Vài tháng qua, thị trường bất động sản liên tục ghi nhận các thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) dự án. Tại phía bắc, Sun Group trở lại thị trường nhà ở Thủ đô với dự án Feliza Suites, gần 1.700 căn hộ tại vị trí đắc địa ở phường Cầu Giấy, tiếp giáp ba mặt đường Xuân Thủy, Phạm Hùng và Trần Quốc Vượng. Hồi cuối tháng 5, HĐQT CTX Holdings đã thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ dự án trên “khu đất vàng” này.

Sunshine Group gần đây cũng liên tục đón thêm các dự án về tay. Cuối tháng 6, họ công bố một công ty con trong hệ sinh thái nhận chuyển nhượng cổ phần tại doanh nghiệp là chủ đầu tư khu đô thị nhà vườn sinh thái ở Văn Giang, Hưng Yên để phát triển một phần đại dự án. Sau đó, tập đoàn này cho biết phát triển thêm một tổ hợp 8.000 căn hộ chung cư cũng nằm ở Hưng Yên. Trước đó hồi tháng 2, một chủ đầu tư trong nước khác đã tổ chức khởi công dự án tại vị trí này.

Sau nhiều năm tìm kiếm đối tác để chuyển nhượng khu đô thị du lịch Cái Giá (tên thương mại Cát Bà Amatina), Công ty cổ phần Vinaconex ITC đón thêm sự hiện diện của các cổ đông lớn, gồm hai doanh nghiệp liên quan MIK Group.

Ông lớn bất động sản Singapore – Capitaland trong tháng 6 đã khởi công dự án nhà ở thấp tầng đầu tiên tại miền Bắc với tổng vốn đầu tư 800 triệu USD nằm trong đại đô thị Ocean Park 3, sau hợp tác chiến lược cùng Vinhomes. Lãnh đạo Capitaland cho biết công ty kỳ vọng tăng gấp đôi vốn đầu tư tại Việt Nam 5 năm tới thông qua cái bắt tay chủ đầu tư lớn nhất thị trường hiện nay.

Tại phía nam, theo hãng tư vấn bất động sản Savills, những thương vụ M&A nổi bật gần đây như Capitaland mua dự án tại Bình Dương (trước sáp nhập với TP HCM) từ Becamex IDC trị giá 553 triệu USD; Nishi Nippon Railroad mua 25% cổ phần dự án Paragon Đại Phước từ Nam Long hay nhóm Sumitomo Forestry, Kumagai Gumi, NTT Urban Development cùng hợp tác với Kim Oanh Group phát triển dự án The One World.

Doanh nghiệp ngoại cũng chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư trong nước như Keppel Land thoái toàn bộ 42% cổ phần tại Công ty Nam Rạch Chiếc – chủ dự án Palm City tại TP HCM. Bên mua là Công ty cổ phần Gateway Thủ Thiêm, với giá trị thương vụ trên 2.600 tỷ đồng (tương đương hơn 100 triệu USD).

Bà Nguyễn Lê Dung, Trưởng phòng Dịch vụ tư vấn đầu tư, Savills Hà Nội đánh giá thị trường M&A bất động sản tại Việt Nam có dấu hiệu phục hồi tốt từ cuối năm ngoái đến nay sau khi Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản mới có hiệu lực. Điều này giúp môi trường pháp lý được cải thiện đáng kể, từ đó góp phần tạo niềm tin và động lực để các thương vụ diễn ra thuận lợi hơn.

Tương tự, trong báo cáo mới đây, đơn vị nghiên cứu thị trường của Đất Xanh Services cũng cho biết các chủ đầu tư đang vào mùa triển khai dự án, đẩy mạnh hoạt động đầu tư, cũng như M&A quỹ đất. Nhiều chủ đầu tư đã qua thời kỳ tái cấu trúc để vào giai đoạn đầu tư trở lại theo đà phục hồi của thị trường. Đất Xanh cũng đang thông báo cần mua, M&A dự án, quỹ đất lớn trên toàn quốc. Trong đó, họ ưu tiên dự án có pháp lý rõ ràng (nhất là quy hoạch 1/500), đã nộp thuế đất, có giấy phép xây dựng hay đủ điện kiện bán hàng, khởi công.

Theo các chuyên gia, nhà đầu tư có xu hướng chọn dự án để thâu tóm kỹ lưỡng hơn trước. Khẩu vị của họ dịch chuyển rõ rệt sang các dự án có pháp lý minh bạch, đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính, vị trí tốt, có khả năng triển khai hoặc khai thác dòng tiền trong ngắn hạn. Ví dụ, An Gia cho biết họ chọn tập trung vào M&A để tiếp cận quỹ đất có thể làm dự án nhanh. Năm nay, công ty đặt mục tiêu mua lại các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư ven TP HCM.

Hay Nam Long cũng chọn M&A dự án cùng với tham gia đấu giá đất sạch và tìm mua đất thô, đất nông nghiệp chuyển mục đích sử dụng. Tuy nhiên, nguồn cung sản phẩm đấu giá hạn chế đã đẩy mức trúng lên cao, kéo theo việc định giá đất cho các dự án cũng tăng, gây áp lực lớn về chi phí đầu vào và có thể làm chậm quá trình triển khai dự án. Còn việc phát triển quỹ đất nông nghiệp cần nhiều thời gian, cùng với chi phí chuyển đổi cũng có thể lên cao với việc áp dụng bảng giá đất mới.

Ông Lê Trọng Hiếu, Giám đốc bộ phận Tư vấn kinh doanh văn phòng và bất động sản công nghiệp hãng tư vấn CBRE cũng cho rằng nhà đầu tư trong và ngoài nước đều đang tích cực theo đuổi các cơ hội M&A dự án bất động sản. “Điều này xuất phát từ việc quỹ đất sạch về pháp lý và sẵn sàng để phát triển ngày càng khan hiếm”, ông nói.

Tuy nhiên, hoạt động M&A dự án địa ốc vẫn còn tồn tại một số lực cản. Theo ông Hiếu, giá đất tại Việt Nam không còn rẻ như trước. Việc sáp nhập đơn vị hành chính cũng khiến một số nhà đầu tư chờ đợi xem bảng giá đất sẽ được điều chỉnh thế nào, ảnh hưởng đến chi phí mua dự án, mục tiêu phân khúc bất động sản sẽ phát triển.

Cùng quan điểm, ông Phan Xuân Cần, Chủ tịch HĐQT Sohovietnam – công ty có hơn chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn M&A dự án – nói rằng nhà đầu tư cũng chờ đợi kết quả từ việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp tỉnh, quy hoạch mới của các tỉnh, thành phố hậu sáp nhập.

Ngoài bảng giá đất tăng, ông Phan Xuân Cần, Chủ tịch HĐQT Sohovietnam – công ty có hơn chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn M&A dự án – cho biết một số doanh nghiệp sở hữu dự án cũng đưa ra mức định giá bán quá cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư.

Dù vậy, các chuyên gia vẫn kỳ vọng thị trường M&A từ nay đến cuối năm sẽ tăng trưởng tốt. Theo bà Nguyễn Lê Dung nhà đầu tư trong nước chiếm ưu thế trên thị trường M&A về số lượng giao dịch nhờ khả năng quyết định nhanh và am hiểu thị trường. Còn xét về các thương vụ lớn, nhất là phân khúc nhà ở cao cấp, khu đô thị và bất động sản khu công nghiệp, nhà đầu tư ngoại vẫn đóng vai trò chủ đạo.

Ngoài ra, bà Dung nhận xét các khu vực ven Hà Nội như Hưng Yên, Bắc Ninh hay thị trường Hải Phòng với hạ tầng ngày càng hoàn thiện đang chứng kiến sự gia tăng về nhu cầu khảo sát, chuyển nhượng và hợp tác đầu tư. Tại khu vực phía nam là TP HCM, Long An.

“Việc mở rộng các đô thị trung tâm cùng với sự nâng cấp hệ thống giao thông liên vùng đang thúc đẩy những địa phương này trở thành điểm đến tiềm năng cho hoạt động M&A giai đoạn tới”, chuyên gia tại Savills chia sẻ.

M&A dự án tăng nhiệt cũng là một tín hiệu tốt với thị trường, có thể giúp nguồn cung tăng mạnh. Đơn vị tư vấn bất động sản BHS Group dự báo nửa cuối năm cả nước sẽ có thêm hơn 78.600 sản phẩm nhà ở cao tầng và khoảng 82.800 căn thấp tầng. Tuy nguồn cung dồi dào, giá nhà vẫn neo ở mức cao tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng. Một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp khi muốn phát triển nhà ở vừa túi tiền là các chi phí đầu vào tăng cao, trong đó giá đất và chi phí sử dụng đất chiếm phần lớn.

Anh Tú – Ngọc Diễm

Từ sau Tết đến nay, anh Nguyễn Văn Tiến – môi giới địa ốc với gần chục năm kinh nghiệm ở Hải Phòng cho biết liên tục tiếp nhà đầu tư từ các địa phương khác như Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên, thậm chí cả phía Nam đến tìm mua bất động sản. Khu vực Thuỷ Nguyên, An Dương, Dương Kinh được họ quan tâm nhất.

Anh Tiến thấy đây là một sự khác biệt lớn so với ba hay bốn năm trước. “Thị trường Hải Phòng trước đây khá cục bộ khi có ít sự tham gia của các nhà đầu tư ngoại tỉnh, nếu so sánh với địa phương sát cạnh như Quảng Ninh”, môi giới này nhận xét. Quảng Ninh cũng là nơi mà thị trường đã phát triển sớm hơn với đa dạng loại hình sản phẩm phục vụ đây nhu cầu ở, dịch vụ hay nghỉ dưỡng cao cấp.

Riêng quý đầu năm nay, theo ông Nguyễn Quang Văn, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Hải Phòng, các sàn giao dịch tại thành phố đều ghi nhận lượng giao dịch tăng khoảng 30% so với cùng kỳ 2024, giá biến động 10-30% tùy phân khúc, khu vực. Trong đó, giá đất nền biến động mạnh tại Thủy Nguyên, Tràng Cát, Dương Kinh…

Hiệp hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (Vars) ghi nhận lượng giao dịch và giá bán thứ cấp tại Hải Phòng có xu hướng tăng bình quân 5-10%, riêng Thủy Nguyên tăng 30%. Các dự án thấp tầng và nhà xã hội mở bán mới cũng có tỷ lệ hấp thụ trên 60%.

Theo đánh giá của các đơn vị nghiên cứu, cũng như giới chuyên gia, một trong những nguyên nhân chính giúp Hải Phòng trở thành một trong những thị trường địa ốc sôi động, được quan tâm hàng đầu khu vực phía Bắc là sự hiện diện của các ông lớn cả trong nước và quốc tế với loạt đại dự án khu đô thị, chung cư cao cấp. Trong khoảng một năm gần đây, số lượng dự án khu đô thị, chung cư thương mại, nhà xã hội được đầu tư ở thành phố Cảng cũng thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Tháng 3/2024, Vinhomes ra mắt dự án tại đảo Vũ Yên (tên thương mại Royal Island) với quy mô 877 ha, vốn đầu tư khoảng 2,4 tỷ USD. Dự án này cung cấp ra thị trường gần chục nghìn sản phẩm liền kề, biệt thự cùng khu vui chơi giải trí, sân golf, trường đua ngựa, bến du thuyền… Đến nay, siêu dự án này cũng đã ghi nhận tỷ lệ tiêu thụ tốt với cả bán buôn và bán lẻ, đóng góp quan trọng vào doanh thu, lợi nhuận của Vinhomes quý đầu năm nay.

Đến đầu 5/2025, chủ đầu tư này tiếp tục khởi công khu đô thị thứ 4 tại Hải Phòng sau Imperia, Maria, Royal Island nằm ở khu vực quận Dương Kinh và huyện Kiến Thụy. Với diện tích gần 240 ha, dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1 tỷ USD. Toàn bộ khu đô thị này dự kiến hoàn thành trong nửa cuối năm 2029, cung cấp khoảng 5.000 căn nhà liền kề, 1.300 biệt thự cùng các công trình nhà ở cao tầng.

Huyện Thủy Nguyên – khu vực sẽ trở thành trung tâm chính trị – hành chính mới sau khi Hải Phòng hợp nhất cũng có loạt dự án lớn đang được phát triển. Sau sự hiện diện của Vinhomes, Masterise cũng đầu tư dự án cao cấp đầu tiên tại đây với các sản phẩm shoptique và hai khối thương mại dịch vụ.

Phía đối diện dự án này, Hoàng Huy – doanh nghiệp đa ngành hàng đầu tại Hải Phòng – đang xây dựng giai đoạn 2 của khu đô thị New City với diện tích khoảng 50 ha, gồm hơn 1.100 căn nhà liền kề, biệt thự cùng 4 tòa chung cư với gần 2.500 căn. Cách đó chưa đầy 3 km, tập đoàn này cũng đang triển khai khu đô Green River quy mô hơn 32 ha, tổng vốn trên 4.200 tỷ đồng, dự kiến cung cấp ra thị trường trên 1.200 sản phẩm (liền kề, biệt thự, nhà ở xã hội).

Văn Phú gần đây cũng ra mắt dự án Vlasta tại Thuỷ Nguyên trên diện tích 30 ha, với khoảng 1.000 sản phẩm. Doanh nghiệp này đang kỳ vọng đây sẽ động lực chính để thúc đẩy doanh thu năm nay khi dự kiến đóng góp hơn 1.200 tỷ đồng.

Tại phân khúc chung cư thương mại, nguồn cung tại Hải Phòng cũng tăng mạnh từ các dự án của Hoàng Huy, Doji hay từ các chủ đầu tư như Minato, Agape Tower và sắp tới là Gamuda. Trong lĩnh vực nghỉ dưỡng, Sun Group đang triển khai tổ hợp Xanh Island tại đảo Cát Bà trên diện tích 50 ha.

Thời gian tới, thành phố này dự kiến đón thêm nhiều dự án lớn khác khi Chủ tịch Hải Phòng mới đây cũng đã đồng ý cho 7 doanh nghiệp tên tuổi nghiên cứu thêm các khu đô thị, nhà ở quy mô từ hàng chục đến hàng trăm ha. Đồng thời, đại dự án quy mô gần 585 ha tại Tràng Cát cũng đã được Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) nộp đầy đủ – khoảng 17.800 tỷ đồng tiền sử dụng đất. KBC cho biết sắp triển khai trước các công trình nhà xã hội tại dự án này.

Theo thống kê của hãng dịch vụ tư vấn bất động sản Savills, từ năm 2020 đến nay tốc độ tăng nguồn cung dự án mới tại Hải Phòng đã nhiều hơn giai đoạn trước. Đơn vị này ghi nhận, riêng các dự án nhà ở thấp tầng đã tăng gần gấp đôi từ 27 lên khoảng 50. Với nhà ở cao tầng, Hải Phòng có tốc độ tăng trình bình quân đến 26% mỗi năm, tương ứng một năm có thêm khoảng 1.700 căn hộ mới.

Giá bán sơ cấp bình quân căn hộ tại thị trường này đạt 50 triệu đồng một m2. Các khu vực có giá cao hơn như quận Hải An cao nhất 65 triệu đồng một m2, Ngô Quyền 64 triệu một m2, Hồng Bàng 53 triệu một m2. Với phân khúc thấp tầng, mức giá sơ cấp trung bình của biệt thự tại các khu đô thị khoảng 112 triệu đồng một m2, nhà liền kề 102 triệu mỗi m2.

Savills cho biết Hải Phòng có hàng loạt động lực để thị trường địa ốc tiếp tục tăng trưởng thời gian tới như nằm trong vùng tam giác phát triển kinh tế cùng Hà Nội, Quảng Ninh, sở hữu hệ thống cảng biển lớn nhất miền Bắc, hạ tầng giao thông đầy đủ các loại hình.

Riêng trong tháng trước, thành phố này có thêm 2 bến cảng nước sâu (số 3, 4) trị giá 7.000 tỷ đồng cụm cảng Lạch Huyện, đáp ứng sản lượng hàng hóa thông qua đến 1,50 triệu TEU một năm. Ngay trước đó, bến cảng số 5 và 6 cũng chính thức đi vào hoạt động có thể đón cùng lúc 2 tàu container lớn nhất thế giới hiện nay.

Sân bay quốc tế Cát Bi cũng vừa được thi công mở rộng sân đỗ và sắp tới xây dựng nhà hành khách T2. Sau khi hoàn thành, nhà ga mới này được thiết kế với công suất 5 triệu hành khách mỗi năm. Một tuyến giao thông trọng điểm khác, góp phần quan trọng vào sự phát triển vào thành phố này trong tương lai là đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, có tổng mức đầu tư dự kiến 11 tỷ USD. Mới đây, Thủ tướng cũng đã yêu cầu phải khởi công tuyến đường sắt này vào cuối năm nay.

Trong lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp, Hải Phòng cũng là một trong những địa bàn phát triển mạnh nhất cả nước với các khu công nghiệp như Tràng Duệ, VSIP, Đình Vũ, Deep C… thu hút nhiều doanh nghiệp tên tuổi trong nước và quốc tế.

Bên cạnh các yếu tố trên, hãng tư vấn Savills cũng đánh giá việc hợp nhất với Hải Dương cũng góp phần làm gia tăng nhu cầu về nhà ở, khách sạn, văn phòng tại thành phố này, kích thích sự phát triển của thị trường bất động sản sắp tới.

Hiện tại, Hải Phòng có diện tích tự nhiên hơn 1.500 m2 với dân số trên 2,1 triệu người. Năm ngoái, địa phương này đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) khoảng 11%, đứng thứ ba cả nước. Đây cũng là năm thứ 10 liên tiếp Hải Phòng duy trì được mức tăng trưởng hai con số.

Anh Tú – Ngọc Diễm