Dự án khu đô thị An Huy tọa lạc tại xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa, được tỉnh Long An duyệt chủ trương đầu tư đầu năm 2024. Trong đó, giai đoạn 1 của dự án có diện tích 60 ha, gồm 2.250 sản phẩm đất nền, nhà liền kề, biệt thự, shophouse… vừa được khởi công. Như vậy, sau dự án khu đô thị mới Hậu Nghĩa của Tập đoàn Vingroup, đây là dự án quy mô lớn tiếp theo tại Long An được khởi công trong năm nay.

Chủ đầu tư dự án này là Tập đoàn An Huy, doanh nghiệp bất động sản hoạt động lâu năm tại phía Bắc, với nhiều dự án như khu đô thị An Huy Bắc Ninh (16,4 ha), khu đô thị An Huy Bắc Giang (60 ha)… Khu đô thị An Huy là dự án trọng điểm đầu tiên nằm trong kế hoạch Nam tiến của tập đoàn này tại Long An nói riêng và khu vực phía Nam nói chung.

Long An là một trong những địa phương ven TP HCM có tốc độ phát triển mạnh về đô thị và bất động sản, thu hút nhiều nhà đầu tư lớn trong vài năm gần đây. Năm 2024, quy mô kinh tế tỉnh Long An hơn 188.000 tỷ đồng, đứng thứ 13 cả nước. Tỉnh cũng vừa thu hút dự án đầu tư trực tiếp từ nước ngoài 14,3 tỷ USD, với hơn 1.500 dự án đến từ các nhà đầu tư của 40 quốc gia trên thế giới, là 1 trong 10 địa phương thu hút FDI đứng đầu cả nước.

Thời gian qua, Long An liên tục thu hút sự quan tâm của các ông lớn bất động sản. Gần đây, Vingroup cũng vừa khởi công dự án khu đô thị mới Hậu Nghĩa, huyện Đức Hòa với tổng vốn khoảng 1 tỷ USD. Trước đó, doanh nghiệp này nhắm đến dự án khu đô thị mới Phước Vĩnh Tây, tổng vốn hơn 3 tỷ USD tại huyện Cần Giuộc và khu đô thị Tân Mỹ tại Đức Hòa. Ngoài ra, các ông lớn bất động sản khác như BIM Group, Phú Mỹ Hưng, Ecopark… cũng nghiên cứu, đầu tư các dự án nghỉ dưỡng, khu đô thị, năng lượng tái tạo tại tỉnh này.

Phương Uyên

Sau 5 năm lao động, tích lũy được 1 tỷ đồng, chị Hằng (36 tuổi) nhân viên văn phòng đang trọ tại TP Thủ Đức, dự kiến vay thêm tối đa 700 triệu đồng, mua căn hộ 52 m2 tại dự án sắp mở bán ở Bình Dương. Đầu năm, dự án này được giới thiệu giá khoảng 33 triệu đồng mỗi m2 (đã gồm VAT). Nhưng đến đầu tháng 6 khi dự án chính thức mở đặt chỗ, giá chưa thuế đã tăng lên 40 triệu đồng mỗi m2, đẩy tổng giá căn hộ lên hơn 2,1 tỷ đồng.

Với khoản chênh lên đến 400 triệu đồng một căn, gia đình chị Hằng không đủ khả năng vay thêm vì thu nhập hạn chế và ngại rủi ro lãi suất. “Chúng tôi đã tính toán rất kỹ, nhưng giá nhà cứ tăng liên tục, trong khi mức thu nhập gần như không đổi, khiến cơ hội mua nhà ngày càng xa vời”, chị Hằng nói.

Tương tự, anh Văn Nghị (41 tuổi, quận 12) đang tìm nhà tại khu vực rìa TP Thủ Đức. Dù vị trí bất tiện, di chuyển hơn 90 phút vào trung tâm, anh vẫn cân nhắc vì giá chào ban đầu khoảng 46 triệu đồng mỗi m2. Nhưng khi hỏi thực tế, giá các căn đều trên 55 triệu, chỉ vài căn vị trí xấu giữ mức 50 triệu đồng mỗi m2. “Giá nhà quá cao, nguồn tài chính eo hẹp, tôi không biết nên tiếp tục tìm căn vừa túi tiền hay dừng kế hoạch mua nhà lại”, anh nói.

Trường hợp anh Nguyễn Văn Tùng (39 tuổi), kỹ thuật viên điện lạnh, vào TP HCM từ 2014, sau hơn 10 năm thuê trọ vẫn chưa mua được nhà. Với thu nhập 18-22 triệu đồng mỗi tháng, anh dành dụm được 850 triệu đồng, dự tính vay thêm 700-800 triệu để tìm mua căn hộ nhỏ ở vùng ven TP HCM hoặc giáp Bình Dương.

Thế nhưng, sau gần một năm tìm kiếm, anh chưa tìm được căn phù hợp. Những dự án giá dưới 35 triệu đồng mỗi m2 đã hết hàng, còn lại đa phần báo giá 40-50 triệu đồng, đẩy tổng giá lên quá 2 tỷ đồng.

“Làm nghề tự do nên tôi khó vay ngân hàng. Do đó, tôi cứ chần chừ mãi và giá nhà lại tăng cao liên tục, vượt khỏi tầm với”, anh chia sẻ.

Theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), trong quý I, cả nước có khoảng 14.500 căn hộ chào bán mới, trong đó hơn 80% thuộc phân khúc cao cấp và hạng sang. Ngược lại, phân khúc bình dân, vốn đáp ứng nhu cầu ở thực, chỉ chiếm gần 13%, tương đương khoảng 2.000 căn, quá ít so với nhu cầu hàng triệu căn của người lao động.

Xu hướng này cũng được ghi nhận bởi các đơn vị nghiên cứu quốc tế. Báo cáo của Cushman & Wakefield cho thấy tại TP HCM, hơn 75% nguồn cung là căn hộ cao cấp, trong khi nhà giá rẻ gần như không xuất hiện. Giá sơ cấp trung bình tại thành phố đã vượt 120 triệu đồng mỗi m2, tăng 47% so với năm 2024.

Số liệu từ Batdongsan cũng chỉ ra, trong 5 năm qua, giá chung cư TP HCM tăng trung bình 46-60%, hiện đạt khoảng 60 triệu đồng mỗi m2. Các tỉnh phía Nam ghi nhận đà tăng mạnh, như Long An tăng 30%, Cần Thơ 46%, Bình Dương 12% trong năm qua. Khoảng 90% nguồn cung tại TP HCM có giá trên 55 triệu đồng mỗi m2, còn ở các tỉnh, khoảng 40% dao động 35-55 triệu đồng mỗi m2.

Trái với tốc độ tăng giá nhà, thu nhập người lao động tăng không tương xứng. Theo Tổng cục Thống kê, năm 2024, thu nhập bình quân đầu người mỗi tháng đạt 7,7 triệu đồng, thành thị là 9,3 triệu đồng, nông thôn 6,7 triệu đồng. Con số này chỉ tăng 8,6% so với năm trước, mức lương tối thiểu cũng chỉ tăng 6%.

Giá nhà tăng quá nhanh trong 2-3 năm gần đây đang trở thành rào cản lớn với người mua nhà. Theo báo cáo của Savills, Knight Frank và DKRA, thanh khoản căn hộ những tháng đầu năm giảm sâu, tỷ lệ hấp thụ chỉ đạt 15-16% trên tổng lượng hàng mở bán, dù nguồn cung không nhiều và cạnh tranh thấp.

Đánh giá về thực trạng chênh lệch giữa giá nhà và thu nhập, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Tiếp thị nhà ở tại CBRE Việt Nam, cho rằng giá nhà đang bỏ xa thu nhập người dân. Thị trường hiện nay gần như không có nhiều sản phẩm phù hợp với người mua ở thực. Giá nhà tăng quá nhanh khiến không chỉ người có thu nhập trung bình mà cả nhóm thu nhập khá cũng khó tiếp cận. Điều này làm gia tăng rào cản sở hữu nhà, đặc biệt sau giai đoạn kinh tế suy giảm kéo dài.

Theo ông Kiệt, không thể đổ hoàn toàn trách nhiệm cho chủ đầu tư, bởi doanh nghiệp buộc phải đảm bảo lợi nhuận. Giá bán tăng không chỉ do định giá kỳ vọng, mà còn chi phí đầu vào đội lên như bảng giá đất mới, chi phí bồi thường, xây dựng, và lãi vay tích lũy từ giai đoạn thị trường trầm lắng 2020-2023.

Dù vậy, ông Kiệt thừa nhận một số dự án vẫn định giá cao hơn giá trị thực mà người mua có thể cảm nhận, chẳng hạn bán ngang hoặc cao hơn các dự án nổi bật trong khu vực, dù chưa tương xứng về vị trí, tiện ích hay chất lượng xây dựng.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên bổ sung, thị trường đang lệch pha nghiêm trọng về cung – cầu. Các dự án mở bán trong 3-4 năm qua đều có giá từ 45 triệu đồng mỗi m2 trở lên; hiện nay, giao dịch thứ cấp phổ biến ở mức 55 triệu đồng mỗi m2. Một căn hộ nhỏ 50 m2 hiện tiệm cận 3 tỷ đồng, vượt xa khả năng chi trả của số đông người mua ở thực, vốn chỉ xoay quanh ngưỡng 2 tỷ đồng.

Người mua để ở ngày càng khó tiếp cận nhà khi thu nhập không theo kịp giá bất động sản. Trong khi đó, nhóm khách này lại có xu hướng tìm kiếm căn hộ mới để được hỗ trợ thanh toán trả góp. Tuy nhiên, giá sơ cấp tăng nhanh kéo theo mặt bằng giá thứ cấp biến động mạnh, khiến cơ hội an cư gần như khép lại với lao động thu nhập trung bình.

Theo các chuyên gia, để hạ nhiệt giá nhà và gia tăng cơ hội sở hữu cho người mua ở thực, cần có sự phối hợp đồng bộ từ Chính phủ, doanh nghiệp, ngân hàng. Trong đó, yếu tố then chốt là quỹ đất. Không chỉ dừng ở đất trống, quỹ đất phát triển nhà ở cần đi kèm hạ tầng hoàn chỉnh, từ giao thông, tiện ích, an ninh đến hệ thống an sinh xã hội… mới có thể hình thành các dự án nhà ở giá hợp lý một cách bền vững.

Thị trường hiện cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực khi Chính phủ yêu cầu xây dựng Quỹ nhà ở quốc gia, khuyến khích doanh nghiệp lớn tham gia phát triển nhà ở phù hợp khả năng chi trả. Tuy vậy, để chính sách đi vào thực tế, các chuyên gia cho rằng cần có thêm cơ chế hỗ trợ cụ thể dành cho doanh nghiệp phát triển nhà giá thấp, tạo điều kiện để tăng nguồn cung và đưa giá nhà tiệm cận với thu nhập của người dân. Bên cạnh đó, cần có cơ chế phân phối minh bạch, đảm bảo sản phẩm đến đúng tay người có nhu cầu thật.

Phương Uyên

Theo Tổng cục Thống kê, CPI bình quân 6 tháng đầu năm tăng 3,27%, trong khi lạm phát cơ bản ở mức 3,16%. Cùng thời điểm, lãi suất huy động tại các ngân hàng thương mại dao động quanh 4,5 – 5% một năm. Chênh lệch nhỏ giữa lãi suất và lạm phát khiến một số nhà đầu tư có xu hướng chuyển hướng sang các kênh khác.

Báo cáo của Agriseco Research ngày 10/6, cho thấy, bất động sản thấp tầng tại các khu vực có hạ tầng phát triển, pháp lý rõ ràng, chính sách tài chính linh hoạt đang thu hút dòng tiền. Dòng tiền đang chuyển vào phía Nam nơi mặt bằng giá hợp lý, kỳ vọng tăng giá và khả năng hấp thụ cao của phân khúc thấp tầng. Savills Việt Nam cũng cho biết, trong quý II, nhu cầu mua để ở và đầu tư đối với nhà phố, biệt thự có xu hướng tăng tại các đô thị vệ tinh của Hà Nội, TP HCM.

Tây Bắc TP HCM, bao gồm các khu vực như Đức Hòa (Long An cũ), Trảng Bàng (Tây Ninh), Dĩ An (Bình Dương cũ), đang hưởng lợi từ loạt công trình giao thông như vành đai 3, vành đai 4, cao tốc TP HCM – Mộc Bài, tuyến metro số 2. Theo đại diện Vinhomes, ngoài kết nối đồng bộ, mặt bằng giá tại khu vực này vẫn còn thấp, tạo dư địa tăng trưởng trong trung hạn.

Từ cuối tháng 6, thị trường ghi nhận sự quan tâm lớn tới dự án Vinhomes Green City – đại đô thị vừa ra mắt tại cửa ngõ Tây Bắc TP HCM. Một trong những yếu tố giúp dự án hút dòng tiền là chính sách giãn xây linh hoạt từ chủ đầu tư.

Khác mô hình truyền thống, sản phẩm giãn xây cho phép khách hàng thanh toán giá trị quyền sử dụng đất và quyền khai thác thương mại. Phần còn lại, chi phí xây dựng được dời ít nhất 24 tháng, khi hạ tầng trong khu hoàn thiện.

Chủ đầu tư cho biết, với sản phẩm này, người mua có thể vay tới 85% giá trị đất và thương mại. Nhờ đó, chỉ cần thanh toán khoảng 15% tổng giá trị quyền sử dụng đất và thương mại (tương đương từ 550 triệu đồng), khách hàng đã có thể ký hợp đồng mua bán và sở hữu sản phẩm thấp tầng, chưa cần thanh toán chi phí xây dựng trong giai đoạn đầu.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Giám đốc một công ty tư vấn tài chính tại TP HCM, đánh giá chính sách giãn xây 2 năm là đòn bẩy kép, vừa giảm áp lực vốn, vừa tạo cơ hội đón đầu làn sóng tăng giá khi hạ tầng hoàn thiện.

Sau 24 tháng, nhà đầu tư có thể thanh toán phần còn lại để nhận nhà hoặc chuyển nhượng. Theo số liệu khảo sát tại các đô thị Vinhomes trước đây, mức tăng ước đạt 20 – 30% sau hai năm, chưa kể mức tăng trung bình 10 -12% một năm theo biến động thị trường tại khu vực Hậu Nghĩa, Đức Hòa.

Khác với nhiều dự án tại Long An (cũ) đang trong giai đoạn đặt cọc hoặc ký văn bản thỏa thuận, Vinhomes Green City cho phép khách hàng ký hợp đồng mua bán ngay khi hoàn tất phần vốn đối ứng. Đây là một lợi thế về pháp lý và tiến độ, giúp tăng độ tin cậy với nhà đầu tư.

Dự án có quy mô 197 ha, theo mô hình đô thị all-in-one với hệ thống tiện ích đồng bộ và quản lý theo tiêu chuẩn Vinhomes. Chủ đầu tư định vị Vinhomes Green City là “thành phố giao thương sinh thái” tại cửa ngõ Tây Bắc TP HCM, hướng tới cả khách mua ở thực và nhà đầu tư dài hạn.

Song Anh

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội để trình Quốc hội thông qua.

Theo dự thảo, Bộ này đề xuất nâng mức lợi nhuận cho các chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội từ 10% lên mức tối đa là 13% trên tổng chi phí xây dựng dự án. Các chủ đầu tư sẽ căn cứ mức lợi nhuận này để xây biểu giá bán, giá thuê mua và thuê nhà ở xã hội.

Đây cũng là mức áp dụng với tất cả dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân xây dựng trên quỹ đất công, quỹ đất 20% nhà ở thương mại và các dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành nhưng chưa được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt giá bán, cho thuê và cho thuê mua.

Trước đó, Hiệp hội Bất động sản TP HCM đã đề xuất Chính phủ xem xét tăng thêm lợi nhuận định mức với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội lên 15%. Sở Xây dựng Hà Nội cũng từng kiến nghị tăng mức lợi nhuận này lên 15-20% nhưng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều.

Theo quy định hiện nay, chủ đầu tư xây dự án nhà ở xã hội bị khống chế lợi nhuận định mức là 10%. Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp, chuyên gia cho rằng con số 10% là không hấp dẫn. Việc phát triển nhà ở xã hội được đánh giá là khó hơn làm nhà thương mại, bởi cơ chế triển khai vẫn là doanh nghiệp tự bỏ vốn đầu tư nhưng bị giới hạn lợi nhuận tối đa 10% trong khi thủ tục, quy chế khó hơn làm nhà thương mại

Theo Đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội tới 2030, đến năm 2024 cả nước phát triển 130.000 căn. Tuy nhiên, báo cáo từ Bộ Xây dựng cho thấy dù nỗ lực, các địa phương chỉ hoàn thành được 21.000 căn, tương ứng hơn 16% kế hoạch.

Từ 2021 đến nay, cả nước có 644 dự án nhà ở xã hội được triển khai với quy mô 580.109 căn. Trong đó, chỉ có 96 dự án được hoàn thành với quy mô hơn 57.620 căn. 133 dự án đã khởi công với trên 110.200 căn. Còn lại 415 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ cung cấp thêm hơn 412.200 căn nếu xây xong.

Theo giới chuyên môn, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội gặp khó khăn do vướng điểm nghẽn về thủ tục hành chính, tạo lập quỹ đất, cơ chế triển khai chưa thông thoáng và mức lợi nhuận hiện nay chưa đủ để thu hút nhà đầu tư tích cực tham gia vào phân khúc này.

Cụ thể, lợi nhuận giới hạn ở mức 10% khi thủ tục kéo dài đến 5 năm, giai đoạn đầu tư mất thêm 2 năm. Tức là, một dự án trung bình cần 7 năm. Bình quân trong thời gian này, mỗi năm lợi nhuận chỉ đạt khoảng 1,3-1,5%, không đủ để tái đầu tư. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp sau khi thực hiện một dự án xong không muốn làm tiếp.

Giai đoạn 2025-2030, Thủ tướng giao nhiệm vụ cả nước cần đạt mục tiêu hơn 995.000 căn hộ. Trong đó, Hà Nội phải hoàn thành gần 45.000 căn, còn TP HCM khoảng 67.000 căn.

Để đạt được chỉ tiêu đề ra, bên cạnh việc tăng định mức lợi nhuận, Bộ Xây dựng cũng đề xuất thay đổi phương án lựa chọn nhà đầu tư làm dự án nhà ở xã hội không thông qua đấu thầu. Hiện nay việc lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được thực hiện qua hai phương thức là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư (chỉ không phải đấu giá như nhà ở thương mại). Về cơ bản, quy trình đấu thầu hay chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở xã hội không khác biệt nhiều với dự án nhà ở thương mại.

Ngoài ra, dự thảo cũng đơn giản hoá quy trình thủ tục đầu tư dự án nhà ở xã hội như không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi; giao chủ đầu tư lập quy hoạch chi tiết 1/500 thay cho địa phương…

Phương Uyên