Cuối năm 2019, chị Kim Oanh đầu tư chung cư diện tích 66 m2 tại dự án ở TP Thủ Dầu Một, Bình Dương với giá 2,5 tỷ đồng (chưa thuế phí). Theo hứa hẹn của môi giới, thời điểm bàn giao (năm 2021) sẽ giúp chị sang tay lời ít nhất 10-15%.

Đến tháng 6/2022 sau khi chủ đầu tư bàn giao nhà, chị Oanh vẫn chưa bán ra được. Hiện tại, căn hộ này vẫn bị “ngộp” dù giá đã giảm mạnh, còn 2,2 tỷ đồng.

Chị Oanh cho biết sau khi hết thời gian ưu đãi vay, mỗi tháng chị phải đóng ngân hàng 20-22 triệu đồng tiền gốc và lãi. Căn hộ cho thuê giá 6 triệu đồng mỗi tháng, tức gánh được 30% tiền đóng ngân hàng, 70% còn lại được trích từ thu nhập của gia đình chị. “Tôi chấp nhận cắt lỗ để thoát hàng, không muốn tiếp tục ôm gánh nặng tài chính mỗi tháng”, chị Oanh nói.

Trường hợp rao bán cắt lỗ như chị Oanh không hiếm với các nhà đầu tư căn hộ vùng ven. Phần lớn nhóm này là những người đã có tài sản, muốn đầu tư ngắn hạn kiếm lời và dùng đòn bẩy tài chính.

Anh Tiến (TP Thủ Đức) cũng đầu tư căn hộ tại Bình Dương từ năm 2020, sau gần 5 năm, anh vừa chưa nhận được nhà mà cắt lỗ cũng không thành dù giảm giá gần nửa tỷ đồng.

Anh cho biết dự án này có giá khởi điểm 45 triệu đồng mỗi m2 (gồm thuế phí), cao hơn mặt bằng chung nhưng do tin vào cam kết của môi giới là sẽ thoát hàng sau một năm nên đã mạnh dạn vay 70% giá trị tài sản. Cuối năm 2020, dự án dừng thi công với lý do dịch bệnh. Đến 2022, dự án vẫn bất động, lãi ngân hàng tăng cao, nhà chưa được nhận, anh Tiến đã hai lần rao cắt lỗ, tổng giá trị gần 500 triệu đồng nhưng không có khách mua.

“Tôi đã đóng vào gần 2 tỷ đồng, nay chỉ muốn thu về 1,5 tỷ đồng để dứt nợ ngân hàng mà khó quá”, anh Tiến cho hay.

Cùng hoàn cảnh, anh Mạnh Hùng (quận 11, TP HCM) cắt lỗ chưa thành căn chung cư đầu tư ở Thuận An. Anh mua căn này theo diện sang tay từ một nhà đầu tư khác với giá 4,2 tỷ đồng, đắt hơn 200 triệu so với mức giá gốc chủ đầu tư, được quảng bá là vị trí đẹp nhất nhì dự án.

Anh cho biết môi giới từng cam kết giúp sang tay trong 6-8 tháng, lãi ít nhất là 5%, nếu giữ 2 năm sau nhận nhà, lợi nhuận 10-15%. Thực tế từ năm 2024 đến nay, nhà đã bàn giao nhưng không bán được, cho thuê chỉ 5-6 triệu mỗi tháng. “Tôi quyết định giảm 250 triệu so với giá gốc chủ đầu tư, cộng thêm khoản chênh phải trả, tức lỗ gần nửa tỷ đồng, để rao bán”, anh nói.

Báo cáo từ DKRA Group cho thấy trong 2 tháng đầu năm, thị trường căn hộ phía Nam (gồm TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu) có khoảng hơn 12.000 căn chào bán sơ cấp, tỉnh Bình Dương chiếm gần 40% với khoảng 4.800 căn. Tỷ lệ hấp thụ của thị trường vẫn khá thấp, với 1.188 căn được tiêu thụ, (chưa đến 10%), trong đó tỉnh Bình Dương có 460 căn (tỷ lệ 9% trên nguồn cung). Thanh khoản căn hộ không có sự bứt phá, thậm chí đang chững lại ở thị trường thứ cấp (người mua rao bán lại).

Trước đó, số liệu nghiên cứu từ Savills Việt Nam cho thấy, cả năm 2024, Bình Dương có khoảng 7.000 nhà đất giao dịch thành công, tăng 200% so với cùng kỳ. Tuy nhiên 70% giao dịch đến từ nhà đầu tư ở TP HCM, mua để tích lũy chờ tăng giá rồi bán lại.

Thị trường căn hộ Bình Dương được nhận định là cung đang vượt cầu. Theo DKRA Group, năm 2024 tỉnh này cũng chiếm 40% nguồn cung chung cư khu vực phía Nam với gần 10.000 căn chào bán. Giai đoạn 2019 – 2022, nơi đây đã đón hơn 45.000 căn hộ, phần lớn có giá bán từ trên dưới 40 triệu đồng mỗi m2.

Trong 2 năm tới, nếu pháp lý thuận lợi, dự kiến Bình Dương sẽ có thêm 150.000 căn hộ mới triển khai với tầm giá từ 40-60 triệu đồng mỗi m2. Còn theo dự báo từ Savills Việt Nam, Bình Dương sẽ có ít nhất 20.000-24.000 căn hộ mở bán từ nay đến năm 2027, đa phần là dự án trung và cao cấp.

Chia sẻ với VnExpress về tình hình thanh khoản căn hộ Bình Dương, lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản tại TP HCM cho biết từ 2020 đến nay, Bình Dương rơi vào trạng thái “ngộp” thanh khoản do rổ hàng thứ cấp quá dồi dào, giá bán cao và nhu cầu hạ nhiệt.

Việc sang tay khó khăn nên hiện tại Bình Dương vẫn không thiếu nhà đầu tư âm thầm rao cắt lỗ căn hộ, nhất là những dự án đã khởi động nhưng không xây dựng, triển khai dang dở hay vướng pháp lý và cạn tài chính mà bất động. Người này cho biết nếu giai đoạn 2022-2023 người bán chung cư cắt lỗ phần lớn là nhà đầu tư nhỏ lẻ, còn nay cắt lỗ vì muốn tái cấu trúc dòng tiền, thay vì tiếp tục chôn vốn lớn ở một thị trường mà tiềm năng không như kỳ vọng.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định, nhiều dòng vốn đầu tư vào bất động sản tỉnh chủ yếu chạy theo “sóng”, không dựa trên nhu cầu thực. Các thị trường tỉnh như Bình Dương, Long An, Đồng Nai dư địa quỹ đất còn nhiều, không quá chật hẹp như TP HCM nên người dân vẫn có xu hướng chọn nhà liền thổ. Trong khi đó, Bình Dương mỗi năm đều có rất nhiều sản phẩm mới xuất hiện nhưng không đúng nhu cầu thực, dẫn đến tồn kho khá lớn. Giá căn hộ Bình Dương lại bị thổi lên quá cao, gần bằng giá căn hộ thứ cấp đã hoàn thiện đang bán ở vùng ven TP HCM, xa rời mức sống của người dân thì thị trường “ngộp” là không lạ.

Bàn về lý do Bình Dương bội thực nguồn cung, bà Cao Thị Thanh Hương, Quản lý bộ phận nghiên cứu Savills TP HCM, cho rằng nhu cầu mua chung cư ở Bình Dương nặng về đầu tư, đầu cơ và ít tập trung vào ở thực. Nguồn cung đa dạng nhưng giá không phù hợp với thu nhập của số đông người dân địa phương, thêm vào đó thị trường đang khó khăn nên việc ra hàng càng khó.

Đưa ra khuyến nghị cho nhà đầu tư, các chuyên gia cho rằng với sản phẩm căn hộ nếu không được bảo dưỡng kỹ thì càng ngày càng giảm chất lượng, mức giá trên thị trường thứ cấp. Dù là đầu tư căn hộ hay bất kỳ loại hình nào, nhà đầu tư nên tìm hiểu sức hấp thụ và nhu cầu của địa phương, không chạy theo trào lưu, làn sóng thị trường vì rất dễ gãy sóng, chôn vốn.

PhươngUyên

Báo cáo thị trường bất động sản TP HCM và vùng phụ cận (Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh) của DKRA Group cho thấy trong 2 tháng đầu năm, thanh khoản căn hộ phía Nam chưa có dấu hiệu khởi sắc, nhất là các thị trường tỉnh.

Cụ thể, trong tháng 1 và 2 vừa qua, các tỉnh phía Nam có 113 dự án căn hộ chào bán với tổng nguồn cung sơ cấp (gồm mở bán mới và tồn kho) hơn 12.000 căn. Phần lớn nguồn cung tập trung tại TP HCM và Bình Dương. Trong đó Bình Dương chiếm gần 40% với khoảng 4.800 căn, TP HCM là 6.600 căn, chiếm 55%.

Nguồn cung dồi dào nhưng sức mua ghi nhận thấp, với tỷ lệ hấp thụ chỉ đạt 10%, tương đương 1.188 căn được tiêu thụ. Trong đó Bình Dương bán được 460 căn, TP HCM là 452 căn, Long An khoảng 220 căn, Đồng Nai được 7 căn và Bà Rịa – Vũng Tàu là 13 căn. Nếu so sánh với cùng kỳ giai đoạn 2021-2022, lượng tiêu thụ bất động sản từ năm 2023 đến nay đã liên tục giảm.

Động thái tương tự cũng được ghi nhận bởi Viện nghiên cứu Đatxanh Serviecs. Theo số liệu từ đơn vị này, trong 2 tháng đầu năm nay, cả nước có khoảng 3.200 căn hộ chào bán mới (chủ đầu tư mở bán lần đầu). Khu vực phía Bắc chiếm hơn 2.000 căn (khoảng 63% nguồn cung), các tỉnh phía Nam chỉ có khoảng 780 căn hộ (tương đương 28% nguồn cung) chào bán, tập trung phần lớn tại TP HCM.

Xét về tỷ lệ hấp thụ, các tỉnh phía Nam ghi nhận được 390 căn hộ bán ra thành công, tỷ lệ hấp thụ trên nguồn cung mới đạt 58%, tăng so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên nếu tính trên tổng nguồn cung sơ cấp (gồm mở bán mới và rổ hàng tồn kho) tỷ lệ hấp thụ trung bình của thị trường phía Nam vẫn dao động trong khoảng 30-35%. Phần lớn sức mua được ghi nhận ở các dự án cũ, đang triển khai tại TP HCM.

Lý giải yếu tố khiến thanh khoản căn hộ phía Nam chưa có bứt phá, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết có hai yếu tố chính gồm ảnh hưởng từ kỳ nghỉ Tết Nguyên đán và sản phẩm kém đa dạng, giá bán cao.

Ông Thắng nhìn nhận, hơn 76% nguồn cung sơ cấp mở bán mới trong 2 tháng qua là phân khúc căn hộ cao cấp, giá trên 75 triệu đồng mỗi m2 tại TP HCM và trên 40 triệu đồng mỗi m2 tại Bình Dương. Trong khi phân khúc trung cấp, bình dân (dưới 35 triệu đồng mỗi m2) vẫn khá hiếm hoi với một vài dự án tại Long An.

Rổ hàng cũng kém đa dạng khi phần lớn là dự án cũ mở bán giai đoạn tiếp theo với giá điều chỉnh tăng 5-10%. Các chính sách chiết khấu thanh toán nhanh, kéo giãn kỳ hạn thanh toán, quà tặng mở bán… được các chủ đầu tư áp dụng nhằm kéo giảm giá bán và kích cầu thị trường, nhưng không phát huy được hiệu quả.

Ông Lưu Quang Tiến, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Đatxanh Services, cũng cho biết trung bình giá căn hộ mở bán mới tại các tỉnh phía Nam vào khoảng 30-80 triệu đồng mỗi m2, biệt thự từ 60-350 triệu đồng còn đất nền từ 20-60 triệu đồng mỗi m2. Đây là mức giá khá cao trong bối cảnh tình hình kinh tế chung vẫn còn nhiều khó khăn, người mua nhà chưa mạnh dạn xuống tiền với tài sản giá trị lớn.

Theo ông Tiến, mặc dù các ngân hàng đang đưa ra các gói vay có lãi suất ưu đãi cho người mua nhà, nhất là nhóm người trẻ mua lần đầu với tổng giá trị các gói lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Nhưng động thái này được đánh giá là chưa giúp cho thanh khoản của thị trường có sự cải thiện.

Thực tế các mức lãi suất xung quanh 3-5% chỉ áp dụng trong ngắn hạn, khoảng từ 3-6 tháng. Sau khi hết ưu đãi, lãi suất thả nổi thực tế ở mức cao hơn (dao động từ 11-14%). Nếu so với mặt bằng giá chung cư như hiện nay, người mua nhà đều phải chi trả số tiền cho ngân hàng trung bình khoảng từ 27-30 triệu đồng mỗi tháng. Đây là con số không hề nhỏ đối với mỗi người lao động, vì vậy đòn bẩy tài chính vẫn chưa thực sự hỗ trợ cho thanh khoản bất động sản phục hồi.

DKRA Group dự báo trong năm nay, các tỉnh phía Nam ước tính có khoảng 13.000-15.000 căn hộ được mở bán, trong đó hai thị trường TP HCM và Bình Dương duy trì vị trí chủ đạo. Phân khúc căn hộ cao cấp hạng A dẫn dắt nguồn cung mới tại TP HCM. Trong khi đó căn hộ hạng B chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn cung mới tại Bình Dương và các tỉnh giáp ranh còn lại.

Sức cầu thị trường có thể hồi phục khả quan hơn trong quý II khi nhiều dự án mới lần đầu ra mắt thị trường. Tuy nhiên sẽ khó có đột phá về thanh khoản khi đa phần dự án đều thuộc loại hình cao cấp, giá bán trên 40 triệu đồng tại thị trường tỉnh và từ 75 triệu đồng mỗi m2 với TP HCM.

Phương Uyên