Báo cáo “Tiêu điểm bất động sản công nghiệp” của Savills Việt Nam mới đây cho thấy nhu cầu thuê đang thay đổi rõ rệt trong năm qua. Nếu trước đây dòng vốn chủ yếu tìm đến các khu công nghiệp có giá cạnh tranh để phục vụ sản xuất thâm dụng lao động, nay lực cầu tập trung vào những ngành có giá trị gia tăng cao như thương mại điện tử, bán dẫn, xe điện và trung tâm dữ liệu. Điều này buộc thị trường chuyển từ tăng trưởng đại trà sang tăng trưởng chọn lọc.

Theo ông John Campbell, Giám đốc Dịch vụ bất động sản Công nghiệp Savills Việt Nam, khu công nghiệp hiện không còn đơn thuần là nơi đặt nhà máy mà trở thành một mắt xích trong chuỗi vận hành của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư tìm kiếm hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ nguồn điện ổn định, kết nối giao thông đến dịch vụ logistics và khả năng mở rộng dài hạn.

Sự thay đổi này thể hiện rõ nhất ở thương mại điện tử. Quy mô thị trường năm 2025 ước đạt 26-28 tỷ USD. Riêng 9 tháng đầu năm ngoái, bốn nền tảng lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki ghi nhận tổng giá trị giao dịch 11,62 tỷ USD, tăng hơn 34% so với cùng kỳ. Khi cạnh tranh chuyển sang tốc độ giao hàng và tối ưu chi phí, kho vận trở thành trung tâm vận hành. Doanh nghiệp ưu tiên thuê nhà kho, trung tâm hoàn tất đơn hàng gần khu dân cư và trục giao thông lớn, chấp nhận chi phí cao hơn để rút ngắn thời gian giao nhận.

“Các khu công nghiệp vùng ven TP HCM, Hà Nội và dọc hành lang logistics trọng điểm được hưởng lợi, trong khi khu xa trung tâm, thiếu kết nối dần mất lợi thế”, ông Campbell nhận định.

Bên cạnh logistics, nhóm sản xuất công nghệ cao – gồm bán dẫn, điện tử và xe điện – đang nâng chuẩn thị trường. Giai đoạn 2023-2025, Việt Nam thu hút khoảng 11,6 tỷ USD vốn đầu tư vào bán dẫn và điện tử giá trị cao. Chiến lược quốc gia đặt mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, với mốc năm 2026 khi nhà máy chế tạo chip đầu tiên dự kiến vận hành.

Thị trường xe điện cũng tăng trưởng nhanh, quy mô ước đạt 3,2 tỷ USD trong năm 2025, trong đó xe điện chạy pin chiếm 42% tổng doanh số xe mới nửa đầu năm. Sự phát triển của các ngành này kéo theo nhu cầu lớn về đất công nghiệp chất lượng cao, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và nguồn điện ổn định.

Khác với ngành thâm dụng lao động, sản xuất bán dẫn yêu cầu quỹ đất sạch, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn điện ổn định và khả năng mở rộng dài hạn. Tiêu chuẩn phòng sạch, xử lý nước và kiểm soát môi trường cao khiến nhiều khu công nghiệp đại trà khó đáp ứng, tạo lợi thế cho các dự án được đầu tư bài bản và xu hướng hình thành cụm công nghiệp chuyên biệt.

Trung tâm dữ liệu cũng là phép thử rõ nét nhất của “cuộc chơi mới”. Đến năm 2025, Việt Nam có 41 trung tâm dữ liệu với tổng công suất khoảng 524,7 MW và dự kiến có thể tăng gần gấp đôi vào năm 2030. Sự bùng nổ của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây khiến nhu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu tăng nhanh. Tuy nhiên, đây là phân khúc có tính chọn lọc cao. Nhà đầu tư chỉ tìm đến những khu công nghiệp có nguồn điện ổn định, khả năng dự phòng lớn, hạ tầng viễn thông chất lượng và tiêu chuẩn an toàn vận hành cao.

Điều đó đồng nghĩa, thị trường đang phân hóa mạnh. Một nhóm khu công nghiệp đạt chuẩn cao, nằm gần hành lang logistics và trung tâm kinh tế sẽ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư mới. Phần còn lại, nếu không nâng cấp hạ tầng và dịch vụ, có nguy cơ tụt lại trong cuộc cạnh tranh.

Cùng chung nhận định, bà Chương Quốc Đoan, Quản lý cấp cao dịch vụ bất động sản Công nghiệp Cushman & Wakefield Việt Nam, cho rằng thị trường đang bước qua giai đoạn điều chỉnh để quay lại quỹ đạo tăng trưởng sau giai đoạn điều chỉnh bởi thuế quan và bất ổn thương mại toàn cầu.

Các yếu tố nền tảng nguồn cầu của bất động sản công nghiệp đang dần được củng cố. Doanh nghiệp vẫn thận trọng trong ngắn hạn, nhưng nhu cầu đối với đất khu công nghiệp, nhà xưởng xây sẵn và cơ sở logistics hiện đại tại vị trí thuận lợi đã cải thiện, phản ánh xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng linh hoạt và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Giai đoạn 2026-2029, khoảng 8.800 ha đất công nghiệp dự kiến gia nhập thị trường, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Nguồn cung tăng nhưng các chuyên gia cho rằng không đồng nghĩa mọi dự án đều dễ dàng thu hút khách thuê. Trong bối cảnh mới, khả năng lấp đầy sẽ phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng, kết nối vùng và mức độ đáp ứng các ngành chuyên biệt.

Về triển vọng trung hạn, bà Đoan đánh giá bất động sản công nghiệp Việt Nam đang chuyển từ cuộc đua về diện tích sang chất lượng. Chu kỳ tăng trưởng mới sẽ mang tính chọn lọc rõ rệt, nơi những khu công nghiệp đáp ứng chuẩn kỹ thuật cao và thích ứng nhanh với sự thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu chiếm ưu thế. Phần còn lại, nếu tiếp tục dựa vào lợi thế giá rẻ hay quỹ đất lớn sẽ khó giữ được vị trí trong cuộc chơi đang ngày càng nâng chuẩn.

Phương Uyên

UBND TP HCM vừa thông báo việc lựa chọn nhà đầu tư sẽ theo cơ chế nhà đầu tư chiến lược. Trường hợp chỉ có một đơn vị đáp ứng đầy đủ điều kiện, Thành phố sẽ xem xét chấp thuận trực tiếp. Nếu có từ hai nhà đầu tư trở lên cùng đề xuất, UBND TP HCM sẽ ban hành bộ tiêu chí đánh giá và tổ chức xét chọn nhằm đảm bảo công khai, minh bạch.

Hồ sơ đề xuất được tiếp nhận kể từ ngày thông tin được công khai trên Cổng thông tin điện tử TP HCM. Nhà đầu tư có thể nộp hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công của thành phố hoặc qua Cổng dịch vụ công quốc gia theo quy định.

Lãnh đạo TP HCM cho biết, Thành phố khuyến khích các nhà đầu tư có năng lực tài chính, kinh nghiệm phát triển đô thị tham gia nghiên cứu, đề xuất dự án, qua đó góp phần phát triển khu Bình Quới – Thanh Đa thành khu đô thị hiện đại, sinh thái và bền vững trong tương lai.

Khu đô thị mới này nằm tại phường Bình Quới, TP HCM, trên khu đất rộng gần 406 ha thuộc bán đảo Bình Quới – Thanh Đa, khu vực được bao bọc bởi sông Sài Gòn. Dự án được quy hoạch theo mô hình đô thị tổng hợp, gồm nhà ở, khu chức năng hỗn hợp, trung tâm hành chính – dịch vụ, thương mại, du lịch, cùng hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật – xã hội đồng bộ.

Theo quy hoạch chung TP HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060, khu đô thị này cũng được định hướng phát triển theo hướng sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với chức năng công viên ngập nước, đóng vai trò trọng điểm trong cấu trúc không gian đô thị của Thành phố. Tổng mức đầu tư dự kiến vượt 50.000 tỷ đồng. Đây là một trong những dự án đô thị quy mô lớn nhất được Thành phố kêu gọi đầu tư giai đoạn hiện nay.

Bán đảo Bình Quới – Thanh Đa nằm biệt lập giữa lòng thành phố, gần như được bao bọc hoàn toàn bởi sông Sài Gòn và kênh Thanh Đa, tiếp giáp các phường nội đô, sở hữu quỹ đất lớn và cảnh quan sông nước hiếm có. Khu vực này cách trung tâm TP HCM khoảng 6,5 km, là một trong số ít khu vực còn quỹ đất lớn chưa khai thác trong bán kính 10 km từ trung tâm, mang lại tiềm năng phát triển đô thị sinh thái hiếm hoi giữa bối cảnh đô thị hóa dày đặc.

Dự án đã được quy hoạch từ năm 1992, tuy nhiên hơn ba thập niên qua, dự án vẫn “đóng băng” và trở thành là một trong những điểm nghẽn quy hoạch kéo dài nhất TP HCM dù đã qua tay nhiều chủ đầu tư lớn và nhiều lần điều chỉnh quy hoạch.

Phương Uyên

HĐQT Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland) vừa thông qua chủ trương chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp tại Công ty TNHH Đầu tư bất động sản Tân Kim Yến, với giá trị tương đương 204,8 tỷ đồng. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của Novaland tại Tân Kim Yến và Công ty TNHH Bất động sản Gia Phú giảm về 0%.

Tân Kim Yến là công ty mẹ của Công ty TNHH Bất động sản Gia Phú, chủ đầu tư dự án The Sun Avenue, tọa lạc trên trục đường Mai Chí Thọ, phường Bình Trưng, TP HCM. Việc thoái vốn tại Tân Kim Yến đồng nghĩa Novaland không còn mối liên hệ sở hữu với dự án này.

Theo Novaland, động thái trên nhằm tái cơ cấu danh mục đầu tư, tập trung nguồn lực cho các hoạt động kinh doanh cốt lõi và dự án có tiềm năng. Do pháp nhân chủ đầu tư The Sun Avenue không thay đổi, việc chuyển nhượng vốn không phát sinh thủ tục hay chi phí ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng.

Phía Công ty Gia Phú khẳng định tiếp tục đẩy nhanh tiến độ hoàn tất thủ tục cấp sổ hồng cho 2.894 căn hộ tại The Sun Avenue theo kế hoạch. Trước đó, một phần trong số căn hộ này đã được cấp và bàn giao cho cư dân.

The Sun Avenue có quy mô khoảng 46.700 m2, gồm 8 tòa tháp cao 28-33 tầng, cung cấp gần 2.900 sản phẩm gồm căn hộ, officetel và shophouse. Dự án do Công ty TNHH Bất động sản Gia Phú làm chủ đầu tư, được phát triển và bàn giao từ năm 2018.

Phương Uyên

Trong văn bản góp ý sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 96 của Luật Kinh doanh bất động sản, Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho biết, hiện nay nhiều dự án nhà ở phải thế chấp để vay vốn xây dựng. Khi dự án đủ điều kiện mở bán, chủ đầu tư thường chưa phát sinh doanh thu nên không có nguồn tiền để giải chấp. Nếu buộc phải giải chấp toàn bộ trước khi bán, nhiều dự án sẽ tiếp tục bị đình trệ, kéo dài thời gian triển khai.

Do đó, HoREA kiến nghị cho phép chủ đầu tư vẫn được huy động vốn, bán hoặc cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai đang thế chấp, theo cơ chế bán trước – giải chấp sau, với điều kiện người mua được thông tin đầy đủ và ngân hàng cho vay chấp thuận.

Cụ thể, trong thông báo dự án đủ điều kiện mở bán và trong hợp đồng mua bán phải ghi rõ căn nhà đã được giải chấp hay chưa. Trường hợp chưa giải chấp, việc không giải chấp ngay phải có sự đồng ý bằng văn bản của các bên liên quan (người mua và bên nhận thế chấp). Người mua chỉ ký hợp đồng khi đã nắm rõ tình trạng pháp lý của tài sản.

Ngân hàng – bên nhận thế chấp – được quyền kiểm soát dòng tiền thu được từ việc bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, nhằm bảo đảm khoản tiền này được sử dụng đúng mục đích, ưu tiên trả nợ vay và thực hiện giải chấp theo quy định. Theo HoREA, cơ chế này giúp hạn chế rủi ro cho cả người mua lẫn tổ chức tín dụng.

Còn theo quy định hiện hành, chủ đầu tư chỉ được bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai đang thế chấp ngân hàng khi đã giải chấp.

Hiệp hội cho rằng đề xuất trên phù hợp với Luật Nhà ở 2023, trong đó cho phép bán, cho thuê mua nhà ở đang thế chấp nếu được người mua và ngân hàng đồng ý. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 cũng yêu cầu chủ đầu tư phải công khai đầy đủ thông tin về dự án, bao gồm tình trạng thế chấp, trước khi đưa bất động sản vào kinh doanh. Tuy nhiên, nghị định hướng dẫn hiện nay chưa quy định rõ cách thực hiện, đề xuất trên nhằm bổ sung quy định vào nghị định để làm rõ thủ tục, trách nhiệm công khai thông tin và cơ chế kiểm soát dòng tiền, giúp việc áp dụng thống nhất hơn trên thực tế.

Không chỉ với nhà ở, HoREA cũng đề nghị áp dụng cơ chế tương tự với các công trình xây dựng hình thành trong tương lai như căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, nhà phố du lịch (condotel), văn phòng lưu trú (officetel) hay các công trình thương mại, dịch vụ. Theo hiệp hội, đây là các loại hình thường được chủ đầu tư thế chấp để vay vốn trước khi bán hoặc huy động vốn, tiềm ẩn rủi ro tranh chấp nếu thiếu quy định rõ ràng.

Theo HoREA, việc cho phép bán bất động sản hình thành trong tương lai đang thế chấp, đi kèm yêu cầu minh bạch thông tin và sự giám sát dòng tiền của ngân hàng, sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực triển khai dự án, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người mua và hạn chế tranh chấp trên thị trường.

Phương Uyên