Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về phát triển nhà ở xã hội ngày 6/3, Chủ tịch Tập đoàn Kim Oanh đề xuất mở rộng diện tích và phân khúc nhà ở xã hội. Ví dụ, Singapore xây nhà ở xã hội 3-4 phòng ngủ, phù hợp gia đình đa thế hệ, phân loại theo thu nhập.

“Những căn nhà này ở Singapore bền vững 2-3 thế hệ, giá trị tăng dần”, bà Oanh nói.

Việc xây dựng cũng nên theo nhu cầu, tức là đăng ký trước, xây dựng sau để tránh lãng phí nguồn lực. Ngoài ra, nhà điều hành cần hỗ trợ tài chính linh hoạt với lãi suất ưu đãi 1-2% cho người thu nhập thấp, phù hợp từng nhóm.

Để tăng nguồn cung nhà ở xã hội, bà Oanh cho rằng Việt Nam có thể áp dụng mô hình nhà bêtông lắp ghép. Ưu điểm của mô hình này là thi công nhanh, tiết kiệm chi phí, bền vững 50 năm, phù hợp địa chất yếu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng có thể tổ chức cuộc thi thiết kế kiến trúc nhà ở xã hội, để có các mẫu nhà phù hợp điều kiện, cảnh quan, văn hóa, khí hậu từng vùng miền, nhu cầu người sử dụng. Ông gợi ý nghiên cứu việc xây dựng nhà ở xã hội bằng lắp ghép cấu kiện bêtông cốt thép.

Nhà lắp ghép (hay nhà tiền chế) là công trình được chế tạo trước một phần hoặc phần khung được sản xuất trước tại xưởng, sau đó mang đến lắp ghép tại địa điểm công trình. Gần đây, nhiều gia đình bắt đầu lựa chọn nhà lắp ghép như một giải pháp kinh tế.

Theo các chuyên gia, mô hình này được sử dụng nhiều hơn bởi tối ưu thời gian thi công. Chi phí đầu tư, thi công nhà lắp ghép thấp hơn nhà bêtông cốt thép truyền thống vì trọng lượng và khối lượng công trình nhẹ hơn. Kết cấu móng cũng được giảm thiểu, từ đó giảm chi phí.

Mặt khác, phần khung xương công trình đa phần được hoàn thiện tại xưởng, thi công tại công trường chỉ cần thao tác móng, lắp dựng khung xương, thi công vách. Điều này làm rút ngắn thời gian, từ đó giảm được chi phí nhân công.

Trên thế giới, gần đây Hawaii (Mỹ) định sản xuất nhà lắp ghép để giải quyết nhu cầu cho 29.000 người đang chờ có nhà. Sở Đất đai Người Hawaii (DHHL) tính toán nhà lắp ghép có chi phí thấp hơn và thời gian nhanh hơn, với kỳ vọng xuất xưởng 40 căn mỗi tháng.

Việt Nam đặt mục tiêu có 1 triệu căn nhà ở xã hội vào 2030. Từ 2021 đến nay, theo số liệu của Bộ Xây dựng, cả nước có 655 dự án nhà ở xã hội được triển khai với quy mô 593.428 căn. Trong đó, chỉ 103 dự án được hoàn thành với quy mô hơn 66.755 căn. 137 dự án đã khởi công với trên 114.618 căn. Còn lại 415 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ cung cấp thêm hơn 412.200 căn nếu xây xong.

Tổng số tiền giải ngân theo Chương trình 120.000 tỷ đồng cho vay ưu đãi nhà ở xã hội là 2.845 tỷ đồng. Số này gồm 2.580 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 20 dự án, 265 tỷ đồng cho người mua nhà tại 15 dự án.

Theo bà Oanh, thách thức lớn nhất trong phát triển nhà ở xã hội là giải ngân vốn vay. Bởi nhiều dự án của tập đoàn này hoàn thiện sớm nhưng ngân hàng chậm giải ngân, gây lãng phí và khó khăn cho doanh nghiệp, người mua.

Bà kiến nghị cơ quan quản lý đảm bảo chương trình tín dụng cho vay 120.000 tỷ đồng với lãi suất ổn định 10 năm, tạo cơ chế hỗ trợ quỹ đất, đặc biệt tại TP HCM.

“Kim Oanh sẵn sàng đầu tư với nguồn lực hiện có, mong nhận hỗ trợ vay ưu đãi để đẩy nhanh tiến độ”, bà nói, cho biết tập đoàn này đặt mục tiêu phát triển 40.000 căn từ nay đến 2028.

Còn theo đại diện Tập đoàn Phú Cường, quỹ đất tại TP HCM không còn nhiều nhưng có nhiều khu bỏ hoang trong thời gian dài vì vướng mắc pháp lý. Do đó, ông đề xuất nhà chức trách có chính sách, thủ tục gọn nhẹ để doanh nghiệp có thể đầu tư dự án tại đây.

“Chẳng hạn, Bộ Xây dựng trình Chính phủ cho dự án thí điểm với thủ tục nhanh gọn, được làm song song với thực hiện dự án”, ông nói.

Phương Dung

Theo quy hoạch 1/500 được UBND TP Hà Nội phê duyệt, khu chức năng đô thị Thượng Cát nằm tại các phường Thượng Cát, Tây Tựu và xã Ô Diên. Vị trí này giáp đường quy hoạch rộng 50 m và khu đô thị Tân Lập, gần khu vực sẽ xây dựng cầu Thượng Cát. Đây là một trong 10 cầu bắc qua sông Hồng, thực hiện trong giai đoạn 2015-2030. Cây cầu này có chiều dài 820 m, rộng 33 m, thiết kế 8 làn xe, nối quận Bắc Từ Liêm với huyện Đông Anh (trước sắp xếp đơn vị hành chính).

Khu chức năng đô thị Thượng Cát có tổng diện tích hơn 143 ha. Trong đó, khoảng 11 ha dành cho nhà ở thấp tầng và 5,3 ha phát triển nhà chung cư.

Dự án được chia thành ba khu, trong đó khu I gồm nhà biệt thự, liền kề, nhà ở xã hội cùng một số hạng mục như công trình công cộng, hỗn hợp thương mại dịch vụ, cây xanh, trường học, bãi đỗ xe.

Khu II bố trí nhà ở liền kề, biệt thự cùng khu đất hỗn hợp, trường học. Khu III có đất hỗn hợp thương mại – dịch vụ, nhà ở xã hội và đất đào tạo nghiên cứu.

Dự án sẽ phát triển không gian theo trục Đông – Tây, đưa cây xanh, mặt nước vào trung tâm theo mô hình đô thị sinh thái bền vững. Các khu nhà ở sẽ bố trí xen kẽ với cây xanh, đường dạo và không gian công cộng, khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện môi trường.

Sở Quy hoạch – Kiến trúc được giao kiểm tra, xác nhận hồ sơ, bản vẽ đồ án quy hoạch và công khai nội dung đồ án chi tiết.

Trước đó, thành phố cũng thu hồi 6 ha đất tại ô CQ1.1 phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm (nay là phường Từ Liêm) để xây dựng nhà ở thấp tầng. Khu đất này do Đài Tiếng nói Việt Nam đang quản lý, sử dụng.

Thời gian qua, nguồn cung biệt thự liền kề liên tục được bổ sung nhưng chủ yếu ở vùng ven như Đan Phượng, Đông Anh với giá bán leo thang. Hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết giá bán sơ cấp nhà thấp tầng tại Thủ đô đạt trung bình 230 triệu đồng mỗi m2 trong quý II, tăng gần 14% so cùng kỳ năm ngoái.

Ngọc Diễm

Nội dung này được nêu tại tờ trình dự thảo Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 đang lấy ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Dự thảo gồm 68 khoản, chia thành 3 nhóm nội dung.

Điểm mới tại dự thảo là việc định giá đất không còn “nguyên tắc thị trường”. Thay vào đó, việc định giá phải bảo đảm vai trò đại diện chủ sở hữu và quyền quyết định của Nhà nước về giá đất. Kết quả xác định giá đất theo các phương pháp định giá đất là tài liệu để Nhà nước tham khảo khi quyết định giá đất.

Liên quan đến bảng giá đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án sửa đổi. Phương án một là Chính phủ ban hành bảng giá đất 5 năm một lần, thay vì hàng năm như hiện hành. Bảng giá đất được xây dựng theo khu vực, vị trí.

Với khu vực có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất, bảng giá đất sẽ được xây dựng đến từng thửa. UBND cấp tỉnh có quyền quyết định trong trường hợp cần thiết phải bổ sung bảng giá đất trong năm.

Phương pháp hai là bỏ giá đất cụ thể và áp dụng lại hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Hệ số K là tỷ lệ tăng, giảm của các khu vực, vị trí đã quy định để điều chỉnh giá trong bảng giá đất theo từng năm. UBND cấp tỉnh sẽ ban hành hệ số điều chỉnh giá đất bắt đầu từ năm tiếp theo của kỳ 5 năm áp dụng bảng giá đất.

Lý giải đề xuất sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết theo quy định hiện nay, việc định giá đất của Nhà nước tại thị trường sơ cấp phụ thuộc vào giá đất tại thị trường thứ cấp và kết quả đơn vị tư vấn giá đất. Trong khi đó, việc xác định giá đất cụ thể gặp khó khăn do phụ thuộc nhiều yếu tố như thông tin dữ liệu đầu vào, biến động thị trường. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất cũng đa dạng như trình độ, năng lực chuyên môn, đạo đức, kinh nghiệm của người định giá, phương án đầu tư của chủ đầu tư dự án…

“Kết quả định giá không thống nhất dẫn đến không phản ánh đúng bản chất của giá đất trên thị trường sơ cấp và thứ cấp”, tờ trình dự thảo nêu và cho rằng luật hiện hành chưa phát huy đầy đủ vai trò quyết định, điều tiết của Nhà nước với giá đất nói chung và biến động giá đất trên thị trường.

Do đất đai là yếu tố đầu vào quan trọng của phát triển kinh tế và xã hội, việc sửa đổi được Bộ đánh giá cần thiết để phù hợp với nguyên tắc Nhà nước phải thực hiện quyền kiểm soát về giá đất, quyết định giá đất trên thị trường sơ cấp nhằm bảo đảm ổn định thị trường.

Liên quan vấn đề này, nhiều chuyên gia trước đó cũng bày tỏ quan ngại bảng giá đất “chạy đua với giá ảo” khi áp giá thị trường thiếu cơ sở khoa học.

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM, cho biết Luật Đất đai 2024 quy định việc xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, nhưng không yêu cầu bảng giá đất phải bám sát giá thị trường – vốn luôn biến động. Trong quá trình soạn thảo Nghị định 103, Bộ Tài chính từng chủ trương không làm biến động lớn nghĩa vụ tài chính về đất, nhưng khi triển khai thực tế lại xuất hiện nhiều bất cập, đặc biệt là khoảng cách quá lớn giữa giá đất ở và đất nông nghiệp.

Cùng quan điểm, Tiến sĩ Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Hùng Vương, chỉ ra thực tế thời gian qua, giá đất liên tục bị đẩy lên bởi các yếu tố như quy hoạch làm đường, xây cầu, có nhà đầu tư lớn đến hoặc gần đây là hiệu ứng sáp nhập tỉnh. Nếu các địa phương lấy mức giá bị “thổi lên” trong giai đoạn sốt nóng làm dữ liệu xây dựng bảng giá đất sẽ dẫn tới nguy cơ bảng giá đất không phản ánh thực tế.

Tại tờ trình dự thảo luật sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất mở rộng loại đất chuyển mục đích làm dự án nhà ở thương mại. Theo đó, khu đất cần đáp ứng điều kiện phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, không cần phải có “đất ở hoặc đất ở và đất khác” như quy định hiện tại.

Tại hội nghị hôm 10/7, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Chính phủ sẽ đề xuất sửa đổi Nghị quyết 18, làm cơ sở sửa Luật Đất đai 2024 nhằm khắc phục bất cập về thu hồi đất, tài chính đất đai, kiểm soát giá đất. Một số nội dung được Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu sửa đổi gồm hoàn thiện chính sách quản lý, sử dụng đất; giá đất, tài chính đất đai; chính sách giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất…

Ngọc Diễm

Tại dự thảo sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, Bộ Xây dựng đã bổ sung quy định về khu vực để xe điện, trạm sạc, trạm đổi pin trong dự án chung cư.

Với dự án xây mới, chủ đầu tư bắt buộc phải bố trí khu vực để xe điện cho cư dân, diện tích được tính vào tổng quy mô chỗ để xe của tòa nhà.

Khu để xe điện cần bố trí gần lối ra vào, đảm bảo thông gió, có camera phát hiện báo cháy sớm và vị trí thuận lợi cho việc tiếp cận của lực lượng chữa cháy khi có sự cố. Khu này phải cách xe xăng tối thiểu 2 m. Trường hợp không đủ khoảng cách, chủ đầu tư phải xây tường hoặc vách ngăn cháy cao ít nhất 2 m.

Với dự án chung cư hiện hữu, việc bố trí khu để xe điện phụ thuộc vào điều kiện về không gian, hạ tầng kỹ thuật thực tế nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật trên.

Khu vực sạc dành cho xe điện phải nằm trong diện tích dự án đã được duyệt, chỉ được đặt tại tầng hầm 1 hoặc tầng bán hầm. Nếu chủ đầu tư bố trí khu vực sạc ở hầm sâu hơn, họ phải có giải pháp kỹ thuật bổ sung và cần được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Ngoài ra, khu này phải nằm gần lối ra vào và tách biệt với các khu vực chức năng khác trong chung cư. Khu sạc ôtô điện tách riêng với nơi dành cho xe máy điện, cách nhau tối thiểu 2m.

Với ôtô điện, mỗi khu sạc không được bố trí quá 20 chỗ. Diện tích một khoang cháy (vùng ngăn cháy) dưới 1.500 m2 (trên mặt đất) hoặc 1.000 m2 (trong hầm). Các khoang phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy, khoảng trống an toàn. Với xe máy điện, khu sạc được bố trí tối đa 150 chỗ, diện tích mỗi khoang cháy ít nhất 500 m2 (trên mặt đất) hoặc 300 m2 (trong hầm).

Thiết bị sạc xe điện lắp đặt trong hầm phải đảm bảo công suất không vượt quá 22 kW.

Cũng theo dự thảo, khu vực đổi pin cho xe điện không được bố trí trong tòa chung cư, mà phải đặt ở vị trí an toàn, cách lối thoát nạn ít nhất 3 m và 1 m nếu có vách ngăn không cháy. Khu vực này phải được lắp camera, kết nối tín hiệu về phòng trực 24/24, trang bị bình chữa cháy phù hợp với đặc tính pin.

Cá nhân không được sạc xe điện tại sảnh chung cư, hành lang hoặc đường thoát nạn, không mang pin hoặc xe điện vào thang máy hay căn hộ. Họ cũng không được kéo dây điện từ nhà ra ngoài để sạc xe.

Theo Bộ Xây dựng, các đề xuất trên được nghiên cứu từ thực tế trong nước và tham khảo quy chuẩn một số quốc gia như Nga, Trung Quốc… Hiện cả nước có khoảng 6,7 triệu ôtô, trong đó 3% là ôtô điện và 70 triệu xe máy (4,3% xe điện). Phần lớn phương tiện điện tập trung tại các đô thị lớn và tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới, kéo theo nhu cầu cấp thiết về chỗ đỗ xe và hạ tầng sạc điện.

Trong khi đó, quy chuẩn hiện hành mới chỉ quy định chung về diện tích và khu vực để xe xăng, dầu. Các yêu cầu kỹ thuật riêng về chỗ đỗ, khu sạc cho xe điện, đặc biệt trong nhà chung cư, chưa được quy định cụ thể, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, nhất là nguy cơ cháy nổ.

Thời gian qua, do thiếu quy chuẩn và hướng dẫn cụ thể, nhiều tòa nhà tự đưa ra quy định riêng về vị trí đỗ và sạc xe điện. Tại TP HCM, nhiều chung cư áp dụng cách làm khác nhau: nơi cấm để xe điện dưới hầm, nơi chỉ cho gửi xe máy điện nhưng không nhận ôtô điện, nơi bố trí để xe tạm ở tầng trệt thay vì tầng hầm kín.

Bộ Xây dựng cho rằng dự thảo đưa ra quy định nhằm đáp ứng xu hướng phát triển nhanh của xe điện tại các đô thị, song cần có thêm các quy định quản lý liên quan để có thể áp dụng đồng bộ.

Ngọc Diễm