Christie’s International Real Estate (CIRE) là mạng lưới phân phối bất động sản cao cấp toàn cầu với hơn 30 năm kinh nghiệm. Hồi đầu năm, Christie’s International Real Estate công bố mở rộng thị trường tại Việt Nam thông qua liên doanh mới cùng S&S Group – S&S Christie’s International Real Estate (S&S CIRE). Dưới đây là chia sẻ của ông Ryan Leung, Phó giám đốc Khối Phát triển Kinh doanh khu vực EMEA và APAC của Christie’s International Real Estate về triển vọng thị trường bất động sản hạng sang và chiến lược lựa chọn thị trường Việt Nam của CIRE.

– CIRE đánh giá thế nào về tiềm năng của bất động sản hạng sang và siêu sang trong thập kỷ tới?

– Trong suốt quá trình phát triển, chúng tôi thấy bất động sản hạng sang và siêu sang đã chứng minh sức hút mạnh mẽ trên toàn thế giới. Trong 15 năm qua, nhu cầu đối với phân khúc hạng sang ngày càng tăng, trở thành xu hướng đầu tư nổi bật của những cá nhân sở hữu tài sản lớn trong chiến lược đa dạng hóa danh mục của họ, kéo theo đó là các chính sách phát triển và đầu tư cũng ngày càng được mở rộng để đáp ứng nhu cầu này.

Khi kết nối với khách hàng, chúng tôi cũng nhận thấy sự quan tâm ngày càng lớn đến các bất động sản tập trung vào sức khỏe và sự bền vững, tích hợp công nghệ tiên tiến. Một xu hướng khác là sự dịch chuyển sang các thị trường mới, khi các thị trường lớn đã bắt đầu bão hòa.

Chúng tôi tin rằng thị trường bất động sản hạng sang và siêu sang sẽ tiếp tục mở rộng và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thập kỷ tới, đặc biệt tại các khu vực đang trỗi dậy như Trung Đông, Đông Nam Á, nơi chúng tôi đang lựa chọn làm thị trường chiến lược, trong đó nổi bật là Việt Nam.

– Trên mạng lưới toàn cầu của CIRE, những thị trường nào đang dẫn đầu về giao dịch bất động sản?

– Trong hệ sinh thái của chúng tôi, những cái tên dẫn đầu về giao dịch bất động sản phải kể đến London, Miami, Dubai, Ras Al Khaimah, Arab Saudi, Bangkok và Los Angeles. Đây là những thủ đô của tầng lớp tinh hoa và điểm đến gắn liền với những giá trị văn hóa đặc sắc.

– Ông có thể chia sẻ lý do CIRE chọn Việt Nam là thị trường chiến lược mới?

– Với tầm nhìn dài hạn, CIRE nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một điểm đến đầu tư hấp dẫn mà còn có khả năng trở thành tâm điểm mới của phân khúc bất động sản hạng sang và siêu sang tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt là TP HCM, Đà Nẵng và Phú Quốc…

Kinh tế tăng trưởng ổn định, tầng lớp thượng lưu ngày càng mở rộng và gia tăng tài sản nhanh, nhà phát triển dự án có tầm nhìn quốc tế…. là những yếu tố khiến Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn trong phân khúc bất động sản đặc biệt này.

Ngoài kinh tế, vẻ đẹp cảnh sắc hay văn hóa cũng là yếu tố khiến Việt Nam trở nên độc đáo trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Quan trọng hơn, Việt Nam đang chứng kiến một sự thay đổi lớn về phong cách sống, điều mà chúng tôi đánh giá rất cao khi cân nhắc tiềm năng thị trường.

– Theo ông, Việt Nam cần lưu ý những gì để phát huy tiềm năng?

– Về khẩu vị đầu tư, quyết định của giới thượng lưu toàn cầu thường được thúc đẩy bởi sự ổn định kinh tế và tiềm năng tăng trưởng của thị trường để đảm bảo khoản đầu tư có nền tảng vững chắc. Tiềm năng gia tăng giá trị dài hạn và lợi suất cho thuê cũng là những yếu tố then chốt trong quá trình ra quyết định. Những điểm này Việt Nam đang có lợi thế và trở thành điểm đến lý tưởng, cần tiếp tục phát huy.

Về sản phẩm, vị trí luôn là yếu tố quan trọng nhất trong bất động sản. Các thành phố lớn và khu vực ven biển được ưu tiên vì đây là những nơi có giá trị bất động sản cao và thu hút nhiều nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, mỗi dự án cần có chiến lược phát triển rõ ràng. Đặc biệt, việc xây dựng thương hiệu đóng vai trò quan trọng. Khách hàng thường tin tưởng vào những nhà phát triển dự án uy tín. Việc hợp tác với các thương hiệu danh tiếng để cùng phát triển sản phẩm chẳng hạn Marriott International, đóng vai trò lớn trong việc nâng cao giá trị của bất động sản cao cấp.

Ngoài ra, thiết kế, vật liệu xây dựng, tiện ích hiện đại, dịch vụ quản lý và ứng dụng công nghệ thông minh cũng cần được chăm chút tỉ mỉ để phục vụ phong cách sống của phân khúc khách hàng có tài sản lớn.

Đây là bài toán đòi hỏi sự tinh tế và kinh nghiệm, nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ bất động sản hàng hiệu thế giới.

– Để xuất hiện trên mạng lưới của CIRE, các dự án của đối tác như Masterise Homes cần đáp ứng những tiêu chí cụ thể nào?

– Các dự án như tòa Sea thuộc Grand Marina Saigon – khu căn hộ hàng hiệu đô thị (urban branded residences) đầu tiên của JW Marriott tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, dinh thự The Rivus hay nhà phố thương mại Soho tại The Global City được niêm yết trên mạng lưới của CIRE nhờ đáp ứng các tiêu chí về tiềm năng thị trường, vị trí, uy tín của các thương hiệu liên kết phát triển sản phẩm, thiết kế và chất lượng, tiện ích, dịch vụ và tính độc quyền.

Trước hết, các dự án này tọa lạc tại những vị trí đắc địa ở TP HCM như trung tâm thành phố với giá trị lịch sử hoặc địa thế thủy bao hiếm có, nơi có nhu cầu cao về bất động sản hạng sang và siêu sang và được công nhận quốc tế. Thứ hai, sự hợp tác với các thương hiệu danh tiếng như Marriott International, Elie Saab hay Foster+Partners nâng tầm giá trị từng sản phẩm.

Về thiết kế, các dự án này sở hữu kiến trúc tinh tế và tiêu chuẩn xây dựng vượt trội. Ngoài ra, Masterise Homes tích hợp hệ tiện ích, dịch vụ mang đến trải nghiệm sống thượng lưu đích thực. Tính độc quyền cũng được đảm bảo qua vị trí, thiết kế và số lượng sản phẩm. Nhìn chung, các dự án này đều có sức hút đối với các những cá nhân sở hữu tài sản lớn nhờ đáp ứng về phong cách sống lẫn tiềm năng đầu tư dài hạn, cả trong nước lẫn quốc tế.

Song Anh

Chia sẻ tại diễn đàn “Cơ chế đặc thù và dòng vốn cho thị trường bất động sản” do Đài Hà Nội tổ chức ngày 9/4, Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam, cho biết Chính phủ đã có nhiều cơ chế đặc thù như Nghị quyết 170 và 171 nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án bất động sản. Các cơ chế này tạo động lực lớn cho nhà đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết các điểm nghẽn, vướng mắc pháp lý về đất đai.

Tuy nhiên theo ông, cơ chế vẫn đang “tháo không đều”, mới “cởi mở một phần”, còn nhiều vấn đề lớn chưa được giải quyết dứt điểm, gồm pháp lý, dòng vốn và nguồn cung. Trong đó vướng mắc về pháp lý là rào cản lớn nhất, khiến 1.136 dự án trên cả nước “đắp chiếu”, kéo theo gần 3,5 tỷ USD từ các dự án này nằm bất động và liên đới nhiều lĩnh vực như vật liệu, tiêu dùng, nội thất, điện tử… Gói hỗ trợ tín dụng lại chưa có những biện pháp về hành chính thủ tục cụ thể để các nguồn vốn đó được giải ngân.

Một vấn đề nhức nhối khác là giá nhà tăng phi mã vượt tầm tài chính số đông, thị trường toàn nhà cao cấp,”tuyệt chủng” nhà bình dân, còn nhà ở xã hội nguồn cung nhỏ giọt. “Sự lệch pha cung – cầu nghiêm trọng là biểu hiệu cho thấy thị trường đang phát triển thiếu lành mạnh”, ông Đính nhận xét.

Giáo sư Trần Ngọc Thơ, Giảng viên Đại học Kinh tế TP HCM, ví von thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay như người già mắc ba thứ bệnh là cao huyết áp, đường huyết và mỡ máu.

Dẫn giải cụ thể hơn, ông cho biết “huyết áp” ở đây chính là giá nhà, “đường huyết” là dòng vốn và “mỡ máu” là hàng tồn kho. Cả 3 thứ này đều đang quá cao theo hướng không ai mong muốn. Giá nhà tính trên thu nhập người dân đã vượt xa mấy chục lần, không xử lý sẽ mất thanh khoản; dòng vốn quá lệ thuộc vào hệ thống ngân hàng, kênh huy động này “bóp lại” là thị trường rơi vào nguy cơ tắc nghẽn vốn. Cuối cùng là hàng tồn kho, nợ xấu bất động sản tích luỹ dần như những mảng xơ vữa trong hệ thống ngân hàng, âm thầm gây ra đột quỵ tài chính.

Còn theo ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP HCM, bất động sản đang quá phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Hiện tổng dư nợ cho vay bất động sản trên địa bàn TP HCM đạt hơn một triệu tỷ đồng, chiếm 27,5% tổng dư trên địa bàn. Tăng trưởng lĩnh vực này đang cao hơn tăng trưởng chung.

Để chữa căn bệnh của thị trường, Giáo sư Hoàng Văn Cường, Uỷ viên ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội, nói thị trường bất động sản cần có thêm các cơ chế đặc thù khác để giải quyết những tồn đọng vĩ mô hơn. Thủ tục đầu tư và nguồn lực dành cho phát triển các dự án bất động sản cũng phải được tinh gọn, khơi thông hoàn toàn. “Cơ chế phải đột phá, dám bước ra vùng an toàn”, ông Cường nói thêm.

Các chuyên gia cho rằng việc khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản là cần thiết. Tuy nhiên, chất lượng dòng vốn cần được ưu tiên cải thiện hơn. Dòng tiền bơm vào thị trường cần kiểm soát tốt, phải hướng vào các phân khúc sản phẩm phù hợp, đưa mức giá bất động sản về giá trị thực, phù hợp với khả năng chi trả của đại đa số người dân.

Ông Vương Duy Dũng, Phó cục trưởng quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, cho hay cơ quan này đang nghiên cứu các cơ chế chính sách phù hợp để thúc đẩy sự phát triển nhà ở xã hội một cách hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu thực tế của xã hội, chứ không chỉ giới hạn cho người thu nhập thấp.

Chính phủ hiện xây dựng và trình Quốc hội về các cơ chế chính sách mới để thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản. Đặc biệt với vấn đề nguồn vốn đang được đẩy nhanh tiến trình thành lập quỹ phát triển nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính và thủ tục đầu tư cũng được nghiên cứu tinh gọn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, hướng đến mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội như đã đề ra.

Phương Uyên

Với số tiền dưới 2 tỷ đồng, vợ chồng chị Xuân (quận 11, TP HCM) nhắm đến việc mua nhà ở xã hội, kỳ vọng giá rẻ hơn nhà thương mại. Chị được giới thiệu căn hộ 69 m2 tại dự án trên đường Âu Cơ, quận 11 xây dựng từ năm 2016, đã sử dụng gần 8 năm với giá 2,8 tỷ đồng, tương đương hơn 40 triệu đồng mỗi m2. Giá này tăng gần 1 tỷ đồng mỗi căn so với thời điểm 2020 (tức lúc căn hộ xã hội này được phép bán ra).

Môi giới cho biết đây là căn hộ có giá mềm trong dự án, một số căn còn có giá sang tay lên đến 45-50 triệu đồng mỗi m2. Dù là nhà ở xã hội nhưng chung cư này có vị trí đẹp, cùng trên khu vực đường Âu Cơ, các căn thương mại phát triển cùng năm, cùng diện tích giá đều trên 3,5 tỷ đồng.

“Cứ nghĩ nhà ở xã hội sẽ có giá rẻ nhưng khi tiếp cận không khỏi giật mình”, chị Xuân nói.

Anh Minh Tấn (ngụ quận 12, TP HCM) cũng tìm hiểu các dự án nhà ở xã hội đã qua sử dụng, mong mua được một căn với giá vừa túi tiền. Đầu tháng 3, môi giới tư vấn cho anh căn hộ 60 m2 tại dự án Topaz Home tọa lạc trên đường Phan Văn Hớn (quận 12), với giá 2,1 tỷ đồng. Thời điểm mới ra mắt (năm 2016), giá chung cư tại đây chỉ khoảng 14-16 triệu đồng mỗi m2. Hiện tại, các căn hộ tại dự án này được chào giá 33-35 triệu đồng mỗi m2 (chưa thuế phí), tăng hơn 2,4 lần sau 9 năm.

Khảo sát của VnExpress cho thấy, nhiều dự án nhà ở xã hội cao tầng tại TP HCM dù đã sử dụng nhiều năm vẫn đều đặn tăng giá.

Cụ thể, dự án nhà ở xã hội HQC Bình Trưng Đông (quận 2 cũ nay thuộc TP Thủ Đức) mở bán năm 2017 với giá 18-22 triệu đồng một m2. Sau khi bàn giao năm 2022, giá sang tay thứ cấp tăng lên gần 30 triệu đồng một m2. Đến nay, các căn hộ tại đây có giá từ 33-36 triệu đồng mỗi m2.

Hay dự án nhà ở xã hội tọa lạc trên đường Phan Văn Hớn (quận 12) triển khai từ năm 2016 với giá 14,5 triệu đồng một m2. Giai đoạn 2021-2022, các căn hộ này sang tay với giá 27-29 triệu đồng một m2 và hiện có giá khoảng 33,5 triệu đồng mỗi m2. Chung cư Vĩnh Lộc D’Gold năm 2017 có giá 16 triệu đồng mỗi m2, nay rao bán 24-26 triệu đồng….

Xu hướng tăng giá thứ cấp nhà ở xã hội tại TP HCM được giới chuyên gia đánh giá là tất yếu trong bối cảnh thành phố đang thiếu hụt nguồn cung và giá nhà tăng cao ở cả loại hình thương mại và xã hội mở bán mới.

Báo cáo từ Sở Xây dựng TP HCM cho thấy từ năm 2021 đến nay, thành phố đưa vào sử dụng 6 dự án nhà ở xã hội với quy mô 2.700 căn hộ, hiện chỉ có 4 dự án đang thi công với khoảng 3.000 căn. Về phía nhà ở thương mại, năm 2024, TP HCM chỉ có 6 dự án đủ điều kiện huy động vốn, với 3.845 sản phẩm (3.801 căn chung cư và 44 căn nhà thấp tầng). Toàn bộ số sản phẩm này đều được giao dịch thành công, không có hàng tồn kho.

Không chỉ thiếu nguồn cung, giá chung cư TP HCM cũng đang trên đà tăng phi mã, trung bình 15-20% mỗi năm. Mỗi m2 căn hộ bình dân năm 2015 có giá 25-35 triệu đồng, đến năm 2023 đã lên 40-60 triệu đồng; căn hộ trung cấp từ 35-50 triệu đồng, đến năm 2023 cũng lên 50-70 triệu đồng; riêng dòng cao cấp từ 50 triệu đồng lên 70-100 triệu đồng…

Nhìn nhận diễn biến này, chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang cho rằng giá đất biến động mạnh tại các đô thị lớn đã đẩy giá căn hộ thương mại trên thị trường lên trên 55 triệu đồng mỗi m2 vào năm ngoái. Trong bối cảnh này, nhà ở xã hội trở thành “vùng trũng” hấp dẫn người mua. Dù giá thứ cấp có tăng 2-3 lần vẫn thấp hơn 20-30% so với nhà ở thương mại.

Được miễn tiền sử dụng đất và giới hạn biên lợi nhuận chủ đầu tư ở mức 10%, nhưng chi phí xây dựng từ năm 2016 đến 2024 đã tăng 30-50%. Điều này khiến giá sơ cấp mở bán mới nhà ở xã hội tăng khoảng 45%, từ 14-17 triệu đồng mỗi m2 (giai đoạn 2016-2018) lên 20-30 triệu đồng mỗi m2 (2023-2024). Giá sơ cấp tăng đã tạo áp lực đẩy giá thứ cấp đi lên, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên phân tích thêm, việc các tài sản có giá mua đi bán lại tăng lên theo thời gian do trượt giá là diễn biến bình thường và căn hộ nhà ở xã hội cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, việc sang tay với giá chênh cao sau khi hết thời hạn cấm giao dịch mua bán lại cho thấy nhà ở xã hội đang bị lạm dụng sai mục đích. Từ “cung cấp nhà ở giá rẻ cho một số người được ưu tiên, đặc biệt là người lao động thu nhập thấp”, nhà ở xã hội đang bị lạm dụng thành công cụ đầu tư “chắc chắn lời” khi chỉ cần chờ sau 5 năm được phép bán ra ngoài là có thể tăng giá gấp 2-3 lần.

Theo ông Kiên, nhà ở xã hội được xây dựng từ nguồn lực xã hội nên không thể giao dịch mua bán tự do như nhà thương mại. Giá thứ cấp tăng tự do không chỉ làm loại hình này mất đi ý nghĩa tốt đẹp ban đầu, gây bất công, mà còn biến nhà ở xã hội thành công cụ để toàn xã hội phải phục vụ chia lại tài sản cho một nhóm người, hoặc bị 1 nhóm người lợi dụng trục lợi.

Góp ý về giải pháp để nhà ở xã hội phát huy đúng vai trò của mình, chuyên gia cho rằng cần kiểm soát chặt chẽ giao dịch thứ cấp đúng đối tượng, đúng trần giá, sẽ triệt tiêu đầu cơ và đảm bảo công bằng. Nên có quy định người mua thứ cấp nhà ở xã hội cũng phải là người đủ điều kiện được mua nhà ở xã hội, thay vì mở rộng ra thị trường tự do. Kiểm soát mức tăng giá thứ cấp chỉ được cao hơn tối đa 20% so với giá mua ban đầu sau mỗi 5 năm để bù vào trượt giá, thay vì tự do tăng 100-150% sau 5 năm đầu ngay khi vừa hết hạn được bán ra ngoài như hiện tại.

“Chỉ khi thực thi nghiêm các biện pháp này, nhà ở xã hội mới thực sự là mái ấm cho người lao động, thay vì kênh kiếm tiền, đầu tư sinh lời”, ông Kiên nói.

Phương Uyên