TOD (mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) là một nội dung mà TP HCM được trao cơ chế đặc thù trong Nghị quyết 98. Nếu triển khai tốt, mô hình này có thể trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, giúp thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác.

Theo kế hoạch đề ra, đến năm 2035, TP HCM sẽ phát triển 335 km đường sắt đô thị và thí điểm phát triển 11 khu đô thị TOD. Tuy nhiên quá trình hiện thực hóa kế hoạch của thành phố đang gặp nhiều khó khăn, tốc độ triển khai chậm. Theo đánh giá của giới chuyên gia, nếu duy trì tốc độ hiện tại, thành phố có thể mất tới 100 năm để đạt được mục tiêu này.

Nhận diện những khó khăn mà TP HCM đang đối mặt khi phát triển mô hình TOD, Tiến sĩ Trần Du Lịch, cho rằng có 5 thách thức lớn cần giải quyết gồm: cơ chế, quy hoạch, ngân sách, nguồn lực và quỹ đất.

Cơ chế triển khai TOD hiện nay, theo đánh giá của ông Trần Du Lịch, phân mảnh và rời rạc, thủ tục pháp lý chồng chéo, đa khâu, liên đới nhiều sở, ban, ngành khiến quá trình phê duyệt thủ tục, phát triển dự án khó khăn.

Công tác quy hoạch của TP HCM khó xử lý, hiện trạng không khác gì một trang giấy đã bị vẽ lung tung, muốn điều chỉnh lại còn khó hơn vẽ mới.

Về cơ chế vốn và nguồn lực, hiện nay nguồn vốn vay làm TOD bị bó hẹp với quy định tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách thành phố được hưởng. Trong khi đó, đặc thù phát triển TOD đòi hỏi quỹ đất lớn, thời gian dài, chi phí tốn kém. Ngoài ra, các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM đang áp dụng mô hình TOD chủ yếu qua nghiên cứu độc lập dựa trên kinh nghiệm và tài liệu của các nước đi trước, nhà nước chưa có khung tiếp cận chung và nghiên cứu riêng.

Cuối cùng, thách thức khó nhằn và tốn kém nhất để làm TOD là việc giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất. Ông Lịch nhận định giá đất TP HCM đang rất cao, dự kiến chi phí bồi thường, tạo lập quỹ đất sẽ rất lớn. Cùng với cơ chế vốn bó hẹp, tính khả thi và sức hấp dẫn của TOD đối với cả khu vực nhà nước và tư nhân bị giảm sút.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng công tác tạo lập quỹ đất là thách thức lớn nhất khi làm TOD. Thành phố đang có khoảng 64.000 ha đất có thể phát triển đô thị nén. Trong đó có 32.000 ha đất trống không ảnh hưởng, hoặc ảnh hưởng ít đến dân cư; 9.000 ha đất nông nghiệp, sản xuất có thể chuyển đổi công năng và 23.000 ha đất có dân cư hoặc các khu chức năng. Tỷ lệ đất cần giải phóng mặt bằng hiện khá lớn.

Đất xung quanh nhà ga metro thường được xem là “đất vàng”, “đất kim cương” và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư bất động sản.Dự án metro triển khai dài hạn, giới đầu cơ bất động sản thường lợi dụng thông tin để đi trước gom đất, thổi giá tăng cao gấp hàng chục lần, dẫn đến doanh nghiệp, nhà nước phải gánh chi phí bồi thường mặt bằng cao.

Đề ra giải pháp, theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, nhà nước cần hoàn thiện cơ chế thực thi TOD thông suốt, đồng bộ, rút ngắn thời gian thủ tục. Giải pháp cho vấn đề này là thành lập hội đồng TOD chuyên trách mọi hoạt động liên quan đến phát triển đô thị TOD, với sự điều hành của lãnh đạo thành phố. TP HCM cũng cần xây dựng cơ chế đặc thù để tạo lập quỹ đất lớn, trao thẩm quyền trong việc hoán đổi, chuyển đổi chức năng, mục đích sử dụng đất nhằm đồng bộ quỹ đất phát triển đô thị dọc các trục giao thông lớn.

Về câu chuyện nguồn vốn, ông Đặng Huy Đông, Nguyên thứ trưởng bộ Kế hoạch và Đầu tư, gợi ý cần thúc đẩy sự tham gia sâu hơn và rộng hơn của các doanh nghiệp trong nước khi phát triển đô thị TOD. Ông cho biết theo cơ chế trước đây, các nhà thầu Việt Nam chỉ ngồi ghế phụ, nhà thầu nước ngoài cầm trịch. Nhưng nếu thành phố mạnh dạn trao quyền, tạo cơ chế cho nhà thầu trong nước được phụ trách chính từng mảng theo thế mạnh đặc thù, không chỉ nhà thầu có thể nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn giúp cho chi phí triển khai đầu tư TOD giảm 30% so với trước đây.

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Tùng, Phó nhóm TOD thuộc chương trình GCIP (thúc đẩy xây dựng các đô thị xanh bền vững), cho rằng cần tăng cường hợp tác công tư để huy động tối đa các nguồn lực đầu tư TOD. Việc tận dụng chuyên môn và nguồn vốn từ khối tư nhân cũng là kinh nghiệm nhiều nơi thực hiện TOD thành công như Hong Kong, Thâm Quyến… Trong đó, nhà nước đưa ra những kiến tạo ban đầu, sau đó tư nhân phát huy kiến tạo đó để mang lại giá trị.

Ông Nguyễn Đắc Phước, Trưởng ban quản lý dự án 3, Ban quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, cũng đề xuất trong quá trình lập quy hoạch khu vực TOD, thành phố nên kết hợp việc lấy ý kiến và tham vấn từ người dân chịu tác động và nhà đầu tư tiềm năng có dự định phát triển dự án trong khu vực TOD. Điều này nhằm hướng tới mục tiêu đẩy nhanh quá trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, đồng thời tăng khả năng tham gia của khối tư nhân trong quá trình phát triển đô thị TOD.

Về phát triển kế hoạch sử dụng nguồn quỹ đất hợp lý với các dự án đầu tư đô thị trong khu vực TOD, ông Phước đề xuất, sau khi quy hoạch khu vực TOD đã được phê duyệt, việc phát triển các dự án đô thị có thể triển khai theo 3 hình thức. Đầu tiên là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án; tiếp đến là đấu giá quyền sử dụng đất với các lô đất sạch; cuối cùng sẽ sử dụng vốn ngân sách thành phố để đầu tư xây dựng các dự án phát triển đô thị trong lớp lõi (200 m xung quanh các nhà ga).

Phương Uyên

Lễ ký kết diễn ra ngày 16/7, được xem là cú hích cho bất động sản thương mại cao cấp tại lõi trung tâm Thủ đô. Sự hợp tác giữa hai doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Vingroup nhằm phát huy thế mạnh riêng biệt, tạo nên tổ hợp thương mại tích hợp đồng bộ, mang tính biểu tượng tại khu vực Ba Đình.

Theo đó, Vinhomes đảm nhiệm vai trò quy hoạch tổng thể và kiến tạo không gian, trong khi Vincom Retail – đơn vị đang vận hành 88 trung tâm thương mại trên toàn quốc – sẽ đảm trách khâu vận hành và kết nối thương hiệu.

Dự án Vinhomes The Gallery được quy hoạch trên khu đất số 148 Giảng Võ, nơi từng là Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia cũ. Dự án không chỉ góp phần tái hiện một địa danh nổi tiếng mà còn là nỗ lực định hình không gian thương mại cao cấp, đậm bản sắc đô thị. Nơi đây sẽ được thiết kế để phục vụ cho các mô hình kinh doanh hạng sang với quy hoạch bài bản về công năng, thẩm mỹ và trải nghiệm người dùng.

Đồng hành cùng Vinhomes, Vincom Retail nổi bật với nền tảng vận hành, kết nối thương hiệu và tuyển chọn đối tác. Đơn vị dự kiến sẽ thu hút các thương hiệu cao cấp trong và ngoài nước, quy hoạch khu phố thương mại theo tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới hình thành một “đại lộ thương mại” giữa lòng Hà Nội.

Sự kết hợp giữa hai bên được kỳ vọng giúp nâng cao giá trị khai thác lâu dài cho giới đầu tư cũng như tạo điều kiện cho các thương hiệu toàn cầu mở rộng hiện diện tại thị trường Việt Nam.

Vinhomes The Gallery tọa lạc tại vị trí mặt tiền đường Giảng Võ – một trong những trục thương mại lâu đời và sầm uất của Thủ đô. Dự án gồm 199 căn thấp tầng thương mại được thiết kế riêng biệt, với quy mô 5 tầng và tổng diện tích sàn xây dựng lên tới 692,6 m2 mỗi căn. Mặt tiền rộng từ 8-16 m, trần cao tới 4,2 m cho phép linh hoạt bố trí showroom, văn phòng và các tiện ích đi kèm. Tầng trệt thông suốt phục vụ trưng bày sản phẩm, các tầng trên có thể tùy chỉnh mục đích sử dụng.

Các căn thương mại đều có hai mặt thoáng, trong đó 60% sở hữu hai mặt tiền – một hướng ra phố chính, mặt còn lại tiếp cận tuyến phố đi bộ nội khu. Hệ thống đường nội bộ rộng 17 m và vỉa hè 5 m giúp đảm bảo khả năng tiếp cận và lưu thông thuận tiện.

Ngoài ra, dự án còn tích hợp 4 tầng hầm liên thông với tổng diện tích hơn 71.000 m2, đáp ứng khoảng 1.540 chỗ đỗ ôtô – yếu tố ít thấy tại các dự án thấp tầng trung tâm Hà Nội, trong bối cảnh thiếu hụt không gian đỗ xe đang là thách thức lớn.

Lấy cảm hứng từ các đại lộ mua sắm nổi tiếng thế giới, Vinhomes The Gallery được chia thành 4 phân khu thương mại mang chủ đề riêng biệt, bao gồm Little Ginza (Tokyo), Little SoHo (New York), Little GUM (Moscow),… nhằm tái hiện những không gian tiêu dùng đặc trưng, từ xa xỉ đến sáng tạo, nghệ thuật và đậm chất châu Âu.

Với vị trí đắc địa, thiết kế chuyên biệt và sự hợp tác giữa hai thương hiệu bất động sản danh tiếng, Vinhomes The Gallery được kỳ vọng trở thành điểm đến chiến lược cho các thương hiệu triệu đô và là kênh đầu tư thu hút trong bối cảnh nguồn cung bất động sản thương mại cao cấp tại trung tâm Hà Nội ngày càng khan hiếm.

Song Anh

Báo cáo từ Công ty nghiên cứu thị trường Knight Frank Việt Nam cho thấy 6 tháng đầu năm nay, thị trường khách sạn TP HCM ghi nhận giá thuê tăng nhẹ và tỷ lệ lấp đầy cải thiện rõ rệt, tiệm cận mức trước đại dịch.

Cụ thể, giá thuê trung bình phòng khách sạn cao cấp tại TP HCM đạt 152 USD (khoảng 4 triệu đồng) mỗi đêm, tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước. Một số khách sạn cao cấp áp dụng mức giá thuê lên trung bình 200 USD (gần 5,3 triệu đồng) mỗi đêm.

Theo Knight Frank, tính đến cuối tháng 6, TP HCM có tổng cộng 7.304 phòng khách sạn, với hơn 150 phòng mới được bổ sung từ dự án The Indigo Saigon The City. Tỷ lệ lấp đầy trung bình đạt trên 70%, nhờ chính sách nới lỏng visa cho du khách quốc tế và lượng khách du lịch tăng đáng kể. Bên cạnh đó, đà tăng này được thúc đẩy bởi sự gia nhập của một số thương hiệu khách sạn quốc tế, với chất lượng dịch vụ cao cấp hút nhóm khách thuê ngoại.

Số liệu từ hãng tư vấn bất động sản Avison Young Việt Nam cũng cho thấy diễn biến tương tự. Theo đơn vị này, giá khách sạn tại TP HCM ghi nhận mức trung bình cho toàn thị trường đạt khoảng 108 USD (khoảng 2,8 triệu đồng) mỗi đêm, tăng gần 4% so với năm ngoái. Tỷ lệ lấp đầy tại nhiều khách sạn đạt trên 80%, giúp đưa giá thuê và hiệu suất vận hành tiệm cận mức trước dịch.

Ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam, cho biết giai đoạn 2019-2021 là thời kỳ khó khăn nhất của ngành khách sạn, khi giá thuê giảm từ 107 USD còn 61 USD và công suất phòng giảm từ 69% xuống 24%. Tuy nhiên, bước sang năm 2022, thị trường bắt đầu phục hồi giá thuê lần lượt tăng lên 84 USD (năm 2022), 103 USD (2024) và gần 108 USD năm nay. Sự phục hồi được thúc đẩy bởi nhu cầu du lịch quốc tế và hoạt động hội nghị, sự kiện (MICE) quay trở lại.

Ông Sơn Hoàng, Phó giám đốc Knight Frank Việt Nam, cũng nhìn nhận động lực chính giúp thị trường khách sạn phục hồi đến từ nhu cầu lưu trú tăng mạnh trong các kỳ nghỉ lễ, mùa hè và sự gia nhập của các thương hiệu quốc tế. Thị trường lưu trú Việt Nam nói chung và TP HCM nói riêng đang hưởng lợi từ việc tăng tần suất bay thẳng từ châu Âu, Trung Đông, Ấn Độ và chính sách visa cởi mở hơn.

Ngoài ra, các sự kiện lớn như Tết Nguyên đán, lễ 30/4, và Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 đã thúc đẩy nhu cầu lưu trú, đưa tỷ lệ lấp đầy tại các khách sạn cao cấp khu trung tâm lên gần 100% trong tháng 4 và 5. Tổng lượng khách quốc tế đến TP HCM đạt 3,8 triệu lượt, tăng 44% so với cùng kỳ. Tính riêng phân khúc khách sạn 5 sao, tỷ lệ lấp đầy đã tăng lên 70%, cao hơn 4,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.

Bàn về triển vọng thị trường khách sạn thời gian tới, các đơn vị nghiên cứu cho biết trong giai đoạn 2025-2026, TP HCM sẽ không có thêm khách sạn 5 sao mới, khiến nguồn cung phân khúc cao cấp gần như giữ nguyên. Diễn biến này được dự báo sẽ duy trì mặt bằng giá thuê và tỷ lệ lấp đầy ở mức cao. Nguồn cung hiện hữu tiếp tục vận hành ổn định, nhất là khi các hình thức lưu trú ngắn hạn như Airbnb có thể chưa trở lại hoạt động cho đến năm 2027.

Theo các chuyên gia, để giữ đà tăng trưởng, khách sạn cần tập trung chăm sóc nhóm khách hàng trung thành. Nghiên cứu từ Avison Young cho thấy nhóm này giúp tăng chi tiêu thêm 22% và kéo dài thời gian lưu trú thêm 28%, đồng thời đóng góp khoảng 30-60% doanh thu phòng. “Giữ chân được nhóm khách tiềm năng sẽ giúp các khách sạn duy trì tăng trưởng bền vững”, ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam, nhận định.

Tổng giám đốc Avison Young cho rằng xu hướng cá nhân hóa dịch vụ sẽ trở thành yếu tố cạnh tranh chính của thị trường khách sạn TP HCM. Mỗi thế hệ du khách có nhu cầu khác nhau: Gen Z ưa chuộng trải nghiệm và không gian chụp ảnh; Millennials quan tâm đến tiện nghi gia đình và đánh giá trực tuyến; Gen X chú trọng khuyến mãi và lời giới thiệu từ người quen; trong khi thế hệ lớn tuổi đề cao sự quen thuộc và thông tin rõ ràng. Vì vậy, các khách sạn cần thiết kế chương trình ưu đãi phù hợp, điều chỉnh nội dung tiếp thị theo từng nhóm khách để tối ưu hiệu quả khai thác

Phương Uyên