Theo quyết định phê duyệt quy hoạch phân khu xây dựng 1/2000, Khu công nghiệp Phước An có tổng diện tích đất khoảng 330 ha.

Vị trí khu công nghiệp này thuộc xã Phước An, huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai) với một mặt giáp cao tốc Bến Lức – Long Thành, mặt còn lại giáp sông Thị Vải và tuyến đường sắt quy hoạch. Dịp 30/4 năm nay, hai đoạn dài 32 km của cao tốc Bến Lức – Long Thành trên địa bàn TP HCM và Đồng Nai dự kiến được thông xe.

Khu công nghiệp Phước An phát triển theo hướng sinh thái, thu hút các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp sử dụng công nghệ cao, khai thác lợi thế đặc thù cảng Phước An. Đây là cảng biển lớn nhất Đồng Nai vừa đưa vào vận hành giữa tháng 2, với tổng vốn đầu tư 20.000 tỷ đồng.

Khu công nghiệp này có đường tỉnh 771C kết nối cảng Phước An đi xuyên qua, chia thành hai phân khu. Khu A nằm phía tây đường tỉnh có diện tích hơn 58 ha, tiếp giáp với nút giao cao tốc Bến Lức – Long Thành, dự kiến thu hút các mô hình công nghiệp sử dụng công nghệ cao, doanh nghiệp hỗ trợ, nhỏ và vừa, đổi mới sáng tạo.

Khu B nằm phía đông đường tỉnh rộng hơn 271 ha, ưu tiên loại hình công nghiệp hỗ trợ, đa ngành, khu dịch vụ và thiết chế công đoàn. Đây cũng là nơi bố trí đầu mối hạ tầng kỹ thuật cho toàn khu vực.

Trong diện tích quy hoạch, đất sản xuất công nghiệp, kho bãi chiếm 74%, còn lại là khu dịch vụ, hạ tầng kỹ thuật, cây xanh mặt nước, đất giao thông…

Dự kiến, Khu công nghiệp Phước An sẽ thu hút khoảng 18.000 lao động. Trong đó, khu lưu trú và thiết chế công đoàn có diện tích 6,8 ha, cao tối đa 9 tầng, cung cấp khoảng 1.000 chỗ lưu trú cho chuyên gia, lao động trình độ cao làm việc ngắn ngày.

UBND huyện Nhơn Trạch sẽ bố trí nhà xã hội, nhà ở công nhân với diện tích khoảng 50 ha tại khu hỗn hợp xã Phước An và Long Thọ, nằm ngoài ranh giới quy hoạch dự án.

Trước đó, theo quyết định điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chung đô thị mới Nhơn Trạch được Phó thủ tướng Trần Hồng Hà ký vào tháng 8/2024, khu đất tại phân khu dịch vụ hậu cần cảng và cảng Phước An được điều chỉnh sang đất công nghiệp, xây dựng mới Khu công nghiệp Phước An.

Thời gian qua, Đồng Nai liên tục được duyệt đầu tư loạt khu công nghiệp quy mô lớn. Cuối năm ngoái, tỉnh có thêm hai dự án gồm Khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp (giai đoạn 1) tổng diện tích 1.000 ha và Khu công nghiệp Phước Bình 2 hơn 300 ha, đều nằm tại huyện Long Thành.

Tỉnh này hiện có 31 khu công nghiệp đang hoạt động, một dự án trong giai đoạn thu hồi đất và đầu tư xây dựng hạ tầng. Đến nay, các dự án đã cho thuê được hơn 6.000 ha.

Đình Trí

Báo cáo về thị trường nhà ở của JLL Việt Nam cho thấy, trong quý I, giá bán sơ cấp nhà liền thổ tại TP HCM đạt trung bình 17.051 USD mỗi m2 (khoảng 430 triệu đồng), tăng 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức giá do các chủ đầu tư chào bán sản phẩm mới ra thị trường. Trong khi đó, giá nhà liền thổ trên thị trường thứ cấp, nơi người mua rao bán lại với nhau, cũng tăng 4,2% so với cùng kỳ nhưng chỉ vào khoảng 6.371 USD mỗi m2 (khoảng 160 triệu đồng).

Mức chênh lệch lớn này cho thấy đà tăng giá ở thị trường sơ cấp đang vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người mua, trong khi thị trường thứ cấp vẫn còn nhiều lựa chọn giá “mềm” hơn.

Dữ liệu từ Cushman & Wakefield cũng cho thấy, trong quý I/2025, giá sơ cấp biệt thự và nhà liền kề tại TP HCM dao động từ 300-410 triệu đồng mỗi m2, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, theo ghi nhận từ nền tảng giao dịch trực tuyến Batdongsan, giá sang tay nhà liền thổ TP HCM chỉ từ 90-280 triệu đồng mỗi m2.

Bộ Xây dựng trong một báo cáo gần đây cũng xác nhận giá bán phổ biến trên thị trường TP HCM chỉ từ 90-250 triệu đồng mỗi m2. Theo đó, số dự án biệt thự, nhà liền kề đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng nhiều năm hiện có giá chào bán khá cạnh tranh như Verosa Park (65–100 triệu đồng mỗi m2), Melosa Garden (90–115 triệu đồng mỗi m2), Classia (168–230 triệu đồng mỗi m2), Vinhomes Grand Park (120–305 triệu đồng mỗi m2) và Lucasta Villa (125–167 triệu đồng mỗi m2)…

Lý giải nguyên nhân khiến giá bán sơ cấp nhà liền thổ tại TP HCM vượt xa so với thị trường thứ cấp, bà Trang Lê, Giám đốc cấp cao JLL Việt Nam, cho biết mức giá bị đẩy lên quá cao do phần lớn giỏ hàng mở bán là tồn kho từ những dự án hạng sang, có chi phí phát triển đắt đỏ như The Global City, The Rivus Elie Saab hay L’Arcade. Ngoài ra, sự khan hiếm quỹ đất, chi phí giải phóng mặt bằng và các khoản nghĩa vụ tài chính ngày càng cao cũng đẩy giá sơ cấp lên mức vượt xa nhu cầu thực.

Ngược lại, thị trường thứ cấp chủ yếu bao gồm sản phẩm đã được giao dịch từ các chu kỳ trước, với mức giá khởi điểm thấp hơn đáng kể nên mặt bằng giá vẫn còn ở mức vừa túi tiền hơn.

Bà Trang cũng cho biết thêm, nguồn cung sơ cấp hiện phần lớn tập trung vào phân khúc nhà phố thương mại (shophouse), loại hình có giá trị cao, trong khi giỏ hàng thứ cấp lại đa dạng hơn với nhiều loại hình như nhà liền kề, biệt thự, vốn có mức giá mỗi mét vuông thấp hơn đáng kể. Chính sự khác biệt về cấu trúc sản phẩm đã tạo ra khoảng cách lớn giữa giá bán sơ cấp và thứ cấp trên thị trường.

Giá bán cao đang ảnh hưởng rõ nét đến thanh khoản của phân khúc nhà liền thổ trên thị trường sơ cấp. Theo báo cáo từ JLL Việt Nam, trong quý đầu năm, toàn TP HCM chỉ ghi nhận 29 căn nhà liền thổ được tiêu thụ, giảm một nửa so với quý liền trước. Cùng thời điểm, Savills thống kê có 698 căn mở bán mới, nhưng tỷ lệ hấp thụ chỉ đạt khoảng 10%, tương đương 69 căn được giao dịch thành công.

Bà Trang Bùi, Tổng giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam, nhận định phần lớn nguồn cung hiện nay tập trung vào các sản phẩm cao cấp, hướng tới nhóm khách hàng thượng lưu với giá trị tài sản lớn. Điều này khiến nhiều người mua có tâm lý e ngại, nhất là trong bối cảnh thanh khoản của phân khúc nhà liền thổ đang thấp hơn đáng kể so với căn hộ chung cư, vốn có mức giá vừa túi tiền và thanh khoản cao hơn.

Một kết quả khảo sát mới đây từ chuyên trang Nhà Tốt cho thấy, phần lớn người mua nhà liền thổ trong nửa đầu năm nay đều chọn mức giá mục tiêu dưới 10 tỷ đồng. Nghiên cứu từ Batdongsan cũng ghi nhận 70% người tìm kiếm bất động sản đang tập trung vào các căn hộ thấp tầng dưới 10 tỷ, trong khi loại hình trên 30 tỷ chỉ chiếm chưa đến 10% nhu cầu.

Dự báo thị trường trong thời gian tới, các đơn vị nghiên cứu ước tính TP HCM sẽ có khoảng 1.000-1.300 căn nhà liền thổ mở bán mới, trong đó một nửa tập trung tại TP Thủ Đức. Tuy nhiên, phần lớn vẫn là sản phẩm cao cấp có giá trị trên 30 tỷ đồng. Xu hướng tăng giá sơ cấp nhà liền thổ sẽ tiếp tục duy trì do áp lực chi phí đầu vào gia tăng. Việc áp dụng cơ chế xác định giá đất theo thị trường và khung giá đất mới sẽ làm tăng chi phí phát triển dự án, từ đó khiến các chủ đầu tư khó giảm giá sản phẩm.

Giá bán sơ cấp sẽ vẫn neo ở mức cao nhằm đảm bảo lợi nhuận, dẫn đến giá thứ cấp được dự báo tăng theo. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá thứ cấp nhà liền thổ sẽ chậm hơn so với giai đoạn 5 năm trước, do phần lớn dự án mới sẽ nằm xa trung tâm, mức giá bị giới hạn bởi sức mua thực tế. Trong cùng một khu vực, các dự án mới sẽ tiếp tục thiết lập mặt bằng giá cao hơn, đẩy các căn cũ trở thành lựa chọn phù hợp hơn với người mua có ngân sách hạn chế.

Trước bối cảnh giá sơ cấp cao, giao dịch chậm, nhiều chủ đầu tư sẽ tung ra thêm các chính sách bán hàng ưu đãi nhằm kích cầu. Tuy nhiên, áp lực tài chính và khoảng cách giữa nhu cầu thực và mức giá hiện tại vẫn là rào cản lớn của phân khúc này trong việc đạt được sự phục hồi bền vững.

Phương Uyên

TOD (mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) là một nội dung mà TP HCM được trao cơ chế đặc thù trong Nghị quyết 98. Nếu triển khai tốt, mô hình này có thể trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, giúp thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác.

Theo kế hoạch đề ra, đến năm 2035, TP HCM sẽ phát triển 335 km đường sắt đô thị và thí điểm phát triển 11 khu đô thị TOD. Tuy nhiên quá trình hiện thực hóa kế hoạch của thành phố đang gặp nhiều khó khăn, tốc độ triển khai chậm. Theo đánh giá của giới chuyên gia, nếu duy trì tốc độ hiện tại, thành phố có thể mất tới 100 năm để đạt được mục tiêu này.

Nhận diện những khó khăn mà TP HCM đang đối mặt khi phát triển mô hình TOD, Tiến sĩ Trần Du Lịch, cho rằng có 5 thách thức lớn cần giải quyết gồm: cơ chế, quy hoạch, ngân sách, nguồn lực và quỹ đất.

Cơ chế triển khai TOD hiện nay, theo đánh giá của ông Trần Du Lịch, phân mảnh và rời rạc, thủ tục pháp lý chồng chéo, đa khâu, liên đới nhiều sở, ban, ngành khiến quá trình phê duyệt thủ tục, phát triển dự án khó khăn.

Công tác quy hoạch của TP HCM khó xử lý, hiện trạng không khác gì một trang giấy đã bị vẽ lung tung, muốn điều chỉnh lại còn khó hơn vẽ mới.

Về cơ chế vốn và nguồn lực, hiện nay nguồn vốn vay làm TOD bị bó hẹp với quy định tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách thành phố được hưởng. Trong khi đó, đặc thù phát triển TOD đòi hỏi quỹ đất lớn, thời gian dài, chi phí tốn kém. Ngoài ra, các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM đang áp dụng mô hình TOD chủ yếu qua nghiên cứu độc lập dựa trên kinh nghiệm và tài liệu của các nước đi trước, nhà nước chưa có khung tiếp cận chung và nghiên cứu riêng.

Cuối cùng, thách thức khó nhằn và tốn kém nhất để làm TOD là việc giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất. Ông Lịch nhận định giá đất TP HCM đang rất cao, dự kiến chi phí bồi thường, tạo lập quỹ đất sẽ rất lớn. Cùng với cơ chế vốn bó hẹp, tính khả thi và sức hấp dẫn của TOD đối với cả khu vực nhà nước và tư nhân bị giảm sút.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng công tác tạo lập quỹ đất là thách thức lớn nhất khi làm TOD. Thành phố đang có khoảng 64.000 ha đất có thể phát triển đô thị nén. Trong đó có 32.000 ha đất trống không ảnh hưởng, hoặc ảnh hưởng ít đến dân cư; 9.000 ha đất nông nghiệp, sản xuất có thể chuyển đổi công năng và 23.000 ha đất có dân cư hoặc các khu chức năng. Tỷ lệ đất cần giải phóng mặt bằng hiện khá lớn.

Đất xung quanh nhà ga metro thường được xem là “đất vàng”, “đất kim cương” và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư bất động sản.Dự án metro triển khai dài hạn, giới đầu cơ bất động sản thường lợi dụng thông tin để đi trước gom đất, thổi giá tăng cao gấp hàng chục lần, dẫn đến doanh nghiệp, nhà nước phải gánh chi phí bồi thường mặt bằng cao.

Đề ra giải pháp, theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, nhà nước cần hoàn thiện cơ chế thực thi TOD thông suốt, đồng bộ, rút ngắn thời gian thủ tục. Giải pháp cho vấn đề này là thành lập hội đồng TOD chuyên trách mọi hoạt động liên quan đến phát triển đô thị TOD, với sự điều hành của lãnh đạo thành phố. TP HCM cũng cần xây dựng cơ chế đặc thù để tạo lập quỹ đất lớn, trao thẩm quyền trong việc hoán đổi, chuyển đổi chức năng, mục đích sử dụng đất nhằm đồng bộ quỹ đất phát triển đô thị dọc các trục giao thông lớn.

Về câu chuyện nguồn vốn, ông Đặng Huy Đông, Nguyên thứ trưởng bộ Kế hoạch và Đầu tư, gợi ý cần thúc đẩy sự tham gia sâu hơn và rộng hơn của các doanh nghiệp trong nước khi phát triển đô thị TOD. Ông cho biết theo cơ chế trước đây, các nhà thầu Việt Nam chỉ ngồi ghế phụ, nhà thầu nước ngoài cầm trịch. Nhưng nếu thành phố mạnh dạn trao quyền, tạo cơ chế cho nhà thầu trong nước được phụ trách chính từng mảng theo thế mạnh đặc thù, không chỉ nhà thầu có thể nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn giúp cho chi phí triển khai đầu tư TOD giảm 30% so với trước đây.

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Tùng, Phó nhóm TOD thuộc chương trình GCIP (thúc đẩy xây dựng các đô thị xanh bền vững), cho rằng cần tăng cường hợp tác công tư để huy động tối đa các nguồn lực đầu tư TOD. Việc tận dụng chuyên môn và nguồn vốn từ khối tư nhân cũng là kinh nghiệm nhiều nơi thực hiện TOD thành công như Hong Kong, Thâm Quyến… Trong đó, nhà nước đưa ra những kiến tạo ban đầu, sau đó tư nhân phát huy kiến tạo đó để mang lại giá trị.

Ông Nguyễn Đắc Phước, Trưởng ban quản lý dự án 3, Ban quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, cũng đề xuất trong quá trình lập quy hoạch khu vực TOD, thành phố nên kết hợp việc lấy ý kiến và tham vấn từ người dân chịu tác động và nhà đầu tư tiềm năng có dự định phát triển dự án trong khu vực TOD. Điều này nhằm hướng tới mục tiêu đẩy nhanh quá trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, đồng thời tăng khả năng tham gia của khối tư nhân trong quá trình phát triển đô thị TOD.

Về phát triển kế hoạch sử dụng nguồn quỹ đất hợp lý với các dự án đầu tư đô thị trong khu vực TOD, ông Phước đề xuất, sau khi quy hoạch khu vực TOD đã được phê duyệt, việc phát triển các dự án đô thị có thể triển khai theo 3 hình thức. Đầu tiên là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án; tiếp đến là đấu giá quyền sử dụng đất với các lô đất sạch; cuối cùng sẽ sử dụng vốn ngân sách thành phố để đầu tư xây dựng các dự án phát triển đô thị trong lớp lõi (200 m xung quanh các nhà ga).

Phương Uyên