Theo đồ án quy hoạch, khu phi thuế quan gắn với bến cảng Tam Hòa có vị trí thuộc xã Tam Hòa (Núi Thành), gồm nhiều phân khu chức năng phục vụ thương mại, công nghiệp và logistics.

Cụ thể, đất sản xuất công nghiệp, kho bãi và bến cảng chiếm diện tích lớn nhất với gần 489 ha; tiếp đến là hạ tầng kỹ thuật 110 ha, cây xanh hơn 93 ha, thương mại dịch vụ hơn 31 ha, còn lại là đất công cộng và đất an ninh.

Quy hoạch xác định ba khu vực trọng tâm: Khu vực 1 là trung tâm hành chính – thương mại dịch vụ với các công trình công cộng, khách sạn, trung tâm thương mại được thiết kế hiện đại, đồng bộ về kiến trúc. Khu vực 2 là tổ hợp công nghiệp, kho tàng và bến bãi với các công trình thấp tầng quy mô lớn, tập trung theo cụm. Khu vực 3 là cảng và khu hậu cần logistics.

Ngoài ra, quy hoạch còn bố trí các công trình điểm nhấn tại từng khu chức năng như: cụm trung tâm thương mại ven sông Trường Giang ở phía Bắc, trung tâm điều hành khu công nghiệp phía Nam và trung tâm điều hành logistics tại khu bến cảng phía Đông.

Về giao thông kết nối, khu phi thuế quan có hai cửa ngõ chính: phía Tây kết nối đô thị Tam Hòa và phía Nam kết nối các khu công nghiệp Tam Hiệp, cảng – logistics Chu Lai – Trường Hải, thông qua cầu nối Tam Hòa – Tam Hiệp. Cửa ngõ phía Nam cũng là tuyến huyết mạch kết nối khu vực với cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, Quốc lộ 1A và ga hàng hóa tuyến đường sắt tốc độ cao trong tương lai.

Cùng với đó, đồ án Quy hoạch phân khu xây dựng Khu dân cư đô thị, dịch vụ, du lịch Tam Hòa – Tam Tiến (cũng tại Núi Thành) được phê duyệt. Dự án có quy mô hơn 1.678 ha, với khoảng 3.800 hộ dân, dự kiến di dời 980 hộ để bố trí lại. Khu vực này được định hướng phát triển theo 6 khu chức năng chính, trong đó nổi bật là trung tâm hành chính – tài chính, công viên sinh thái, khu quảng trường biển và tổ hợp dịch vụ ven sông.

Theo UBND tỉnh, các đồ án đã được lấy ý kiến từ Bộ Xây dựng, cơ quan liên quan và cộng đồng dân cư. Trong quá trình triển khai, tỉnh sẽ ưu tiên bảo đảm hạ tầng cấp, thoát nước, giao thông đồng bộ, vệ sinh môi trường và chống ngập úng.

Đồng thời, chính quyền yêu cầu thực hiện đầy đủ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, bố trí nhà ở xã hội, hỗ trợ sinh kế và chuyển đổi nghề cho người dân bị ảnh hưởng, nhằm đảm bảo ổn định lâu dài.

Theo quy hoạch thời kỳ 2021-2030, Khu kinh tế mở Chu Lai được định hướng trở thành hạt nhân, trung tâm phát triển lớn của vùng và cả nước. Với quy mô hơn 27.000 ha, đến cuối năm 2023, khu kinh tế đã thu hút gần 200 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 74.000 tỷ đồng. Trong đó, 48 dự án FDI với vốn đăng ký khoảng 17.000 tỷ đồng.

Phương Uyên

Trong kiến nghị gửi Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được mới đây, Viện trưởng Kinh tế Tài nguyên và Môi trường Phạm Viết Thuận cho rằng bảng giá đất theo Quyết định 79/2024 đang ấn định giá đất nông nghiệp ở mức quá thấp, khiến tiền sử dụng khi chuyển mục đích tăng vọt.

Cụ thể, theo bảng giá hiện hành, giá đất nông nghiệp tại TP HCM dao động 400.000 đồng đến 810.000 đồng mỗi m2 (tùy khu vực và vị trí), trong khi đất ở thấp nhất là 2,3 triệu và cao nhất lên đến 687 triệu đồng mỗi m2. Với mức chênh lệch lớn (khoảng 5-25 lần), tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích có thể cao gấp 5-10 lần so với trước đây, tạo áp lực tài chính đáng kể, đặc biệt với người thu nhập thấp.

Ông Thuận cho biết, việc chênh lệch quá lớn giữa hai loại đất khiến nhiều người ngần ngại chuyển đổi mục đích sử dụng, làm chững lại hoạt động bất động sản, kéo theo giảm thu ngân sách, ảnh hưởng đến ngành vật liệu xây dựng và xây dựng dân dụng. Tác động lan rộng đến đời sống dân cư, như khó khăn trong việc trả mặt bằng, hạn chế chi tiêu, làm suy giảm tiêu dùng, các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP HCM trong năm 2025.

Viện này đề xuất UBND TP HCM điều chỉnh cục bộ bảng giá đất nông nghiệp trong 6 tháng cuối năm nay, tăng giá đất nông nghiệp lên bằng 65-70% giá đất ở, áp dụng với các thửa đất nằm trong khu dân cư hoặc cùng thửa có cả đất ở và đất nông nghiệp. Việc điều chỉnh này thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND TP và không trái quy định pháp luật hiện hành.

Theo tính toán của Viện, nếu áp dụng mức giá mới như kiến nghị, khi chuyển mục đích sử dụng, người dân chỉ phải nộp tiền sử dụng đất gấp khoảng 3,5-4 lần so với thời điểm trước khi bảng giá đất mới có hiệu lực. Cách tính này được đánh giá sẽ giúp cân bằng lợi ích giữa Nhà nước và người dân, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản, lĩnh vực đang được kỳ vọng sẽ khơi thông dòng vốn đang bị đình trệ trong hệ thống ngân hàng.

Kiến nghị nêu trên được đưa ra trong bối cảnh nhiều người dân TP HCM gặp khó khăn khi chuyển mục đích đất do tiền sử dụng đất tăng quá cao. Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), ông Lê Hoàng Châu, cũng từng cảnh báo việc điều chỉnh bảng giá như hiện hành khiến người dân phải nộp tiền sử dụng đất nhiều hơn đáng kể khi xin công nhận quyền sử dụng đất ở, chuyển mục đích hay tách thửa.

Ông dẫn chứng trường hợp ông A sở hữu một nền đất nông nghiệp 100 m2 trên quốc lộ 50 (huyện Bình Chánh). Theo bảng giá mới, tiền sử dụng đất phải nộp lên tới 7 tỷ đồng, trong khi theo Quyết định 02 trước đây chỉ khoảng 2 tỷ đồng – tức tăng gấp hơn 6 lần, vượt khả năng chi trả của nhiều hộ dân.

Thống kê năm 2023 cho thấy TP HCM hiện có khoảng 110.000 ha đất nông nghiệp, chủ yếu tập trung ở các huyện Củ Chi (31.127 ha), Cần Giờ (46.975 ha), Bình Chánh (16.555 ha), Hóc Môn (5.235 ha) và TP Thủ Đức (4.558 ha)… Khi chuyển mục đích sử dụng, người dân phải nộp tiền sử dụng đất bằng phần chênh lệch giữa giá đất ở và đất nông nghiệp theo bảng giá nhà nước.

Bảng giá đất mới theo Quyết định 79 có hiệu lực từ ngày 31/10/2024 đến hết năm 2025. So với bảng giá cũ (Quyết định 02), giá đất tăng từ 4 đến 38 lần (chưa tính hệ số K), nhưng vẫn thấp hơn thị trường khoảng 25-50%. Bảng giá này được dùng để xác định giá bồi thường, giá tái định cư, tính thuế chuyển nhượng, phí và lệ phí liên quan đến đất đai.

Phương Uyên

TP HCM trong tháng 3 đã cấm các hoạt động khai thác căn hộ cho thuê lưu trú du lịch (thuê ngắn hạn, theo ngày, giờ, Airbnb…) tại các dự án chung cư. Quy định này dự kiến áp dụng rộng rãi với các thị trường khác tại Việt Nam. Dù vấp phải nhiều phản ứng từ nhà đầu tư dịch vụ lưu trú Airbnb và các hộ dân sở hữu chung cư, giới chuyên gia cho rằng đây là cơ hội để chuyên nghiệp hóa hoạt động lưu trú du lịch.

Đánh giá tác động của chính sách trên diện rộng, ông Mauro Gasparott, Giám đốc cấp cao bộ phận tư vấn khách sạn Savills Đông Nam Á, cho rằng mô hình kinh doanh Airbnb tại các chung cư giúp mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra nhiều vấn đề phức tạp về an ninh, dịch vụ và tạo sự cạnh tranh cho các ngành lưu trú du lịch hợp pháp là khách sạn, căn hộ dịch vụ. “Việc cấm mô hình Airbnb trong chung cư có thể mang lại nhiều lợi ích cho các kênh lưu trú du lịch kể trên”, ông nói.

Xét theo từng loại hình, ông Mauro Gasparott cho rằng tổng nguồn cung Airbnb hiện nay vẫn thấp hơn đáng kể so với số lượng phòng khách sạn. Do đó, cấm dịch vụ này sẽ là cơ hội cho các khách sạn boutique (khách sạn có sức chứa nhỏ cung cấp dịch vụ cá nhân) phát triển, còn tác động đến thị trường khách sạn nói chung là không lớn.

“Với phân khúc căn hộ dịch vụ, căn hộ du lịch (condotel) vốn có sự tương đồng với Airbnb về tiện ích, dịch vụ và đối tượng khách hàng sẽ là loại hình nhận thấy những lợi ích rõ rệt nhất sau lệnh cấm”, ông nhìn nhận.

Nguồn cung căn hộ dịch vụ, du lịch mang thương hiệu tại TP HCM vẫn còn thấp so với các thủ đô khác trong khu vực châu Á, việc hợp thức hoá căn hộ condotel vẫn còn nhiều khó khăn khiến mô hình này chưa nở rộ ở các đô thị lớn. Một khi kênh lưu trú là Airbnb, bị ngăn chặn, phân khúc căn hộ dịch vụ, du lịch sẽ thu hút thêm nhóm lưu trú ngắn ngày, đặc biệt khi được tích hợp vào các dự án phức hợp có văn phòng hoặc khu bán lẻ, tạo ra mô hình lưu trú bền vững hơn.

Ông Mauro Gasparott dự báo sắp tới thị trường sẽ chứng kiến sự gia tăng của các đơn vị vận hành căn hộ dịch vụ nhỏ lẻ và độc lập tại nhiều khu vực khác nhau trong các thành phố lớn, nhằm lấp đầy khoảng trống Airbnb và đáp ứng nhu cầu thay đổi của người dùng.

Bên cạnh đó, theo chuyên gia Savills, với sự gia tăng của các quy định kiểm soát mô hình Airbnb, Việt Nam có thể chứng kiến sự phát triển của các nền tảng cho thuê ngắn hạn chuyên nghiệp và hợp pháp, hoặc các mô hình kết hợp giữa nhà ở và lưu trú. Những hình thức này vừa tuân thủ quy định của chính phủ trong khi vẫn đáp ứng nhu cầu thị trường, tương tự các mô hình căn hộ dịch vụ cao cấp (branded residences) hoặc condotel phát triển trên đất thương mại, cung cấp sản phẩm phù hợp với nhu cầu mua để cho thuê (buy to lease).

Theo đại diện Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars), Luật Nhà ở 2023 quy định rất rõ chung cư sử dụng cho mục đích để ở, không được sử dụng vào mục đích khác. Việc cho thuê căn hộ chung cư ngắn hạn theo ngày, theo giờ về mặt pháp lý cần được hiểu là hoạt động kinh doanh lưu trú ngắn ngày.

Một khi đã nhận định là kinh doanh phải gắn với các dịch vụ quản lý chuyên nghiệp, tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy… Còn với loại hình nhà ở vốn được phát triển không có chức năng này, khi cho thuê để lưu trú dễ dẫn tới tình trạng quá tải dịch vụ, tiện ích, an ninh trật tự không đảm bảo…

Ban quản trị chung cư cũng không có kỹ năng, chuyên môn vận hành như quản lý khách sạn nên khó quản lý được khách ra vào, vừa không khai thác tốt du lịch vừa dễ gây hệ lụy an toàn, chất lượng dịch vụ cho lưu trú. Nên việc cấm cho thuê căn hộ chung cư để lưu trú ngắn ngày được chuyên gia Vars nhận định là hợp lý. Các địa phương nên tạo điều kiện cho những mô hình lưu trú du lịch chuyên nghiệp phát triển, vừa tăng tính trải nghiệm du lịch, vừa hợp pháp và hài lòng các bên.

Theo Savills, cấm Airbnb phản ánh nỗ lực của chính phủ trong việc chuyên nghiệp hóa lĩnh vực cho thuê. Với cư dân, quy định này có thể mang lại lợi ích khi hạn chế việc sử dụng sai mục đích các tiện ích chung và nâng cao an ninh trong tòa nhà. Tuy nhiên, với các nhà đầu tư bất động sản nhắm đến lợi nhuận từ cho thuê ngắn hạn, lệnh cấm có thể làm giảm khả năng gia tăng thu nhập từ tài sản.

Ngoài ra việc ngăn chặn lưu trú ngắn hạn sẽ có những tác động nhất định đến thị trường du lịch khi đây là lựa chọn lưu trú ưa chuộng của các khách du lịch theo nhóm, tìm kiếm sự linh hoạt và trải nghiệm sống như người bản địa mà khách sạn truyền thống khó đáp ứng. Mô hình này cũng đóng góp trực tiếp vào nền kinh tế địa phương, nổi tiếng với việc tạo ra những trải nghiệm du lịch chân thực, nhờ sự kết nối trực tiếp giữa chủ nhà và khách thuê.

Việc hạn chế thuê ngắn hạn trong căn hộ chung cư có thể làm giảm sức hút đối với nhóm khách du lịch theo hình thức trải nghiệm và những người làm việc từ xa. Bởi những người này thường sử dụng các căn hộ này như nơi lưu trú dài hạn kết hợp giữa công việc và sinh hoạt, đặc biệt là tại các điểm đến ven biển như Nha Trang hay Đà Nẵng.

Dù vậy, ông Mauro Gasparott cho rằng thị trường Việt Nam rất linh hoạt và sẽ luôn có sự điều chỉnh phù hợp với những thay đổi từ chính sách. Quy định này có thể mang lại những thay đổi đáng kể trong cách thị trường cho thuê ngắn hạn vận hành, ảnh hưởng đến các nhà đầu tư, người thuê, và cả ngành du lịch nhưng cũng sẽ mở ra cơ hội mới cho các mô hình lưu trú chuyên nghiệp, hợp pháp và tuân thủ quy định chặt chẽ hơn.

Phương Uyên

35 thửa đất được đem đấu giá nằm tại khu đấu giá 06/2019 xã Ngọc Mỹ, huyện Quốc Oai. Vị trí khu này cách trung tâm Hà Nội hơn 20 km về phía tây.

Các lô đất có diện tích 75-143 m2, giá khởi điểm 8,3 triệu đồng mỗi m2. Tổng diện tích 35 thửa đất đấu giá hơn 3.200 m2. Phiên đấu này phải trải qua 6 vòng bỏ phiếu bắt buộc với bước giá 3 triệu qua mỗi vòng.

Kết thúc phiên, toàn bộ lô đất này được bán đấu giá thành công. Trong đó, giá trúng cao nhất là 119,3 triệu đồng, gấp hơn 14 lần mức khởi điểm. Lô trúng thấp nhất có giá 34,3 triệu đồng một m2.

Huyện Quốc Oai dự kiến thu về gần 265 tỷ đồng nếu nhà đầu tư nộp đủ tiền đấu giá đất, chênh gần 239 tỷ đồng so với mức khởi điểm.

Đất trúng đấu giá vượt trăm triệu đồng một m2 xuất hiện trở lại tại một số phiên gần đây. Cũng tại Quốc Oai, phiên đấu 26 thửa đất tại thôn Yên Quán, xã Hưng Đạo cuối tháng trước ghi nhận giá trúng cao nhất 104 triệu đồng và thấp nhất từ 62 triệu đồng một m2. So với phiên đấu các thửa đất tại chính khu này hồi đầu tháng 1, giá trúng lần này tăng 35-50%.

Tương tự, tại phiên 33 thửa đất tại xã Thanh Xuân, huyện Sóc Sơn cuối tháng 3, lô trúng cao nhất cũng vượt 120 triệu đồng một m2, gấp khoảng 11 lần giá khởi điểm. Nhà đầu tư sẽ phải trả tổng 13,1 tỷ đồng cho lô đất rộng 108 m2.

Ba tháng đầu năm, thành phố đạt 34% chỉ tiêu thu từ đấu giá quyền sử dụng đất năm nay với 6.860 tỷ đồng. Năm 2024, thành phố cũng đạt hơn 74% chỉ tiêu, thu được gần 18.600 tỷ đồng từ đấu giá đất, tính đến cuối tháng 11.

Hoạt động đấu giá đất đã nóng lên trong 4 tháng cuối năm ngoái, tập trung tại các huyện ven Hà Nội, sau đó lan sang một số tỉnh xung quanh. Từ tháng 12/2024 đến tháng 2/2025, nhiều phiên đấu tại Thanh Oai, Mê Linh, Phúc Thọ có dấu hiệu giảm nhiệt sau khi cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi thao túng thị trường bất động sản.

Mới đây, Phạm Ngọc Tuấn, chủ mưu vụ lũng đoạn đấu giá đất lên 30 tỷ đồng một m2 ở huyện Sóc Sơn bị tuyên 3 năm tù với tội Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản. Nhóm này “nâng giá cao chót vót” rồi bỏ ngang khiến phiên bất thành.

Ngọc Diễm