Chị Nguyễn Thị Thảo Hương, 26 tuổi, không có hợp đồng lao động. Tháng 10, biết dự án nhà ở xã hội Eco Garden mở bán đợt mới, chị nhanh chóng chuẩn bị hồ sơ để đăng ký mua. Giữa tháng 11, vợ chồng chị đến trụ sở phường Vỹ Dạ xác nhận thu nhập và điều kiện nhà ở để mua nhà xã hội.

Tuy nhiên, theo quy định tại Nghị định 261 có hiệu lực từ ngày 10/10, trường hợp không có hợp đồng lao động cần có xác nhận về thu nhập và điều kiện nhà ở do công an cấp xã thực hiện. Do đó, Chính quyền phường Vỹ Dạ hướng dẫn chị sang Công an phường xác nhận.

Theo bà Võ Thị Thanh Thư, Chủ tịch phường Vỹ Dạ, việc xác nhận giao cho trung tâm hành chính công phường, xã nhưng theo Nghị định 261, phường không còn chức năng này nên không thể thực hiện.

Trong khi đó, chị Thảo Hương kể, bên Công an phường nói chưa tập huấn, chưa có biểu mẫu, nên không dám ký. Dự án Eco Garden mở bán 40 căn trong tháng 11 nên khi không xác nhận được thu nhập, vợ chồng chị lỡ cơ hội đăng ký mua nhà ở xã hội tại đây.

Tương tự, anh Nguyễn Văn Kha (43 tuổi), làm nghề cơ khí, cũng xin xác nhận thu nhập lao động tự do tại Công an phường để hoàn thiện hồ sơ mua nhà ở xã hội. Hồ sơ được tiếp nhận nhưng anh không được hẹn ngày trả, dẫn đến không thể bổ sung kịp giấy xác nhận.

“Thời hạn nộp đã hết, tôi đành lỡ cơ hội”, anh Kha, người cũng cần nộp hồ sơ mua nhà xã hội vào cuối tháng 11, nói.

Đại diện Công an phường Vỹ Dạ cho biết, trong tháng 11, đơn vị đã nhận hơn 10 hồ sơ xin xác nhận thu nhập với người không có hợp đồng lao động để mua nhà ở xã hội. Song, phường không thể xác nhận vì chưa có hướng dẫn cụ thể của Công an TP Huế.

“Chúng tôi đã nắm thông tin về nghị định, nhưng chưa nhận được hướng dẫn chi tiết hay biểu mẫu xác nhận. Việc xác định thu nhập của người lao động tự do cũng cần có tiêu chí rõ ràng để tránh sai sót”, đại diện Công an phường Vỹ Dạ nói và cho biết đã báo cáo lên Công an TP Huế để có hướng dẫn cụ thể.

Luật sư Nguyễn Văn Kỷ nhận định, Nghị định 261 ra đời là một bước tiến quan trọng, thể hiện sự nỗ lực của Chính phủ trong việc giải quyết vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp, đặc biệt là nhóm lao động tự do. Điểm tích cực và đột phá là mở rộng đối tượng và nới lỏng điều kiện thu nhập, giúp người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội. Giao Công an cấp xã/phường xác nhận thu nhập là cải cách hành chính tích cực, nhờ lực lượng này nắm rõ cư trú và dữ liệu dân cư. Tuy nhiên, việc triển khai chậm, không có hướng dẫn và biểu mẫu kịp thời khiến nhiều lao động tự do bị ảnh hưởng.

Để giải quyết vướng mắc hiện tại, ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó chủ tịch TP Huế, cho biết trước mắt, Sở Xây dựng sẽ làm việc với chủ đầu tư nhà ở xã hội có thể gia hạn thời gian để đảm bảo quyền lợi cho các trường hợp bị lỡ hẹn do vướng thủ tục.

“Thành phố sẽ làm việc với Công an TP Huế để sớm triển khai nghị định vào thực tế để thuận lợi cho người dân khi làm thủ tục”, ông Giang nói.

Võ Thạnh

Chiều 1/12, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai. Một trong những vấn đề được đại biểu quan tâm nhất là trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội khi chủ đầu tư đàm phán được trên 75% diện tích và hơn 75% số người có đất, sau đó HĐND cấp tỉnh sẽ thu hồi phần còn lại để giao cho họ.

Ông Trần Văn Tiến, Ủy viên kiêm nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng quy định này rất khó khả thi bởi phải đáp ứng đồng thời cả hai điều kiện về diện tích và chủ sở hữu đất. Theo ông, cơ quan soạn thảo cần làm rõ tại sao lại đặt ra tỷ lệ đồng thuận là 75%, thay vì một mức khác như 60%. “Cần khảo sát, đánh giá xem còn bao nhiêu dự án đạt được cả hai tiêu chí hay chỉ đạt được một trong hai”, đại biểu nêu.

Phó trưởng đoàn Đại biểu tỉnh Lâm Đồng Dương Khắc Mai đánh giá trường hợp được bổ sung tại dự thảo là giải pháp cho những điểm nghẽn trong nhiều năm qua, tránh tình trạng cả dự án phải dừng vì người dân không đồng ý. Tuy nhiên, ông Mai cũng lưu ý cần làm rõ cơ sở khoa học của tỷ lệ đồng thuận 75% nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích khi áp dụng. Ông cho rằng nếu cơ quan soạn thảo cung cấp số liệu thống kê về số lượng các dự án bị tắc do thỏa thuận, hay tỷ lệ phổ biến mà nhà đầu tư đàm phán được sẽ thuyết phục hơn.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Ủy viên kiêm nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng cho rằng ban soạn thảo cần xác định tỷ lệ đồng thuận 75% sẽ áp dụng cho các dự án thế nào để đảm bảo ổn định xã hội, an ninh trật tự tại địa phương, nhất là sự đồng thuận của người dân. Bởi theo bà, các dự án sẽ khác nhau về diện tích, quy mô. Đại biểu đoàn Gia Lai cũng đánh giá tỷ lệ 25% còn lại tiềm ẩn những vấn đề gây bất ổn xã hội, khiếu nại, khiếu kiện hành chính.

Ông Hà Sỹ Đồng, nguyên quyền Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị Quốc hội cân nhắc tỷ lệ 75% hoặc chỉ áp dụng nó với những dự án trọng điểm quốc gia, hạ tầng chiến lược, dự án đã bồi thường kéo dài nhiều năm không xong, thay vì sử dụng đại trà. Để tăng độ an toàn pháp lý, sức thuyết phục, ông Đồng góp ý có thể tăng tỷ lệ đồng thuận lên 80-85% để tăng độ an toàn pháp lý, sức thuyết phục.

Đại biểu cho rằng điều quan trọng trong vấn đề này không phải tỷ lệ, mà nằm ở cơ chế xác định giá bồi thường, cơ chế đối thoại, tái định cư, giám sát độc lập. Vì vậy, ông đề xuất phải có hội đồng thương lượng độc lập, mời tổ chức định giá đất uy tín, công khai minh bạch toàn bộ hồ sơ. Qua đó, người dân có thể thấy chính sách không phải ép buộc, mà là cùng thỏa thuận trên nền công bằng.

“Một chính sách đất đai sẽ chỉ có giá trị khi người dân thấy mình được tôn trọng, quyền lợi được bảo đảm trước khi Nhà nước thu lại đất cho mục tiêu phát triển”, ông Hà Sỹ Đồng cho hay.

Tại dự thảo mới nhất trình Quốc hội hôm 30/11, Chính phủ đã bổ sung 2 phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với trường hợp khi đạt tỷ lệ đồng thuận 75%, HĐND cấp tỉnh sẽ thu hồi phần còn lại.

Nhiều đại biểu đều ủng hộ phương án thứ hai là nếu giá đất trung bình đã thỏa thuận cao hơn mức bồi thường theo phương án của Nhà nước, phần chênh lệch này sẽ do nhà đầu tư trả thêm. Số tiền chênh lệch này được tính vào chi phí đầu tư của dự án.

Phó đoàn đại biểu TP Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng phương án này có sự hài hòa hơn giữa lợi ích của Nhà nước, người có đất bị thu hồi và chủ đầu tư. Vì vậy, nó sẽ giảm nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện. Tương tự, Phó đoàn đại biểu Khánh Hòa Đàng Thị Mỹ Hương cũng nhận xét phương án hai phần nào hạn chế về giá bồi thường thấp hơn so với giá thị trường, gây thiệt hại cho người có đất bị thu hồi.

Giải trình sau đó, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết Luật Đất đai 2024 đã quy định 31 trường hợp Nhà nước thu hồi đất. Tuy nhiên, theo ông, để đáp ứng mục tiêu thúc đẩy phát triển kinh tế hai con số, dự thảo cần bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất gồm các dự án trong khu thương mại tự do, tài chính quốc tế; thu hồi đất để tạo quỹ đất thanh toán dự án theo hợp đồng; thu hồi đất với phần diện tích còn lại sau khi nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và 75% chủ sở hữu.

Với các góp ý về tỷ lệ 75%, Bộ trưởng nói rằng cơ quan soạn thảo xác định đây là trường hợp đặc biệt cần phải được cân nhắc đánh giá kỹ trên các khía cạnh về kinh tế – xã hội, an ninh trật tự và bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của người dân. Theo ông Thắng, dự thảo nghị quyết đã quy định HĐND cấp tỉnh có trách nhiệm xem xét, quyết định việc thu hồi phần diện tích còn lại khi nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và với trên 75% số lượng người sử dụng đất.

Với phương án bồi thường, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ sẽ phối hợp với cả cơ quan thẩm tra nghiên cứu để lựa chọn phương án và báo cáo với Quốc hội.

Dự kiến, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai vào 11/12.

Anh Tú

Chiều 26/11, với tỷ lệ 100% đại biểu có mặt tán thành, HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết về bảng giá đất mới, áp dụng từ đầu năm 2026. Theo đó, giá đất tại Thủ đô được chia thành 17 khu vực sau sắp xếp đơn vị hành chính, thay vì theo các quận, huyện như trước.

Khu vực 1 (các phường trong vành đai 1) có giá cao nhất, gồm Tây Hồ, Ngọc Hà, Ba Đình, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa, Hoàn Kiếm, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Cửa Nam, Hai Bà Trưng.

Trong đó, giá đất ở khu vực này cao nhất là hơn 702 triệu đồng một m2, với thửa giáp mặt đường (vị trí 1) tại loạt tuyến đường như Bà Triệu (đoạn từ Hàng Khay đến Trần Hưng Đạo), Đinh Tiên Hoàng, Hai Bà Trưng (đoạn từ Lê Thánh Tông đến Quán Sứ).

Mức này cũng được áp dụng cho các tuyến đường Hàng Đào, Hàng Khay, Hàng Ngang, Lê Thái Tổ, Lý Thường Kiệt, Nhà Thờ và Trần Hưng Đạo (đoạn Trần Thánh Tông đến Lê Duẩn). So với bảng giá hiện hành, giá đất ở cao nhất tại Hà Nội tăng thêm 2%.

Ngưỡng 2% cũng là mức tăng chung tại các khu vực 2 (phường trong vành đai 2), khu vực 3 (từ vành đai 2 đến vành đai 3), khu vực 4 và 5 (ngoài vành đai 3 bên hữu sông Hồng, trừ Chương Mỹ, Sơn Tây, Tùng Thiện), khu vực 6 (phường trong ranh giới sông Hồng – sông Đuống – vành đai 3).

Theo nghị quyết, trong các trường hợp đặc biệt, thửa đất có ít nhất 4 mặt tiếp giáp với đường có tên trong bảng giá, thì được nhân hệ số điều chỉnh (hệ số K) bằng 1,3 nơi có giá đất cao nhất. Còn các thửa có từ 1 đến 3 mặt tiếp giáp với đường sẽ có hệ số K dao động 1,1-1,25.

Giá đất ở tại bảng giá mới chủ yếu biến động mạnh tại một số xã ngoại thành. Trong đó, giá một số thửa đất giáp mặt đường tại khu vực 9 (gồm 7 xã Liên Minh, Ô Diên, Đan Phượng, Hoài Đức, Dương Hòa, Đông Sơn, An Khánh) tăng cao nhất với 26%. Bình quân giá đất tại đây khoảng 30,4 triệu đồng một m2, trong khi theo bảng giá hiện tại là 26,8 triệu.

Giá mới cao nhất trong nhóm này là tại quốc lộ 32 đoạn từ giáp phường Xuân Phương đến ngã ba đường vào khu đô thị Kim Chung Di Trạch với 64,7 triệu đồng một m2.

Tiếp đó là khu vực 7 (gồm 9 xã Tiến Thắng, Yên Lãng, Quang Minh, Mê Linh, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Đông Anh, Vĩnh Thanh, Thiên Lộc) và khu vực 10 (gồm 12 xã Đại Thanh, Thanh Trì, Ngọc Hồi, Nam Phù, Bình Minh, Tam Hưng, Thường Tín, Hồng Vân, Thanh Oai, Dân Hòa, Thượng Phúc, Chương Dương) cùng có mức tăng 25%.

Với đất nông nghiệp, mức cao nhất 290.000 đồng một m2 được giữ nguyên như bảng giá cũ tại các phường ở khu trung tâm và lân cận vành đai 3 (khu vực 1-6).

Các xã ở phía bắc của Thủ đô (gồm Tiến Thắng, Yên Lãng, Quang Minh, Mê Linh) và phía tây nam như Thường Tín, Hồng Vân, Thanh Oai, Dân Hòa, Thượng Phúc… có mức tăng 24%. Cụ thể, mỗi m2 đất trồng lúa, cây hàng năm và nuôi trồng thủy sản khoảng 192.000 đồng, còn đất trồng cây lâu năm 262.000 đồng. Đây cũng là ngưỡng giá áp dụng cho các xã ngoại thành phía tây Hà Nội, như Đan Phượng, Hoài Đức, An Khánh, Phú Xuyên…

Phần còn lại của khu vực này thuộc huyện Hoài Đức, Đan Phượng, Đông Anh, Gia Lâm, Thanh Trì cũ, giá đất nông nghiệp tương đương mức trước sáp nhập đơn vị hành chính. Theo đó, mỗi m2 đất trồng cây lâu năm là 270.000 đồng và đất trồng lúa, cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản 231.000 đồng.

Bảng giá đất điều chỉnh được dùng làm căn cứ để tính tiền bồi thường, xác định giá đất cho người tái định cư với người được bồi thường về đất ở; tính thuế sử dụng đất, thuế thu nhập cá nhân từ việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Bảng giá cũng được dùng điều chỉnh các khoản phí và lệ phí liên quan đến sử dụng, chuyển nhượng đất hoặc khi làm các thủ tục hành chính về đất đai.

Với người dân, trong các giao dịch đất đai nếu thỏa thuận giá đất thấp hơn bảng giá được công bố, cơ quan quản lý đất đai có thể yêu cầu xem xét lại tính hợp pháp của giao dịch. Dù giao dịch hợp pháp, người dân vẫn phải nộp thuế và phí dựa trên mức giá tối thiểu của bảng giá đất.

Anh Tú – Võ Hải