hơn khi cho thuê căn hộ tại Thảo Điền (phường An Khánh) với giá 14 triệu đồng/tháng. Căn hộ này được định giá khoảng 5 tỷ đồng, giúp tỷ suất lợi nhuận cho thuê đạt mức 3,3%/năm – cao hơn gần gấp đôi so với trường hợp của ông T.M.

Dù vậy, áp lực tài chính vẫn chưa giảm bớt với bà P.N, bởi khoản vay mua nhà khiến tiền thu từ cho thuê mỗi tháng chỉ vừa đủ “gánh” phần lãi ngân hàng.

Không chỉ dừng lại ở hai trường hợp nêu trên, thị trường bất động sản phía Nam còn ghi nhận hàng loạt ví dụ cho thấy tỷ suất sinh lời từ cho thuê ngày càng “teo tóp” trong vài năm gần đây. Thậm chí, nhiều ý kiến cho rằng với mức giá thuê rẻ như hiện nay, thay vì vay ngân hàng mua nhà rồi gồng gánh trả lãi, việc đi thuê lại kinh tế hơn.

Ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư TPHCM đã giảm từ 2,8% năm ngoái xuống khoảng 2,2%/năm vào cuối năm nay. Nhà phố, nhà riêng cũng chỉ quanh mức 1,8%. Theo ông Tuấn, giá bán – đặc biệt căn hộ trung tâm – tăng quá nhanh, bỏ xa tốc độ tăng của giá thuê, khiến hiệu quả khai thác ngày càng thấp.

Thị trường cũng ghi nhận sự dịch chuyển nguồn cung. Nếu trước đây khu Nam tập trung đông dự án cho thuê, thì nay lượng lớn căn hộ lại đổ về phía Đông – nơi các dự án cao cấp chiếm ưu thế. Khi nguồn cung tăng mạnh ở phân khúc giá cao, giá thuê khó có cơ hội bứt lên.

Bình Dương – nơi thị trường căn hộ phía Nam sôi động thời gian qua – cũng không nằm ngoài xu hướng, khi tỷ suất cho thuê giảm từ 4,4% xuống còn khoảng 3,9%/năm.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Phát triển Nhà ở CBRE Việt Nam – cho hay giá căn hộ đã “tăng nóng” trong thời gian dài. Trung bình mỗi năm giá tăng 20-30%, có giai đoạn chạm tới 40%. Ngược lại, giá thuê sau Covid-19 phục hồi chậm, dự kiến 5 năm tới mỗi năm cũng chỉ tăng 5-10%. “Độ vênh” lớn giữa tốc độ tăng giá bán và giá thuê khiến tỷ suất cho thuê tiếp tục giảm khi tính theo giá trị mua hiện tại.

Ông Kiệt cho biết cấu trúc nguồn cung TPHCM cũng góp phần tạo áp lực. Thị trường hiện dư thừa căn hộ cao cấp, hạng sang, trong khi phân khúc tầm trung và vừa túi tiền cực kỳ khan hiếm. Giá bán các dự án cao cấp phổ biến 120-150 triệu đồng/m², thậm chí 180-200 triệu đồng/m², cao hơn nhiều so với mức bình quân 90 triệu đồng/m².

Không chỉ vậy, việc siết hoạt động cho thuê ngắn ngày (như Airbnb) 1-2 năm gần đây cũng khiến một kênh cho thuê vốn đem lại tỷ suất cao bị thu hẹp. TPHCM đang thí điểm lại loại hình này, kỳ vọng có thể mở thêm dư địa cải thiện lợi nhuận cho nhà đầu tư trong thời gian tới.

Hành vi đầu tư liệu có thay đổi?

Không khó để nhận thấy phần lớn nhà đầu tư hiện nay mua bất động sản chủ yếu để chờ tăng giá, thay vì trông chờ vào dòng tiền cho thuê. Những dự án cũ – nơi giá mua ban đầu thấp hơn – vẫn cho tỷ suất thuê tốt hơn, trong khi nhiều dự án mới có giá bán cao nhưng chưa thể khai thác cho thuê hiệu quả.

Đại diện CBRE Việt Nam cho biết nhà đầu tư ngày càng thận trọng, không còn mua “ồ ạt” như trước. Việc mua để cho thuê hiện không còn hấp dẫn, phần lớn giao dịch xuất phát từ kỳ vọng tăng giá vốn.

Cùng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn cho rằng suốt 5 năm qua giá thuê gần như đi ngang, trong khi lãi suất ngân hàng tăng, khiến mô hình mua – cho thuê kém hiệu quả. Vì vậy, nhà đầu tư ưu tiên các sản phẩm có tiềm năng tăng giá, như căn hộ tại các khu vực mới hoặc đô thị vệ tinh.

Nói tại một sự kiện gần đây, TS Đinh Thế Hiển – chuyên gia kinh tế – cho rằng thị trường bất động sản trong suốt 30 năm qua có nhiều giai đoạn siêu lợi nhuận, mức sinh lời có thể tới 25%/năm, vượt xa chứng khoán và lãi suất gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, bất động sản sẽ dần dịch chuyển trở thành kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước.

Theo chuyên gia, một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính của người mua. Và giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá qua hiệu quả khai thác của nó. Tức, một bất động sản tốt là khi có thể tạo ra tỷ suất sinh lời từ việc khai thác (cho thuê, vận hành) đạt khoảng 3% đến 3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Những ngày qua, theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, nhiều thôn của xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tĩnh, đã trở lại cảnh bình yên vốn có. Trên các con đường và những khu đất từng được phân lô, người dân không còn bắt gặp cảnh xe cộ nối đuôi, môi giới đất nườm nượp đổ về như trước.

Ông Trần Bá Hoành, Phó Chủ tịch UBND xã Toàn Lưu, xác nhận tình trạng “sốt” đất ở địa phương đã lắng xuống.

“Một số môi giới đổ về làm nóng thị trường, kéo theo người dân tìm hiểu, mục đích chủ yếu là “lướt sóng”. Thực tế, chúng tôi không ghi nhận trường hợp nào đến chính quyền làm hồ sơ giao dịch”, ông Hoành cho hay.

Công an xã Toàn Lưu cũng cho biết địa bàn không còn tình trạng tụ tập đông người mua bán, giao dịch bất động sản. Trước đó, lực lượng công an đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, đồng thời phối hợp các đơn vị triển khai giải pháp ổn định tình hình, tuần tra, xác minh các dấu hiệu vi phạm.

Theo cơ quan công an, việc mua bán bất động sản là giao dịch dân sự, thuộc quyền của công dân nhưng phải tuân thủ quy định pháp luật. 

Như Dân trí đưa tin, từ ngày 13 đến 19/9, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, 5 thôn tại địa phương này bất ngờ trở thành “điểm nóng” bất động sản. Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Một người dân thôn Nam Sơn cho biết, lô đất 160m2 cạnh nhà được bán đầu năm với giá 700 triệu đồng, chỉ sau vài lần sang nhượng, lô đất này đã “vọt” lên giá 1 tỷ đồng, rồi 1,2 tỷ đồng và tiếp tục được rao bán hơn 1,6 tỷ đồng.

Gần đó, một lô đất 200m2 nằm sâu trong ngõ nhỏ, xung quanh chỉ có rừng cây và đồng hoang, cũng được chào bán tới 2,2 tỷ đồng.

Không chỉ đất ở, nhiều diện tích đất trồng cây lâu năm, vốn bỏ hoang, nay được san lấp, làm đường để phân lô bán nền. Thậm chí, những khu vực xa xôi, dân cư thưa thớt, đường nhỏ hẹp, ngõ cụt… cũng được rao bán rầm rộ.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản.

Cơ quan này cho rằng một số hội nhóm và cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Công an xã Toàn Lưu cũng cho biết địa phương này xuất hiện tình trạng “cò” mua đất của người dân rồi chia lô. Nhóm này tiếp tục lôi kéo người khác tham gia mua bán nhằm đẩy giá lên cao.

Công an xã khuyến cáo người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin quy hoạch, pháp lý đất đai tại cơ quan chức năng trước khi giao dịch; không chạy theo tin đồn hay “cơn sốt ảo”; phải ký hợp đồng mua bán rõ ràng, công chứng hợp pháp.

Người dân cần báo ngay cho chính quyền nếu phát hiện hành vi lợi dụng danh nghĩa môi giới để lừa đảo, đẩy giá.

Cùng với cả nước, một số địa phương khu vực phía Nam cũng đồng loạt công bố thông tin mở bán, nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội.

Tại TPHCM, Sở Xây dựng công bố thông tin dự án khu nhà ở xã hội cao tầng Phúc Đạt Tân Uyên thuộc Khu nhà ở thương mại Phúc Đạt tại phường Tân Hiệp. Dự án có 936 căn hộ để bán với diện tích từ 32m2 đến 62m2.

Giá bán tạm tính là 22 triệu đồng/m2, đã bao gồm 5% VAT và chưa bao gồm kinh phí bảo trì. Như vậy, giá bán thấp nhất cho mỗi căn nhà ở xã hội là 704 triệu đồng, cao nhất gần 1,3 tỷ đồng.

Thời gian bắt đầu nhận đơn đăng ký từ ngày 27/11 đến ngày 7/12. Khu nhà ở xã hội cao tầng này gồm 3 khối chung cư cao 18 tầng, tiến độ thực hiện đến tháng 6/2027. 

Tại Đồng Nai, Sở Xây dựng công bố giá bán nhà ở xã hội thuộc dự án Khu dân cư theo quy hoạch tại xã Long Thành. Giá bán tại tòa E gần 21,7 triệu đồng/m2; giá bán ở tòa F gần 21 triệu đồng/m2. Giá bán này đã bao gồm VAT, chưa bao gồm chi phí bảo trì, chi phí quản lý và vận hành nhà chung cư.

Nhà ở xã hội thuộc dự án Khu dân cư theo quy hoạch tại xã Long Thành. Dự án có 4 khối nhà ở xã hội với số lượng 628 căn hộ, diện tích từ 48m2 đến 77m2. Doanh nghiệp công bố gia hạn thời gian tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua đợt 1 từ ngày 14/10 đến 15/12, số lượng 314 căn hộ.

Trước đó vào đầu tháng 11, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tại dự án Khu nhà ở xã hội phường Bảo Vinh, Đồng Nai cũng đã tổ chức buổi lễ bốc thăm mua.

Cụ thể, khách hàng bốc thăm quyền mua 168 căn nhà ở xã hội – đều là nhà ở liên kế đều đã hoàn thành xây dựng, giá bán hơn 9,2 triệu đồng/m2 (đã bao gồm thuế 5%, chưa bao gồm phí bảo trì). Dự án này có quy mô hơn 1.000 căn nhà xã hội. Chủ đầu tư đã xây dựng xong 592 căn nhà liên kế, đang thi công 456 căn nhà ở xã hội dạng chung cư.

Tại dự thảo Nghị quyết về việc ban hành một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc về nhà ở xã hội của Bộ Xây dựng, TPHCM được giao xây nhà ở xã hội nhiều nhất cả nước, hơn 194.000 căn giai đoạn 2025-2030. Lý do chính TPHCM được giao nhiều, tăng mạnh là thành phố đã sáp nhập 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Trước đó, trước hợp nhất, con số TPHCM được giao là 69.700 căn.

Cùng thời gian này, Đồng Nai cũng được giao chỉ tiêu gần 64.700 căn, xếp sau Bắc Ninh, Hà Nội, Tây Ninh; nhiều hơn Phú Thọ, Hải Phòng.

Chính phủ hôm nay (6/1) ban hành Nghị quyết quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai.

Nghị quyết này quy định về tiền đặt trước tham gia đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở cho cá nhân; xử lý vi phạm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở vi phạm nghĩa vụ nộp tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật khác có liên quan.

Nghị quyết đã bổ sung một số giải pháp, cơ chế nhằm ngăn chặn hành vi trục lợi, sai phạm trong đấu giá đất, trong đó có tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc. Cụ thể, Nghị quyết quy định về tiền đặt trước khi tham gia đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân theo Luật Đất đai.

Theo Điều 39 Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2024), tiền đặt trước trong trường hợp này được quy định tối thiểu 5% và tối đa 20% giá khởi điểm. Tuy nhiên, Nghị quyết mới đã nâng mức tiền đặt trước lên tối thiểu 10% và tối đa 50% giá khởi điểm, qua đó siết chặt kỷ luật đấu giá, hạn chế tình trạng đầu cơ, trả giá cao để trục lợi rồi bỏ cọc.

Nghị quyết cũng quy định cụ thể việc xử lý vi phạm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở.

Theo đó, người trúng đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở nhưng vi phạm nghĩa vụ nộp tiền trúng đấu giá, dẫn đến việc hủy quyết định công nhận kết quả đấu giá, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở.

Trong đó, trường hợp không nộp tiền trúng đấu giá bị cấm từ 2 năm đến 5 năm, còn trường hợp nộp không đầy đủ tiền trúng đấu giá bị cấm từ 6 tháng đến 3 năm.

Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở cho cá nhân đồng thời là cơ quan có thẩm quyền quyết định việc cấm tham gia đấu giá theo quy định nêu trên.

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ban hành quyết định hủy quyết định công nhận kết quả đấu giá quyền sử dụng đất, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét và ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá đối với người trúng đấu giá theo quy định.

Nội dung quyết định cấm tham gia đấu giá, việc gửi và đăng tải trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia, cũng như việc khiếu nại, khởi kiện và thời hiệu xử lý vi phạm được thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ hôm nay (ngày 6/1) đến hết ngày 28/2/2027.

Trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới có hiệu lực thi hành sau ngày Nghị quyết này được thông qua và trước ngày 1/3/2027 thì các quy định tương ứng được ban hành trong Nghị quyết này chấm dứt hiệu lực.

Trong thời gian các quy định của Nghị quyết này có hiệu lực, nếu quy định về tiền đặt trước, cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở trong Nghị quyết này khác với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan thì thực hiện theo quy định tại Nghị quyết này.