TP HCM trong tháng 3 đã cấm các hoạt động khai thác căn hộ cho thuê lưu trú du lịch (thuê ngắn hạn, theo ngày, giờ, Airbnb…) tại các dự án chung cư. Quy định này dự kiến áp dụng rộng rãi với các thị trường khác tại Việt Nam. Dù vấp phải nhiều phản ứng từ nhà đầu tư dịch vụ lưu trú Airbnb và các hộ dân sở hữu chung cư, giới chuyên gia cho rằng đây là cơ hội để chuyên nghiệp hóa hoạt động lưu trú du lịch.

Đánh giá tác động của chính sách trên diện rộng, ông Mauro Gasparott, Giám đốc cấp cao bộ phận tư vấn khách sạn Savills Đông Nam Á, cho rằng mô hình kinh doanh Airbnb tại các chung cư giúp mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra nhiều vấn đề phức tạp về an ninh, dịch vụ và tạo sự cạnh tranh cho các ngành lưu trú du lịch hợp pháp là khách sạn, căn hộ dịch vụ. “Việc cấm mô hình Airbnb trong chung cư có thể mang lại nhiều lợi ích cho các kênh lưu trú du lịch kể trên”, ông nói.

Xét theo từng loại hình, ông Mauro Gasparott cho rằng tổng nguồn cung Airbnb hiện nay vẫn thấp hơn đáng kể so với số lượng phòng khách sạn. Do đó, cấm dịch vụ này sẽ là cơ hội cho các khách sạn boutique (khách sạn có sức chứa nhỏ cung cấp dịch vụ cá nhân) phát triển, còn tác động đến thị trường khách sạn nói chung là không lớn.

“Với phân khúc căn hộ dịch vụ, căn hộ du lịch (condotel) vốn có sự tương đồng với Airbnb về tiện ích, dịch vụ và đối tượng khách hàng sẽ là loại hình nhận thấy những lợi ích rõ rệt nhất sau lệnh cấm”, ông nhìn nhận.

Nguồn cung căn hộ dịch vụ, du lịch mang thương hiệu tại TP HCM vẫn còn thấp so với các thủ đô khác trong khu vực châu Á, việc hợp thức hoá căn hộ condotel vẫn còn nhiều khó khăn khiến mô hình này chưa nở rộ ở các đô thị lớn. Một khi kênh lưu trú là Airbnb, bị ngăn chặn, phân khúc căn hộ dịch vụ, du lịch sẽ thu hút thêm nhóm lưu trú ngắn ngày, đặc biệt khi được tích hợp vào các dự án phức hợp có văn phòng hoặc khu bán lẻ, tạo ra mô hình lưu trú bền vững hơn.

Ông Mauro Gasparott dự báo sắp tới thị trường sẽ chứng kiến sự gia tăng của các đơn vị vận hành căn hộ dịch vụ nhỏ lẻ và độc lập tại nhiều khu vực khác nhau trong các thành phố lớn, nhằm lấp đầy khoảng trống Airbnb và đáp ứng nhu cầu thay đổi của người dùng.

Bên cạnh đó, theo chuyên gia Savills, với sự gia tăng của các quy định kiểm soát mô hình Airbnb, Việt Nam có thể chứng kiến sự phát triển của các nền tảng cho thuê ngắn hạn chuyên nghiệp và hợp pháp, hoặc các mô hình kết hợp giữa nhà ở và lưu trú. Những hình thức này vừa tuân thủ quy định của chính phủ trong khi vẫn đáp ứng nhu cầu thị trường, tương tự các mô hình căn hộ dịch vụ cao cấp (branded residences) hoặc condotel phát triển trên đất thương mại, cung cấp sản phẩm phù hợp với nhu cầu mua để cho thuê (buy to lease).

Theo đại diện Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars), Luật Nhà ở 2023 quy định rất rõ chung cư sử dụng cho mục đích để ở, không được sử dụng vào mục đích khác. Việc cho thuê căn hộ chung cư ngắn hạn theo ngày, theo giờ về mặt pháp lý cần được hiểu là hoạt động kinh doanh lưu trú ngắn ngày.

Một khi đã nhận định là kinh doanh phải gắn với các dịch vụ quản lý chuyên nghiệp, tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy… Còn với loại hình nhà ở vốn được phát triển không có chức năng này, khi cho thuê để lưu trú dễ dẫn tới tình trạng quá tải dịch vụ, tiện ích, an ninh trật tự không đảm bảo…

Ban quản trị chung cư cũng không có kỹ năng, chuyên môn vận hành như quản lý khách sạn nên khó quản lý được khách ra vào, vừa không khai thác tốt du lịch vừa dễ gây hệ lụy an toàn, chất lượng dịch vụ cho lưu trú. Nên việc cấm cho thuê căn hộ chung cư để lưu trú ngắn ngày được chuyên gia Vars nhận định là hợp lý. Các địa phương nên tạo điều kiện cho những mô hình lưu trú du lịch chuyên nghiệp phát triển, vừa tăng tính trải nghiệm du lịch, vừa hợp pháp và hài lòng các bên.

Theo Savills, cấm Airbnb phản ánh nỗ lực của chính phủ trong việc chuyên nghiệp hóa lĩnh vực cho thuê. Với cư dân, quy định này có thể mang lại lợi ích khi hạn chế việc sử dụng sai mục đích các tiện ích chung và nâng cao an ninh trong tòa nhà. Tuy nhiên, với các nhà đầu tư bất động sản nhắm đến lợi nhuận từ cho thuê ngắn hạn, lệnh cấm có thể làm giảm khả năng gia tăng thu nhập từ tài sản.

Ngoài ra việc ngăn chặn lưu trú ngắn hạn sẽ có những tác động nhất định đến thị trường du lịch khi đây là lựa chọn lưu trú ưa chuộng của các khách du lịch theo nhóm, tìm kiếm sự linh hoạt và trải nghiệm sống như người bản địa mà khách sạn truyền thống khó đáp ứng. Mô hình này cũng đóng góp trực tiếp vào nền kinh tế địa phương, nổi tiếng với việc tạo ra những trải nghiệm du lịch chân thực, nhờ sự kết nối trực tiếp giữa chủ nhà và khách thuê.

Việc hạn chế thuê ngắn hạn trong căn hộ chung cư có thể làm giảm sức hút đối với nhóm khách du lịch theo hình thức trải nghiệm và những người làm việc từ xa. Bởi những người này thường sử dụng các căn hộ này như nơi lưu trú dài hạn kết hợp giữa công việc và sinh hoạt, đặc biệt là tại các điểm đến ven biển như Nha Trang hay Đà Nẵng.

Dù vậy, ông Mauro Gasparott cho rằng thị trường Việt Nam rất linh hoạt và sẽ luôn có sự điều chỉnh phù hợp với những thay đổi từ chính sách. Quy định này có thể mang lại những thay đổi đáng kể trong cách thị trường cho thuê ngắn hạn vận hành, ảnh hưởng đến các nhà đầu tư, người thuê, và cả ngành du lịch nhưng cũng sẽ mở ra cơ hội mới cho các mô hình lưu trú chuyên nghiệp, hợp pháp và tuân thủ quy định chặt chẽ hơn.

Phương Uyên

Ở các đô thị lớn, những tuyến đường vành đai sau khi hoàn thiện trở thành trục giao thông chính, thúc đẩy sự hình thành các khu đô thị mới. Dân cư tại các khu vực này tăng kéo theo sự phát triển của mô hình nhà phố thương mại dọc các tuyến đường.

Tại Bình Phước, TP Đồng Xoài nổi bật nhờ tốc độ đô thị hóa và quy hoạch. Trong đó, vành đai 1 là tuyến giao thông huyết mạch, vừa góp phần hoàn thiện mạng lưới liên vùng, vừa mở ra dư địa tăng trưởng cho các dự án thương mại dọc tuyến.

Thuộc khu đô thị Cát Tường Phú Hưng, với lợi thế mặt tiền vành đai 1, dãy shophouse Golden Mile hứa hẹn là đại lộ giao thương trọng điểm của khu vực. Dự án thừa hưởng lưu lượng cư dân, chuyên gia, người lao động từ các khu công nghiệp lân cận như Đồng Xoài 1, 2, 3, Bắc Đồng Phú… Vị trí gần nút giao cao tốc Bắc – Nam phía Tây cũng giúp Golden Mile thuận tiện kết nối với TP HCM, Bình Dương, Tây Nguyên.

Dự án gồm 39 căn shophouse theo mô hình nhà phố thương mại xây sẵn. Tổng diện tích sàn gần 300m2, gồm 1 trệt 2 lầu, thiết kế linh hoạt phù hợp với đa dạng loại hình kinh doanh.

Golden Mile còn thừa hưởng hệ tiện ích hiện hữu như trung tâm hành chính, chợ đêm, trường học, bệnh viện… đáp ứng các nhu cầu cơ bản của cư dân.

Anh Lê Văn Tùng, nhà đầu tư từ Bình Dương cho biết, sản phẩm shophouse Golden Milde có ưu điểm dễ khai thác dòng tiền cùng vị trí với khả năng tiếp cận khách hàng cao.

Chủ đầu tư đang áp dụng chính sách thanh toán từ 1,2 tỷ đồng nhận bàn giao nhà đã hoàn thiện, có thể sử dụng ngay hoặc cho thuê khai thác kinh doanh. Số tiền còn lại được ngân hàng bảo lãnh tài chính dài hạn, giúp giảm gánh nặng tài chính.

Song Anh

Theo đại diện nền tảng công nghệ Batdongsan (thuộc tập đoàn Property Guru), thị trường bất động sản đang phát triển theo hướng minh bạch hơn. Nhu cầu sở hữu nhà, đất từ người dân hiện rất lớn và việc ứng dụng các công nghệ, tính năng hiện đại có thể hỗ trợ cả bên mua và bán có được giao dịch đáng tin cậy.

Một trong những bước tiến gần đây của nền tảng là việc nâng cấp ứng dụng di động Batdongsan: Mua bán & Cho thuê. Giao diện mới thân thiện hơn, tốc độ tải nhanh hơn và khả năng cá nhân hóa cao giúp người dùng tìm kiếm, theo dõi và lưu trữ thông tin bất động sản thuận tiện hơn.

Về phía môi giới, đơn vị cũng có nhiều công nghệ, tính năng giúp đưa các sản phẩm tốt đến nhiều khách hàng hơn. Theo đại diện đơn vị, thị trường đã bước qua thời kỳ môi giới được xem là “cò” hoạt động theo phong trào hay nghề “tay trái”. Hiện tại, môi giới là công việc chuyên nghiệp, đòi hỏi kiến thức chuyên môn, cần sự đầu tư về hình ảnh cá nhân, dữ liệu khách hàng và công nghệ hỗ trợ.

Mới nhất, nền tảng này ra tính năng “Trang cá nhân” hỗ trợ xây dựng thương hiệu cá nhân. Trang sẽ hiển thị thông tin môi giới, giỏ hàng nổi bật, khu vực hoạt động và đánh giá từ khách hàng. “Trang này là hồ sơ năng lực số, giúp môi giới tiếp cận khách hàng một cách bài bản và hiệu quả hơn”, đại diện nền tảng nói.

Các thông tin trên trang sẽ được nền tảng xác thực. Môi giới có thể liên kết trang với các mạng xã hội khác để tăng cơ hội kết nối. Phần bài viết nổi bật dùng để quảng bá sản phẩm bất động sản và thương hiệu cá nhân.

Trước đó, nền tảng đã áp dụng tính năng “Môi giới chuyên nghiệp”. Chứng nhận này sẽ được gắn cho những môi giới đã được xác thực có chứng chỉ ngành nghề, có nhiều năm kinh nghiệm và hoạt động hiệu quả trên nền tảng. Danh hiệu này còn là điều kiện để môi giới tham gia Giải thưởng Nhà môi giới bất động sản Việt Nam – VREAA. Theo đơn vị, tính năng này ghi nhận đóng góp của cá nhân và là động lực thúc đẩy toàn ngành nâng cao chất lượng dịch vụ.

Theo thống kê của Batdongsan, các môi giới đạt danh hiệu “chuyên nghiệp” có thể tiếp cận thêm 30% khách hàng tiềm năng. Nền tảng cũng cung cấp các gói đăng tin linh hoạt, phù hợp với nhiều mục tiêu sử dụng khác nhau.

Ngoài các gói tin đăng trả phí theo thời hạn, phù hợp với người cần quảng bá liên tục, môi giới có thể lựa chọn các loại tin đăng trả phí theo hiệu quả. Như tin trả theo lượt click chỉ tính phí khi người dùng thực sự quan tâm và nhấp vào bài viết. Ngoài ra, với tin trả theo khách hàng, hệ thống sẽ kết nối trực tiếp với những người dùng đã xác thực và quan tâm đến tin đăng, từ đó giúp tiết kiệm thời gian lọc dữ liệu, gia tăng cơ hội chốt giao dịch.

Với người mua, nền tảng này thêm nhiều tính năng để tăng tiện ích hỗ trợ quá trình mua bán diễn ra minh mạch, rõ ràng hơn.

Nổi bật là tính năng “Bản đồ nhà đất” cho phép người dùng xem trực quan các bất động sản đang rao bán hoặc cho thuê, dễ dàng định vị vị trí, hạ tầng, tiện ích, so sánh khu vực, từ đó đưa ra quyết định hiệu quả.

Để hỗ trợ người dùng yên tâm hơn trong giao dịch, nền tảng ứng dụng “Tin xác thực”. Tin có dấu “xác thực” đã được nền tảng kiểm chứng về tính chính xác và minh bạch, bao gồm sổ đỏ, thông tin người liên hệ, hình ảnh, video thực tế và khoảng giá phù hợp với mặt bằng chung trong khu vực.

“Lịch sử giá” hiển thị ngay trong từng nội dung tin đăng cho thuê hoặc bán nhà đất, giúp người dùng theo dõi biến động giá trong 5 năm gần đây. Nền tảng còn cung cấp thông tin giá của các dự án, khu vực lân cận nhằm mang đến cái nhìn tổng quan, giúp người xem dễ dàng so sánh và lựa chọn.

Theo đại diện đơn vị, việc liên tục cung cấp tính năng mới là nỗ lực để hỗ trợ cả bên bán và bên mua đạt được hiệu quả mong muốn. Trong đó, người mua tiếp cận các sản phẩm với khoảng giá phù hợp, rõ ràng pháp lý với thao tác thuận tiện. Bên bán tăng hiệu quả tiếp cận khách hàng. “Nỗ lực này góp phần tạo thị trường minh bạch, an toàn, thúc đẩy thanh khoản”, vị đại diện nói.

Hoài Phương

Sau 5 năm kết hôn, vợ chồng anh Nghĩa, chị Thủy tích góp được khoảng 700 triệu đồng để mua một căn hộ tại Hà Nội. Với số tiền này, chị khó có thể mua một căn chung cư thương mại mới, khi mặt bằng giá phần lớn lên đến hơn 70 triệu đồng mỗi m2 như hiện tại.

Theo thống kê của hãng tư vấn bất động sản CBRE tính đến hết quý I, giá bán trung bình căn hộ sơ cấp tại Hà Nội đạt 75 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì), tăng thêm 3% so với quý trước đó. Còn theo Savills, 5 năm qua, giá bán sơ cấp chung cư Hà Nội tăng trung bình 22% một năm.

Chị Thủy ước tính để mua một căn hộ mới có 2 phòng ngủ, diện tích 60 m2, gia đình phải vay thêm 3-3,5 tỷ đồng, tương ứng với số tiền gốc, lãi tối thiểu mỗi tháng 30 triệu đồng. “Điều này vượt khả năng chi trả, thu nhập của gia đình”, chị Thủy chia sẻ.

Bởi vậy, chị mong có thể trúng được suất mua nhà ở xã hội mới, sau khi đã nộp đơn đăng ký một dự án tại vùng ven Hà Nội. Đây cũng là hy vọng của nhiều lao động, gia đình trẻ hiện nay trong bối cảnh từ 2021 đến cuối năm ngoái, nguồn cung chung cư bình dân, nhà giá rẻ gần như biến mất ở thị trường Thủ đô.

Nửa đầu 2025, nguồn cung loại nhà ở này bắt đầu phục hồi khi loạt dự án được khởi công, lên kế hoạch mở bán. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, thành phố có thể hoàn thành vượt chỉ tiêu năm nay với hơn 4.700 căn từ 6 dự án nhà xã hội tại các khu vực như Bắc Từ Liêm, Long Biên, Đông Anh, Mê Linh (trước khi sắp xếp chính quyền hai cấp).

Một số chủ đầu tư thông báo kế hoạch tiếp nhận hồ sơ đăng ký thuê, mua nhà xã hội trong thời gian tới. Một trong những dự án được quan tâm nhất ở Hà Nội hiện nay là khu nhà xã hội tại phường Bồ Đề (trước đây là phường Thượng Thanh, Long Biên) với quy mô 1.980 căn. Dự án có thể hoàn thành 600 căn hộ trong năm nay và toàn bộ công trình vào quý IV/2027.

Theo đại diện chủ đầu tư, đến tháng 5, website dự án có gần 70.000 lượt truy cập – báo hiệu tỷ lệ chọi rất cao vào đợt mở bán sắp tới. Đây cũng là dự án có giá cao nhất tại Hà Nội từ trước đến nay với mức dự kiến khoảng 27 triệu đồng một m2. Như vậy, mỗi căn hộ tại đây dao động từ 864 triệu đồng (căn 32 m2) đến 2 tỷ (77 m2).

Được khởi công từ cuối năm ngoái, nhà xã hội UDIC tại khu đô thị Hạ Đình sẽ tiếp nhận hồ sơ đăng ký trong quý IV. Khu này có mức giá dự kiến khoảng 25 triệu đồng một m2. Căn diện tích lớn nhất (70 m2) khoảng 1,75 tỷ đồng, thấp hơn một nửa so với dự án chung cư thương mại đã bàn giao ở khu vực lân cận.

Khu vực cửa ngõ phía bắc Thủ đô cũng đang có loạt dự án được triển khai và dự kiến đóng góp nguồn cung nhà xã hội trong ngắn hạn. Tại phiên họp thường niên đầu tháng 6, lãnh đạo Viglacera cho biết đã có kế hoạch mở bán khu nhà xã hội hơn 1.100 căn tại xã Kim Chung, huyện Đông Anh (trước sáp nhập) vào tháng 10 với giá dự kiến 18,4 triệu đồng một m2.

Cách đó chưa đến 10 km, hai khu nhà xã hội với tổng vốn hơn 16.000 tỷ đồng, quy mô 6.000 căn cũng được các liên danh của Viglacera và KBC đăng ký thực hiện. Thủ tục chọn nhà đầu tư và khởi công cả hai dự án chậm nhất được thực hiện vào tháng 9.

Nguồn cung phục hồi nhưng giá nhà xã hội lại có xu hướng tăng. 3 năm trước, giá mở bán dưới 20 triệu đồng một m2, thì đến nay liên tục xuất hiện dự án 25-27 triệu đồng mỗi m2. Thậm chí, dự án ở xã Kim Hoa, huyện Mê Linh (trước sáp nhập) cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 km, giá bán tạm tính cũng trên 20 triệu đồng một m2.

Lý giải về nguyên nhân giá nhà xã hội tăng cao, lãnh đạo Cục Quản lý Nhà và thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết thực trạng trên có thể do chi phí phát triển hạ tầng và giải phóng mặt bằng. Ông nêu một số trường hợp chủ đầu tư phải giải phóng mặt bằng, tái định cư, nên tính các chi phí này vào giá thành, làm tăng giá bán.

Ngoài ra, nếu chủ đầu tư phải tự bỏ tiền làm hạ tầng kỹ thuật, giá nhà cũng cao hơn so với dự án chỉ cần phát triển trên quỹ đất sạch sẵn có.

Cùng với đó, theo đại diện Bộ Xây dựng, doanh nghiệp cũng phải chịu thêm các chi phí phát sinh do thời gian thực hiện dự án kéo dài, chi phí đầu vào tăng mạnh như nhân công, vật liệu, nhất là trong bối cảnh một số vật liệu xây dựng thời gian qua cũng tăng mạnh.

Anh Tú