Quốc hội mới đây đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Một trong những nội dung quan trọng là cho phép người dân khi chuyển mục đích từ đất ao vườn, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30-50% phần chênh lệch giá đất, thay vì 100% như quy định hiện hành. Mức thu này được kỳ vọng giảm đáng kể rào cản tài chính cho người dân có nhu cầu “lên thổ cư”.

Theo chuyên gia, chính sách mới thực chất là áp dụng lại công thức tính cũ trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, giúp giảm sốc chi phí chuyển đổi cho người dân. Tuy nhiên, mức phí này vẫn cao với nhiều gia đình xét trên mặt bằng giá đất mới.

Ví dụ như tại TP HCM, theo dự thảo bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026, giá đất nông nghiệp cao nhất chỉ khoảng 625.000 đồng mỗi m2, thấp nhất khoảng 320.000 đồng, trong khi giá đất ở thấp nhất là 2,3 triệu đồng một m2 và cao nhất lên đến 687 triệu đồng. Với mức chênh lệch từ 5 đến 25 lần, dù giảm 50-70%, tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích có thể vẫn tăng nhiều lần so với trước đây, tạo áp lực tài chính lớn với người dân, đặc biệt là nhóm cần chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cũng cho rằng tỷ lệ 30-50% thấp hơn so với mức 100% hiện nay, nhưng trong bối cảnh bảng giá đất tăng mạnh, nghĩa vụ tài chính mà người dân phải gánh vẫn rất lớn. Ở nhiều địa phương phía Nam, đất đai chủ yếu có nguồn gốc do hộ gia đình tự khai phá hoặc thừa kế qua nhiều thế hệ, không phải đất Nhà nước giao. Việc nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất và nhu cầu tách thửa, chuyển mục đích cho con cái khi lập gia đình là rất phổ biến. Do đó, chính sách thu tiền sử dụng đất cần đủ linh hoạt để vừa đảm bảo nghĩa vụ tài chính, vừa tránh tạo gánh nặng quá mức và ngăn chặn tình trạng đầu nậu lợi dụng chính sách để trục lợi.

Ông Châu dẫn chứng trường hợp một hộ gia đình sở hữu thửa đất 2.000 m2 trồng cây ăn trái, nguồn gốc do tổ tiên để lại. Với giá đất ở theo bảng giá là 10 triệu đồng mỗi m2, đất nông nghiệp 300.000 đồng mỗi m2, hệ số K là 1,5 và hạn mức đất ở 200 m2, nếu gia đình chia đất thành bốn lô để sử dụng và cho con, chỉ riêng lô đầu tiên đã phải nộp khoảng 3 tỷ đồng tiền chuyển mục đích. Ba lô còn lại, với tổng diện tích vượt hạn mức, phải nộp thêm hơn 21,8 tỷ đồng. Tổng số tiền gần 25 tỷ đồng, tương đương việc “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên nói trong bối cảnh Bảng giá đất tại nhiều địa phương đã điều chỉnh tăng mạnh, riêng TP HCM (khung giá áp dụng từ tháng 8/2024 tăng từ 2,36 lần đến gần 39 lần so với năm 2020), bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026 dự kiến tiếp tục tăng thêm 30-40%, đất nông nghiệp lại giảm 20-25% so với hiện nay, khiến chi phí chuyển đổi, dù quay về cách tính cũ, vẫn là gánh nặng lớn.

“Cách tính cũ nhưng đặt trong bối cảnh mới chỉ mang tính ‘giảm sốc’ thay vì đưa chi phí chuyển đổi về mặt bằng thấp như trước”, ông đánh giá.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn đánh giá chính sách mới mang lại tín hiệu tích cực, đặc biệt với nhóm người có nhu cầu ở thực. Với trường hợp phổ biến là chuyển 100 m2 đất vườn sang đất ở tại khu vực có chênh lệch giá đất 10 triệu đồng mỗi m2, nếu áp mức thu 100% như hiện nay, người dân phải nộp khoảng 1 tỷ đồng. Khi chính sách mới có hiệu lực, số tiền này giảm còn khoảng 300 triệu đồng, giúp nhiều gia đình có cơ hội hợp thức hóa quyền sử dụng đất.

Ở góc độ thị trường, quy định mới cũng không tạo điều kiện cho làn sóng đầu cơ phân lô tràn lan. Với các thửa đất lớn hàng nghìn m2, diện tích được hưởng mức thu ưu đãi chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, nhà đầu tư vẫn phải nộp gần như đầy đủ tiền sử dụng đất nếu muốn chuyển đổi toàn bộ, qua đó giữ được rào cản cần thiết để hạn chế đầu cơ đất nền nhỏ lẻ.

Tuy nhiên để “khoan sức dân” trong bối cảnh bảng giá đất mới, ông Lê Hoàng Châu đề xuất áp mức thu 20% phần chênh lệch giá đất với diện tích trong hạn mức, 30% cho phần vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, và 100% cho phần vượt trên ngưỡng này, trừ trường hợp chuyển cho người thân trong gia đình. Mức thu chỉ nên áp dụng một lần với mỗi hộ trên một thửa đất.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề xuất xem xét miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất đối với diện tích chuyển đổi trong hạn mức. Luật sư Trương Anh Tú nói chuyển mục đích sử dụng đất về bản chất là thủ tục hành chính, không phải giao dịch mua bán công sản. Việc thu tiền sử dụng đất chỉ nên áp dụng với doanh nghiệp hoặc trường hợp Nhà nước giao đất mới. Với người dân đã sở hữu và sinh sống ổn định trên đất, việc thu khoản tiền này là chưa hợp lý.

Đồng tình quan điểm cần phân loại đối tượng, bà Võ Nhật Liễu, Giám đốc Viện đào tạo phát triển dự án bất động sản, đề xuất chia người sử dụng đất thành ba nhóm: nhóm ở thực được hỗ trợ để đảm bảo khả năng tiếp cận; nhóm sở hữu 2-3 lô đất áp dụng mức thu 30-50%; và nhóm đầu tư kinh doanh áp dụng mức thu 100%, kèm phương pháp tính minh bạch để tránh khiếu nại. Đồng thời, bà kiến nghị cải cách thủ tục xác định tiền sử dụng đất và định giá đất cụ thể nhằm rút ngắn thời gian xử lý, tránh làm “đóng băng” dòng tiền của người dân và doanh nghiệp.

Phương Uyên

Phân khu gồm 44 căn giới hạn, hướng đến mô hình sử dụng kép. Vị trí tại trung tâm khu đô thị Vạn Phúc cho phép dự án kết nối nhanh với các trục giao thông lớn như đại lộ Phạm Văn Đồng, trung tâm quận 1 cũ, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất hay tuyến Metro 3B trong tương lai.

Lợi thế hạ tầng giúp rút ngắn thời gian di chuyển về các khu chức năng trọng điểm, đồng thời đón đầu các tuyến giao thông công cộng dự kiến hình thành. Trên nền kết nối đó, dự án vẫn giữ được yếu tố sinh thái khi thuộc khu đô thị có ba mặt giáp sông Sài Gòn, liền kề công viên ven sông dài khoảng 3,4 km, hồ Đại Nhật 16 ha và bến du thuyền Marina Royal. 60% không gian mặt nước và mảng xanh góp phần tạo môi trường sống thông thoáng, hỗ trợ cân bằng giữa nhịp độ kinh doanh và nhu cầu cư trú lâu dài.

Song song ưu thế vị trí, phân khu thừa hưởng hệ tiện ích đã vận hành trong khu đô thị như công viên, quảng trường, khu thể thao, trường học và bệnh viện quốc tế. Các hạng mục này hình thành lưu lượng người thường xuyên gồm cư dân nội khu, khách tham quan và nhóm chuyên gia làm việc tại khu đô thị và khu vực lân cận. Đây được xem là nguồn khách hàng tự nhiên góp phần gia tăng khả năng khai thác đối với các mô hình kinh doanh: ẩm thực, cà phê, thời trang, dịch vụ chăm sóc sức khỏe hoặc văn phòng đại diện. Bên cạnh đó còn có nguồn khách đến từ các hoạt động cộng đồng, sự kiện và lễ hội tổ chức thường xuyên trong khu đô thị.

Về công năng, mỗi căn gồm một tầng hầm và 4-5 tầng nổi, cho phép phân tách không gian giữa khu vực thương mại và phần lưu trú. Tầng trệt phù hợp bố trí cửa hàng hoặc dịch vụ, trong khi các tầng trên có thể khai thác làm văn phòng, căn hộ dịch vụ hoặc không gian ở riêng. Cấu trúc đa tầng giúp chủ sở hữu linh hoạt điều chỉnh phương án vận hành theo nhu cầu, đồng thời, duy trì giá trị sử dụng lâu dài.

Kỷ niệm 30 năm thành lập, Van Phuc Group triển khai chương trình ưu đãi cho các dòng nhà phố và shophouse khác trong khu đô thị với mức chiết khấu, lên đến 28%. Các sản phẩm trên đã hoàn thiện, có thể bàn giao để đưa vào sử dụng ngay. Mức ưu đãi được xem là yếu tố hỗ trợ bài toán vốn ban đầu cho người mua ở thực lẫn nhà đầu tư.

Van Phuc City tọa lạc trên quốc lộ 13, phường Hiệp Bình, TP HCM. Khu đô thị đã hình thành cộng đồng cư dân và hệ thống tiện ích đồng bộ, tạo nền tảng cho các sản phẩm thương mại phát triển theo hướng vừa phục vụ sinh hoạt, vừa khai thác kinh doanh trong dài hạn.

Song Anh

Tại các đô thị như Singapore, Tokyo hay Paris, nhà phố kết hợp ở và kinh doanh được xem là mô hình tăng hiệu quả sử dụng với quỹ đất trung tâm. Khả năng tích hợp không gian sinh hoạt và thương mại giúp loại hình này duy trì vai trò quan trọng trong cấu trúc đô thị.

Theo Savills, nhà phố thương mại tại các đô thị lớn có tiềm năng tạo dòng tiền và ghi nhận xu hướng tăng giá sơ cấp. Tại Việt Nam, bên cạnh thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, TP HCM và Đà Nẵng, xu hướng này đang lan rộng tới các địa phương như Nghệ An. Khi quỹ đất khu vực lõi ngày càng thu hẹp, các sản phẩm nhà phố được quy hoạch đồng bộ trong khu đô thị hoàn chỉnh được quan tâm hơn.

Nằm tại trung tâm Nghệ An (thành phố Vinh cũ), nhà phố Golden Townhouse được phát triển theo mô hình đa công năng, cho phép chủ sở hữu kết hợp mục tiêu an cư và khai thác dịch vụ trong cùng một tài sản. Tầng trệt được thiết kế phù hợp cho các hoạt động thương mại, dịch vụ hoặc cho thuê mặt bằng, trong khi các tầng trên đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình.

Cách tổ chức không gian này giúp nhà phố không chỉ đóng vai trò là nơi ở, mà còn có khả năng hình thành dòng tiền từ nhu cầu tiêu dùng sẵn có của khu vực. Các mô hình như cửa hàng tiện ích, quán cà phê, dịch vụ giáo dục, y tế hoặc văn phòng nhỏ có thể vận hành dựa trên nhịp sinh hoạt thường xuyên của cư dân, qua đó giảm phụ thuộc vào biến động chu kỳ của thị trường bất động sản.

Lợi thế khai thác còn đến từ vị trí. Golden Townhouse tọa lạc tại giao điểm đường Trần Nguyên Hãn và đại lộ Vinh Quang, kế cận sông Kẻ Gai. Nhờ đó, cư dân có thể kết nối nhanh tới chợ Vinh, siêu thị GO!, trường học, bệnh viện và trung tâm hành chính trong bán kính hơn 1 km. Lưu lượng người qua lại ổn định được xem là nền tảng cho hoạt động kinh doanh dịch vụ, đồng thời góp phần duy trì giá trị sử dụng lâu dài của nhà phố.

Không chỉ hưởng lợi từ vị trí, Golden Townhouse còn được hỗ trợ bởi quy hoạch nội khu của Eurowindow Sport Garden. Các căn nhà phố nằm dọc trục đường nội khu rộng, kế cận vườn hoa Minh Châu, gần các không gian sinh hoạt cộng đồng và hệ tiện ích lớn, thuận lợi cho việc tiếp cận, dừng đỗ và sử dụng dịch vụ. Theo chủ đầu tư, khi cư dân có xu hướng sinh hoạt, mua sắm và giải trí trong cùng một không gian khép kín, dòng tiền sẽ được giữ lại và luân chuyển ngay trong nội khu, giúp hiệu quả khai thác của nhà phố ổn định hơn.

Trên nền tảng đó, môi trường sống và cơ cấu cư dân trở thành yếu tố quyết định giá trị khai thác dài hạn. Golden Townhouse nằm trong khu đô thị xanh Eurowindow Sport Garden với hệ thống tiện ích đa dạng gồm công viên thể thao, bể bơi bốn mùa, không gian sinh hoạt cộng đồng, qua đó, góp phần hình thành cộng đồng cư dân ổn định. Đây được xem là nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ thường xuyên và mức chi tiêu bền vững, tạo nguồn cầu lâu dài cho bất động sản thương mại.

Trong bối cảnh quỹ đất trung tâm ngày càng hạn chế, nhà phố đa công năng tại khu vực lõi đô thị không chỉ đáp ứng nhu cầu ở thực mà còn mang ý nghĩa tích lũy giá trị theo thời gian. Với nhà đầu tư dài hạn, dòng sản phẩm này được xem là loại hình cân bằng giữa dòng tiền khai thác hiện tại và tiềm năng gia tăng giá trị cùng quá trình phát triển của đô thị trung tâm Nghệ An.

Song Anh