Thông tin trên được Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nêu tại hội nghị lấy ý kiến sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, trong đó bổ sung quy định về trạm sạc và trạm đổi pin cho xe điện.

Theo đó, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, cập nhật các yêu cầu kỹ thuật về chỗ đỗ cho phương tiện mới, khu vực sạc xe điện trong chung cư, quy định về xây lắp trạm, trụ sạc trong gara ôtô cũng như các yêu cầu về phòng chống cháy nổ và thoát nạn. Các quy định bổ sung về trạm sạc, trạm đổi pin được cơ quan soạn thảo tham khảo từ quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy định của nhiều nước tiên tiến cũng như các quy định hiện hành.

Tại hội nghị, các đại biểu ủng hộ với đề xuất bổ sung quy định về trạm sạc và trạm đổi pin tại chung cư trong Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi năng lượng xanh diễn ra mạnh mẽ. Đà tăng nhanh chóng của các loại xe điện đặt ra yêu cầu mới với cơ quan quản lý về một khung kỹ thuật rõ ràng, đảm bảo an toàn cho khu vực trạm sạc.

Một số đại biểu đề xuất các tiêu chí kỹ thuật nghiêm ngặt với hạ tầng trạm sạc tại các khu chung cư. Các tiêu chí gồm giải pháp phòng chống cháy nổ, thông gió – thoát khói, yêu cầu phân khoang cách ly, cũng như các yêu cầu về quy mô, bảo vệ hệ thống điện và chống quá tải.

Cùng đó, việc sử dụng và bảo trì thiết bị sạc, pin cần có hướng dẫn chi tiết nhằm ngăn ngừa sự cố, đảm bảo an toàn cho người sử dụng, thiết bị và công trình.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhắc lại việc xây dựng và ban hành sớm quy chuẩn về trạm sạc xe điện trong chung cư là rất cần thiết. Trước đó, Chính phủ đã có văn bản giao Bộ Xây dựng chủ trì sửa đổi, ban hành quy chuẩn về nhà chung cư để giải quyết nội dung này.

Ông giao Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản phối hợp với Viện Khoa học công nghệ xây dựng, Sở Xây dựng Hà Nội khảo sát, đánh giá theo từng loại hình công trình. Bởi các loại hình nhà ở đô thị, nhà liền kề, chung cư, nhất là dự án xây trước năm 2020 có đặc điểm khác nhau nên phải có cách tiếp cận phù hợp.

Thứ trưởng lưu ý làm rõ ba nhóm yêu cầu gồm khu vực đỗ xe, khu vực sạc điện (trạm sạc) và khu vực đổi pin (trạm đổi pin). Quy chuẩn phải tách riêng ôtô và xe máy, “không quy định các con số cứng” khi chưa có tổng kết đánh giá, tránh rủi ro khi thực tế thay đổi nhanh.

Với công trình hiện hữu, theo ông Sinh, nên để Ban quản trị quyết định tỷ lệ, quy mô bố trí khu vực xe điện theo thực tế sử dụng. Ngoài ra, phương án bố trí khu vực riêng cho xe điện cũng cần nghiên cứu như tách biệt hệ thống điện, lối đi, giải pháp phòng cháy chữa cháy để bảo đảm an toàn, hạn chế lan cháy và bảo vệ cư dân.

Thứ trưởng khuyến khích bố trí khu vực để xe điện, trạm sạc, trạm đổi pin tách khỏi tòa nhà, đặt tại khuôn viên hoặc vị trí liền kề để tăng lựa chọn cho người dân, thay vì chỉ sử dụng không gian tầng hầm. Cơ quan soạn thảo được giao nghiên cứu, bổ sung yêu cầu với thiết bị thu gom pin đã qua sử dụng tại các điểm sạc hoặc đổi pin để hỗ trợ quản lý.

Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Viện Khoa học công nghệ xây dựng được giao hoàn thiện dự thảo trong quý I/2026.

Thực tế, Luật Nhà ở 2023 (hiệu lực từ 1/8/2024) quy định khu vực để xe trong chung cư bao gồm cả phương tiện chạy xăng và điện. Việc thiết kế chỗ sạc phải tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật. Luật Phòng cháy chữa cháy cũng không cấm để hoặc sạc xe điện trong chung cư. Tuy vậy, do thiếu hướng dẫn cụ thể, nhiều tòa nhà tự đưa ra quy định riêng về vị trí đỗ và sạc xe điện.

Tại chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) – nơi có khoảng 30.000 cư dân – cuối tháng 11, ban quản lý ra thông báo dừng nhận xe máy điện và xe đạp điện. Lý do được đưa ra là tầng hầm thiếu diện tích và không có thiết bị chữa cháy phù hợp với loại phương tiện này. Cư dân được đề nghị đưa xe đến các bãi giữ bên ngoài từ nay đến trước 1/2/2026.

Tương tự tại TP HCM, nhiều chung cư áp dụng cách làm khác nhau: nơi cấm để xe điện dưới hầm, nơi chỉ cho gửi xe máy điện nhưng không nhận ôtô điện, nơi bố trí để xe tạm ở tầng trệt thay vì tầng hầm kín.

Ngọc Diễm

Đây là một trong các chính sách lớn được Quốc hội xem xét tại dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hải Phòng, sáng 13/5.

Cụ thể, thửa đất nằm xen kẹt trong khu dân cư khi thu hồi không đủ điều kiện, diện tích tối thiểu để hình thành khu đô thị, khu dân cư nông thôn. Việc thu hồi phù hợp với quy hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch chung hoặc phân khu được duyệt.

Ngoài ra, đất thu hồi không thuộc khu vực đất thực hiện dự án, công trình đã được xác định trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt, công bố công khai. Đất dự kiến thu hồi không có tranh chấp, khiếu nại, vi phạm. HĐND thành phố quy định tiêu chí xác định thửa đất nằm xen kẹt trong khu dân cư của thành phố đảm bảo lợi ích của người dân, xã hội.

UBND TP Hải Phòng cho rằng hiện nay, tốc độ đô thị hóa nhanh và dân số lao động gia tăng đã tạo áp lực lớn lên nhu cầu nhà ở và hạ tầng đô thị. Nhu cầu đất để phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2025 ước tính khoảng 4.291 ha và giai đoạn 2026-2030 là 4.970 ha.

Trong khi đó, thành phố hiện có nhiều quỹ đất nông nghiệp, diện tích nhỏ, nằm xen kẹt trong khu dân cư, phù hợp với quy hoạch làm đất ở nhưng không đảm bảo quy mô xây dựng khu đô thị. Hiệu quả kinh tế thấp nên không hấp dẫn nhà đầu tư, gây lãng phí nguồn lực về đất đai.

Do vậy, việc đề xuất chính sách này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho thành phố chủ động, linh hoạt trong thu hồi, tạo quỹ đất sạch để đấu giá, tận dụng sử dụng nguồn lực đất đai, tăng thu ngân sách. Chính sách này cũng tạo môi trường thông thoáng, nâng cao sức cạnh tranh trong việc thu hút đầu tư dự án góp phần chỉnh trang khu đô thị, nông thôn và giải quyết được nhu cầu về nhà ở cho người dân.

Thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng Nghị định 102/2024 quy định cụ thể nguyên tắc giao đất, cho thuê đất đối với thửa đất nhỏ hẹp, nằm xen kẹt. Trong đó, Chính phủ quy định việc thu hồi đất xen kẹt vào mục đích công cộng. Trường hợp không sử dụng vào mục đích công cộng, sẽ giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất cho người dân.

Song trên thực tế, quy định hiện hành trong nhiều trường hợp đã làm phát sinh vướng mắc trong triển khai thực hiện dự án góp phần phát triển kinh tế xã hội. Quy định trong Dự thảo Nghị quyết này sẽ góp phần khắc phục những vướng mắc trên thực tế, đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất để triển khai dự án mục đích phát triển đô thị, thương mại – dịch vụ đã được phê duyệt.

Tuy nhiên, đây là chính sách mới, chưa được áp dụng tại địa phương khác, có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân. Vì vậy, Ủy ban đề nghị bổ sung quy định về tiêu chí, quy mô diện tích lô đất được coi là xen kẹt để áp dụng quy định này. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị quy định rõ trách nhiệm trong triển khai thực hiện, bảo đảm không lợi dụng chính sách, tránh khiếu kiện, tạo đồng thuận trong nhân dân.

Dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hải Phòng có 6 nhóm chính sách gồm: quản lý đầu tư; quản lý tài chính, ngân sách nhà nước; quản lý quy hoạch, đô thị, tài nguyên và môi trường; quản lý khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, Chính phủ cũng xây dựng cơ chế ưu đãi về thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc thành phố quản lý; thành lập và các cơ chế, chính sách trong Khu thương mại tự do tại thành phố.

Quốc hội sẽ thảo luận hội trường nội dung này vào ngày 14/6 và dự kiến thông qua ngày 28/6.

Sơn Hà

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM cho biết đã trình UBND TP HCM dự thảo quy định điều kiện tách thửa, hợp thửa đất trên địa bàn thành phố sau sáp nhập, nhằm thay thế các quy định riêng lẻ đang áp dụng tại TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây.

Theo đó, với đất ở, cơ quan soạn thảo đưa ra hai phương án phân chia khu vực áp dụng, với diện tích tối thiểu được phép tách thửa dao động từ 36 m2 đến 100 m2.

Cụ thể, ở phương án một, các khu vực đô thị trung tâm và khu dân cư hiện hữu có mật độ cao được áp dụng mức thấp nhất, cho phép tách thửa từ 36 m2, với chiều rộng mặt tiền và chiều sâu thửa đất không nhỏ hơn 3m. Một số khu vực ven đô áp dụng mức 50-60 m2, trong khi các khu vực ngoại thành và nông thôn yêu cầu diện tích tối thiểu từ 80 m2 đến 100 m2, với mặt tiền và chiều sâu thửa đất không nhỏ hơn 5m.

Phương án hai, địa bàn thành phố được chia thành năm khu vực, nhưng vẫn giữ nguyên các ngưỡng diện tích tối thiểu tương ứng. Theo đó, khu vực trung tâm được phép tách thửa từ 36 m2; các khu vực giáp ranh và đô thị phát triển sau áp dụng mức 50-60 m2; khu vực ngoại thành và nông thôn áp dụng mức 80 m2; riêng một số khu vực có mật độ dân cư thấp áp dụng diện tích tối thiểu 100 m2.

Ngoài ra, dự thảo cũng quy định việc tách thửa đất ở, ngoài yêu cầu về diện tích còn phải đáp ứng điều kiện về hình dạng thửa đất, bảo đảm mặt tiền và chiều sâu tối thiểu, nhằm hạn chế tình trạng chia nhỏ đất quá mức, gây áp lực lên hạ tầng đô thị.

Như vậy, so với quy định hiện hành của TP HCM trước sáp nhập, mức đề xuất 36 m2 diện tích tối thiểu không thay đổi; riêng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, mức này giảm đi 24 m2.

Với đất nông nghiệp, diện tích tối thiểu được phép tách thửa theo đề xuất là 500 m2 áp dụng cho đất trồng cây hàng năm và các loại đất nông nghiệp khác; 1.000 m2 với đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối và đất chăn nuôi tập trung (mức này cũng giữ nguyên so với quy định hiện hành của thành phố).

Việc tách, hợp thửa đất phải tuân thủ quy định pháp luật về đất đai. Trường hợp bố trí lối đi ra đường giao thông công cộng, lối đi do các bên thỏa thuận và phải được chính quyền địa phương xem xét bảo đảm yêu cầu thoát hiểm, phòng cháy chữa cháy và điều kiện cấp phép xây dựng trước khi chấp thuận.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, thành phố hiện tồn tại ba quy định khác nhau về tách thửa, hợp thửa đất. Việc áp dụng song song các văn bản này gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai và giải quyết thủ tục cho người dân. Nếu không sớm ban hành một quy định chung, thống nhất cho toàn thành phố, việc triển khai sẽ thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất khi thực hiện các thủ tục tách thửa, hợp thửa.

Theo kế hoạch, quy định về điều kiện tách thửa và hợp thửa đất trên địa bàn TP HCM dự kiến ban hành trước ngày 28/2.

Phương Uyên

Tại dự thảo Luật Đất đai 2024 (sửa đổi), Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất cơ chế mới: nếu dự án đạt thỏa thuận với từ 75% diện tích hoặc số hộ dân đồng thuận, phần còn lại sẽ do Nhà nước hỗ trợ thu hồi để giao cho chủ đầu tư thực hiện dự án. Đề xuất này được kỳ vọng giải quyết điểm nghẽn giải phóng mặt bằng, vốn kéo dài nhiều năm, gây lãng phí tài nguyên đất.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM, nhìn nhận giải phóng mặt bằng là nút thắt lớn nhất của các dự án bất động sản, không chỉ làm tăng chi phí vốn cho doanh nghiệp mà còn đẩy giá bán nhà đất lên cao. Cơ chế Nhà nước hỗ trợ thu hồi khi đạt sự đồng thuận số đông sẽ giúp tránh tình trạng “găm đất” chờ giá, giảm việc thiểu số kéo lùi số đông.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, nói đề xuất này sẽ mở hướng gỡ vướng cho loạt dự án bị đình trệ do vài hộ dân không đồng ý. “Đây là bước đột phá pháp lý giúp khơi thông nguồn cung cho thị trường bất động sản”, ông nói.

Ngoài ra, theo Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển, quy định này còn có thể giúp giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp.

Dẫu vậy, giới chuyên gia cũng cảnh báo nên thận trọng với ngưỡng đồng thuận trên 75% này. Vì nếu cơ quan chức năng thiếu hành lang pháp lý chặt chẽ, cơ chế này dễ dẫn đến “ép buộc thiểu số”, phát sinh khiếu kiện, làm suy giảm tính chính danh của chính sách thu hồi đất.

Ông Lê Hoàng Châu phân tích, giữa phương án xác định tỷ lệ đồng thuận theo hộ dân và diện tích, cách xác định tỷ lệ theo diện tích sẽ phù hợp hơn. Theo ông, nếu 25% hộ dân còn lại nắm giữ 40-50% diện tích, tỷ lệ 75% hộ đồng thuận không còn phản ánh đúng ý chí cộng đồng. Ông đề xuất chỉ nên tính theo diện tích và nâng mức đồng thuận lên trên 85% để “đảm bảo công bằng”.

Ông Phạm Viết Thuận cũng nói ngưỡng 75% là thấp và cần nâng lên mức tối thiểu 80-85%. “Chỉ khi doanh nghiệp đã tự thỏa thuận được ít nhất 80% diện tích đất, việc nhà nước hỗ trợ phần còn lại mới thật sự hợp lý”, ông nhận xét.

Về mặt pháp lý, luật sư Phạm Anh Tuấn (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng nên có quy định rõ thế nào là đồng thuận, cơ chế thương lượng ra sao và cách bảo vệ quyền lợi của nhóm chưa đồng ý thế nào. Chỉ khi các quy định rõ ràng, việc áp dụng ngưỡng 75% trong thu hồi đất mới minh bạch và tránh được việc tranh chấp, khiếu kiện.

Ông Tuấn cũng bày tỏ lo ngại trong bối cảnh Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất bỏ yếu tố thị trường trong định giá đất, nếu khung giá đất thấp hơn nhiều so với giá thị trường, việc cưỡng chế phần còn lại sẽ gây cảm giác bất công, “áp đặt số đông”, làm mất tính chính danh của dự án.

Đồng tình, đại diện một doanh nghiệp bất động sản tại Đồng Nai nói vướng mắc lớn nhất hiện nay không nằm ở tỷ lệ đồng thuận, mà ở khâu định giá. Người dân sẵn sàng giao đất khi được bồi thường hợp lý, không bị thiệt so với giá thị trường. Nếu không tạo niềm tin vào sự công bằng, thiểu số sẽ phản ứng quyết liệt khi bị ép giao đất. “Muốn thu hồi theo cơ chế này, trước hết phải có hệ thống định giá đáng tin cậy, phản ánh đúng giá trị thị trường”, ông nhấn mạnh.

Để hạn chế hệ quả tiêu cực, nhiều chuyên gia cho rằng cần bổ sung các điều kiện ràng buộc với chủ đầu tư; xây dựng hệ thống định giá đất minh bạch, do hội đồng độc lập thực hiện với sự tham gia của người dân và chuyên gia. Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng phải được công khai, có cơ chế giải trình và thời hạn khiếu nại rõ ràng. Cơ chế đồng thuận đa số chỉ hiệu quả khi đi kèm chốt chặn pháp lý bảo vệ nhóm yếu thế.

Các chuyên gia cũng gợi ý Việt Nam có thể tham khảo mô hình tại Thái Lan, Malaysia, Đức – nơi tỷ lệ đồng thuận gắn liền với các bước phản biện công khai, phân tích tác động xã hội, định giá đất do đơn vị độc lập thực hiện.

Tại Thái Lan, nếu dự án không đạt đồng thuận toàn diện, chính quyền vẫn có thể tiến hành thu hồi nhưng thường phải thương lượng thêm hoặc điều chỉnh dự án, không chỉ cưỡng chế theo ý chí nhà nước. Ở Đức, trưng dụng chỉ được thực hiện vì lợi ích công cộng, với bồi thường công bằng; người bị trưng dụng đất có quyền khởi kiện ra tòa để kiểm tra mức bồi thường và tính hợp lý của quyết định.

Theo đó, tỷ lệ đồng thuận được các chuyên gia cho là yếu tố cần thiết trong thu hồi đất, nhưng không nên chỉ nhìn vào con số. Quan trọng hơn là bảo đảm sự đồng thuận thực chất, dựa trên nguyên tắc minh bạch, công bằng và có cơ chế bảo vệ quyền lợi cho các bên. Nếu thiếu những yếu tố này, tỷ lệ phần trăm có thể không phản ánh đúng sự đồng thuận của cộng đồng.

Phương Uyên