Trong báo cáo tình hình kinh tế, xã hội 6 tháng đầu năm, UBND TP HCM cho biết Tổ công tác đặc biệt do Chủ tịch UBND thành phố làm tổ trưởng (được thành lập từ đầu tháng 3) đã rà soát vướng mắc cho 571 dự án tồn đọng. Kết quả bước đầu, 63 dự án trong số này đã được tháo gỡ, góp phần khơi thông hơn 86.800 tỷ đồng vốn đầu tư và giải phóng khoảng 923 ha quỹ đất.

Với các dự án, công trình còn lại, TP HCM đặt mục tiêu trong năm 2025 sẽ giải quyết toàn bộ các vướng mắc thuộc thẩm quyền thành phố và trên 50% dự án thuộc thẩm quyền trung ương.

Trước đó, theo số liệu thống kê của UBND TP HCM, trên địa bàn hiện có 571 công trình, dự án, khu đất còn vướng mắc. Trong đó, có 30 dự án thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp trung ương, 541 dự án thuộc thẩm quyền giải quyết của thành phố. Nhiều dự án trong số này chậm triển khai do thay đổi chính sách, vướng thanh tra, kiểm toán hoặc thiếu cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành. Một số dự án thuộc doanh nghiệp nhà nước còn gặp khó khăn trong việc xử lý tài sản và chuyển mục đích sử dụng đất.

Thành phố đang rà soát theo nhóm dự án, phân theo lĩnh vực như hạ tầng giao thông, nhà ở, thương mại, dịch vụ… để tháo gỡ theo hướng đồng bộ. Các vướng mắc vượt thẩm quyền đang được tổng hợp, báo cáo trung ương nhằm thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn và kích thích tăng trưởng kinh tế.

Sở Tài chính TP HCM ước tính, nếu toàn bộ dự án được tháo gỡ, thành phố có thể giải phóng hàng nghìn tỷ đồng vốn và hàng trăm ha đất đang bị “đóng băng”. Riêng nhóm đầu tư công, nếu được tháo gỡ kịp thời, dự kiến giải ngân ít nhất 20.000 tỷ đồng. Đối với 12 dự án do trung ương quản lý, sau khi xử lý, thành phố có thể đưa vào sử dụng hơn 47.000 m2 đất, huy động nguồn vốn đầu tư lên đến hơn 90.000 tỷ đồng vào nền kinh tế.

Trong 6 tháng đầu năm, TP HCM ghi nhận tổng nguồn thu ngân sách nhà nước đạt 321.892 tỷ đồng, tương đương 61,89% dự toán, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Thành phố cũng đang triển khai Đề án nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giai đoạn 2023-2025, tầm nhìn đến 2030. Các giải pháp bao gồm cải cách thủ tục hành chính, tăng cường xúc tiến đầu tư, tận dụng cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98 và tiếp tục đẩy nhanh công tác tháo gỡ vướng mắc định kỳ hằng tuần.

Phương Uyên

Hoàng Quân (32 tuổi) đang làm việc tại một ngân hàng thương mại ở TP HCM, cho biết có thu nhập 24,5 triệu đồng mỗi tháng, không thấp so với mặt bằng lương chung nhưng chẳng thấm là bao với mức phí sinh hoạt đắt đỏ của TP HCM. Dù tiết kiệm từ khi ra trường, đến nay, Quân vẫn chọn ở trọ với lý do mua nhà không nổi.

“Một căn hộ bình dân ở thành phố có giá đến 3 tỷ đồng, muốn mua phải vay ít nhất 2 tỷ đồng và 15-25 năm tới, mỗi tháng phải dành hơn 60% thu nhập trả nợ. Phấn đấu trong nợ nần thì thà ở trọ cả đời dành dụm tiền về già dưỡng lão”, anh cho hay.

Quân không phải cá biệt, rất nhiều bạn trẻ dù đã nỗ lực từng ngày mong sớm có mái ấm ở TP HCM, nhưng đã từ bỏ, chọn cách thuê nhà ở các đô thị lớn.

Thùy Chi (35 tuổi) công tác tại một tổ chức tín dụng ở TP HCM, cho biết từ khi ra trường đã bắt đầu tích lũy cho kế hoạch mua nhà tuổi 30. Dù tuổi tác đã cách xa mục tiêu 5 năm, Chi vẫn đang ở trọ. Với mức thu nhập 22 triệu đồng mỗi tháng, Chi thuê căn phòng giá 4 triệu đồng (chưa tính điện, nước…), trung bình mỗi tháng, cô tiêu tốn ít nhất 13 triệu đồng cho phí sinh hoạt, mua sắm và tiết kiệm nhiều nhất 5 triệu đồng.

Hiện cô chỉ tiết kiệm được 700 triệu đồng, mua căn nhà vài tỷ đồng ở thành phố là điều quá xa vời. Do đó, cô chấp nhận thuê nhà ở trọ để bớt phải lo nghĩ, dành tiền vào việc khác.

Tương tự, Kim Anh (28 tuổi) nhân viên cho một công ty truyền thông ở quận 1, chia sẻ thu nhập loanh quanh ở mức 16-18 triệu mỗi tháng, làm cả đời cũng không mua được nhà ở TP HCM. Hơn nữa cô cũng không thấy quá nhiều lợi ích khi mua nhà ở thành phố nên “thà cứ ở trọ, dùng tiền trả lãi mua nhà đi học thêm kiến thức, kỹ năng mới để phát triển công việc”.

Nghiên cứu mới đây từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) cho thấy, hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng) ưu tiên thuê nhà, coi đây là giải pháp tối ưu để giảm gánh nặng tài chính và tận hưởng sự tự do trong bối cảnh giá bất động sản leo thang.

Tương tự, kết quả khảo sát từ chuyên trang Batdongsan cũng cho thấy, xu hướng tìm thuê nhà gia tăng gần 22% trong năm 2024. Nhóm khách hàng trong độ tuổi 25-34 tìm thuê cao nhất (gần 62%), ngay cả nhóm thu nhập cao từ 21-40 triệu đồng mỗi tháng cũng có tỷ lệ tìm thuê nhà đến 42% trong năm qua.

Lý giải, Vars cho rằng giá nhà tăng cao, không có ưu đãi lãi suất là rào cản khiến nhiều người khó mua nhà, đẩy họ vào thị trường thuê. Giá căn hộ chung cư tại Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng tăng lần lượt 72%, 50% và 34% trong 5 năm qua, còn thu nhập trung bình của người dân chỉ tăng khoảng 6-10% mỗi năm và ở mức rất thấp (từ 6,8-8,9 triệu đồng mỗi tháng). Trung bình vay 1,5-2 tỷ đồng mua nhà, hàng tháng người mua phải trả tiền gốc và lãi từ 25-60 triệu đồng, cao hơn 5-10 lần chi phí thuê nhà.

Còn theo Batdongsan, hơn 41% người đi thuê cho biết không đủ tài chính mua, không muốn ràng buộc vì khoản vay mua nhà và giá thuê nhà giá thấp hơn trả lãi suất hàng tháng. Với mức GDP bình quân đầu người ước tính khoảng 9,5 triệu đồng mỗi tháng (2024), một người trẻ (25-40 tuổi) phải tích lũy từ 26 năm để sở hữu căn hộ diện tích 60 m2, giá khoảng 3 tỷ đồng (trong điều kiện lãi suất huy động giả định là 4,5%/năm).

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam, nhận định việc vay mua nhà với người trẻ vẫn gặp “muôn vàn khó khăn”. Vay là đồng nghĩa phải trả nợ trong 15-25 năm, hoặc phải “bóp mồm bóp miệng” cắt giảm nhiều khoản chi tiêu khác để có thời gian trả nợ ngắn hơn. Chưa kể, lãi suất thả nổi khó dự báo cũng làm nhiều người trẻ không dám vay, chọn ở trọ thay vì sở hữu tài sản.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc Batdongsan nhận định, bên cạnh vấn đề tài chính, tư duy về sở hữu nhà cũng dần thay đổi, đặc biệt là với thế hệ trẻ. Hiện có khoảng 28% ngưởi thuê nhà cho biết, chọn ở trọ vì thích sự linh hoạt từ việc thay đổi môi trường sống.

Xu hướng gia tăng nhu cầu thuê khiến mảng cho thuê tại Việt Nam ngày càng tiềm năng. Dù vậy, thị trường cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thực sự trở thành một giải pháp thay thế hoàn toàn cho việc sở hữu nhà.

Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho biết, phần lớn nguồn cung nhà cho thuê do cá nhân sở hữu và quản lý, chưa có sự tham gia của các chủ đầu tư chuyên nghiệp. Trong khi đó, tại các nước phát triển, mô hình “build-to-rent” (xây dựng để cho thuê) đã trở nên phổ biến, giúp người thuê có nhiều lựa chọn hơn với giá cả hợp lý và dịch vụ tốt hơn.

Việt Nam cũng chưa có chính sách bảo vệ người thuê nhà. Đa số các hợp đồng thuê đều có thời hạn ngắn (6-12 tháng) và không có ràng buộc về điều kiện và mức tăng giá, khiến người thuê phải đối mặt với rủi ro về sự ổn định và quyền lợi. Việc thuê nhà chỉ có thể trở thành một lựa chọn phổ biến khi thị trường cho thuê được phát triển chuyên nghiệp hơn và có sự hỗ trợ từ chính sách tài chính.

Đơn vị này đề xuất nên có quy định pháp luật cụ thể bảo vệ quyền lợi người thuê như giới hạn mức tăng giá thuê mỗi năm và khuyến khích hợp đồng thuê dài hạn. Còn Hiệp hội bất động sản TP HCM mới đây cũng đề xuất, để tăng khả năng sở hữu nhà của người dân, nên có chính sách tín dụng ưu đãi với nhóm người mua nhà lần đầu.

Phương Uyên

Theo các chuyên gia, sở hữu nhà vẫn luôn là mục tiêu lớn của nhiều người trẻ. Trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng và thu nhập khó theo kịp, các giải pháp tài chính hợp lý đang trở thành “cầu nối” giúp người trẻ hiện thực hóa giấc mơ an cư.

Vợ chồng trẻ Minh và Hòa (33 tuổi), hiện là công nhân tại TP HCM cho biết, mỗi ngày sau giờ tan làm, cả hai thường đi ngang khu chung cư gần công viên Phú Lâm với mong muốn có thể sở hữu nhà tại đây. Hai vợ chồng có tổng thu nhập khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng, có ý định mua nhà từ lâu nhưng chưa thể thực hiện. Sau gần 5 năm thuê trọ, cả hai bắt đầu lên kế hoạch sở hữu căn hộ đầu tiên.

Tuy nhiên, khi bắt tay vào tìm hiểu, họ nhận thấy có nhiều yếu tố khiến việc mua nhà trở nên khó khăn như: vốn tự có chưa đủ, lo ngại áp lực trả nợ hàng tháng và rủi ro lãi suất thay đổi sau giai đoạn đầu ưu đãi.

Cả hai vợ chồng cho biết, họ không ngại việc trả góp, nhưng vẫn cân nhắc nhiều về khả năng kiểm soát dòng tiền trong những năm đầu còn nhiều khoản chi tiêu cần lo toan, như sinh con, học hành và công việc. Áp lực tài chính nếu vượt ngưỡng an toàn dễ tạo ra căng thẳng kéo dài, đặc biệt trong giai đoạn xây dựng cuộc sống ổn định.

Tình huống tương tự cũng xảy ra với Nguyễn Bảo Trân (29 tuổi), hiện là trưởng phòng marketing tại một công ty tài chính ở Hà Nội. Sau 5 năm đi làm, cô tiết kiệm được gần 500 triệu đồng. Trong thời gian thuê nhà, cô bắt đầu cân nhắc việc mua nhà để thay thế chi phí thuê bằng khoản đầu tư dài hạn cho bản thân.

Bảo Trân cho biết không đặt nặng yêu cầu về diện tích hay tiện nghi, mà ưu tiên sự riêng tư, ổn định và phù hợp với lối sống cá nhân. Tuy vậy, mức tích lũy hiện tại khiến cô chưa thể tiếp cận các căn hộ tại khu vực đô thị lớn, nơi giá bán thường dao động từ 2,9 đến 4,5 tỷ đồng đối với những căn hộ 59-70 m2. Đây là mức giá mà người trẻ phải mất 20-25 năm thu nhập mới có thể mua được nhà.

Khi tìm hiểu các gói vay mua nhà, Trân cho biết điều cô quan tâm là sự linh hoạt trong phương án tài chính, bao gồm tỷ lệ vay cao, thời gian vay dài và mức thanh toán nhẹ trong những năm đầu.

Trước nhu cầu ngày càng tăng của nhóm người trẻ, đầu tháng 2, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các ngân hàng nghiên cứu triển khai gói tín dụng ưu đãi dành cho người dưới 35 tuổi. Ngay sau đó, các đơn vị đã đồng loạt giới thiệu các chương trình vay được giới thiệu là “siêu rẻ” với lãi suất quanh mức 4 – 5%. Song, nhiều chuyên gia hay người mua nhà nhận xét các gói vay này chưa thực chất, lãi suất ưu đãi chỉ áp dụng trong thời gian ngắn từ ba tháng đến nửa năm, ngay sau đó sẽ được thả nổi.

Đến nay, sau hơn 5 tháng, nhiều ngân hàng cũng có những điều chỉnh chính sách theo chiều hướng có lợi hơn cho khách hàng. Trong đó, Sacombank mới công bố gói vay “Z Home” hướng đến khách hàng trẻ đang có nhu cầu mua nhà đầu tiên. Gói vay này có thời hạn lên đến 40 năm, lãi suất ưu đãi cố định 6,5%, 7% hoặc 7,5% một năm trong 1-3 năm đầu. Ngoài ra, người vay được ân hạn trả gốc trong 5 năm và có thể vay tối đa 85% giá trị tài sản đảm bảo, với hạn mức vay lên tới 10 tỷ đồng.

Dựa vào các điều kiện hiện hành, Bảo Trân đang tính toán kế hoạch mua một căn hộ giá 2,9 tỷ đồng, rộng 59 m2. Với phần vốn tự có, cô cần vay khoảng 2,4 tỷ đồng trong thời gian 20 năm. Dự kiến, số tiền thanh toán hàng tháng trong 5 năm đầu sẽ vào khoảng 15 triệu đồng. Trân cho biết, so với mức chi phí thuê nhà hiện tại là 9 triệu đồng một tháng cho căn studio 35 m2, khoản chênh lệch này là hợp lý nếu đổi lại được không gian sống ổn định, rộng rãi và thuộc quyền sở hữu. “Việc mua nhà sớm còn giúp hạn chế rủi ro giá nhà tiếp tục tăng trong những năm tới”, Trân nói.

Các chuyên gia nhận định, chính sách ưu đãi tín dụng được triển khai gần đây đã “thực tế hơn”, hữu ích cho người trẻ mua nhà. Nhiều chính sách có thời gian kéo dài, lãi suất cố định tính bằng năm, thời gian ân hạn gốc và thời gian cho vay dài giúp khách hàng giảm áp lực trả nợ hàng tháng và dễ dàng lên kế hoạch tài chính dài hạn. Đồng thời, người mua nhà chỉ cần có tối thiểu 15% giá trị bất động sản, không phải mất nhiều thời gian tích lũy ban đầu, dễ tiếp cận nguồn vốn và nhanh chóng hiện thực hóa kế hoạch sở hữu nhà.

Hoàng Đan