Sau 5 năm kết hôn, vợ chồng anh Nghĩa, chị Thủy tích góp được khoảng 700 triệu đồng để mua một căn hộ tại Hà Nội. Với số tiền này, chị khó có thể mua một căn chung cư thương mại mới, khi mặt bằng giá phần lớn lên đến hơn 70 triệu đồng mỗi m2 như hiện tại.

Theo thống kê của hãng tư vấn bất động sản CBRE tính đến hết quý I, giá bán trung bình căn hộ sơ cấp tại Hà Nội đạt 75 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì), tăng thêm 3% so với quý trước đó. Còn theo Savills, 5 năm qua, giá bán sơ cấp chung cư Hà Nội tăng trung bình 22% một năm.

Chị Thủy ước tính để mua một căn hộ mới có 2 phòng ngủ, diện tích 60 m2, gia đình phải vay thêm 3-3,5 tỷ đồng, tương ứng với số tiền gốc, lãi tối thiểu mỗi tháng 30 triệu đồng. “Điều này vượt khả năng chi trả, thu nhập của gia đình”, chị Thủy chia sẻ.

Bởi vậy, chị mong có thể trúng được suất mua nhà ở xã hội mới, sau khi đã nộp đơn đăng ký một dự án tại vùng ven Hà Nội. Đây cũng là hy vọng của nhiều lao động, gia đình trẻ hiện nay trong bối cảnh từ 2021 đến cuối năm ngoái, nguồn cung chung cư bình dân, nhà giá rẻ gần như biến mất ở thị trường Thủ đô.

Nửa đầu 2025, nguồn cung loại nhà ở này bắt đầu phục hồi khi loạt dự án được khởi công, lên kế hoạch mở bán. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, thành phố có thể hoàn thành vượt chỉ tiêu năm nay với hơn 4.700 căn từ 6 dự án nhà xã hội tại các khu vực như Bắc Từ Liêm, Long Biên, Đông Anh, Mê Linh (trước khi sắp xếp chính quyền hai cấp).

Một số chủ đầu tư thông báo kế hoạch tiếp nhận hồ sơ đăng ký thuê, mua nhà xã hội trong thời gian tới. Một trong những dự án được quan tâm nhất ở Hà Nội hiện nay là khu nhà xã hội tại phường Bồ Đề (trước đây là phường Thượng Thanh, Long Biên) với quy mô 1.980 căn. Dự án có thể hoàn thành 600 căn hộ trong năm nay và toàn bộ công trình vào quý IV/2027.

Theo đại diện chủ đầu tư, đến tháng 5, website dự án có gần 70.000 lượt truy cập – báo hiệu tỷ lệ chọi rất cao vào đợt mở bán sắp tới. Đây cũng là dự án có giá cao nhất tại Hà Nội từ trước đến nay với mức dự kiến khoảng 27 triệu đồng một m2. Như vậy, mỗi căn hộ tại đây dao động từ 864 triệu đồng (căn 32 m2) đến 2 tỷ (77 m2).

Được khởi công từ cuối năm ngoái, nhà xã hội UDIC tại khu đô thị Hạ Đình sẽ tiếp nhận hồ sơ đăng ký trong quý IV. Khu này có mức giá dự kiến khoảng 25 triệu đồng một m2. Căn diện tích lớn nhất (70 m2) khoảng 1,75 tỷ đồng, thấp hơn một nửa so với dự án chung cư thương mại đã bàn giao ở khu vực lân cận.

Khu vực cửa ngõ phía bắc Thủ đô cũng đang có loạt dự án được triển khai và dự kiến đóng góp nguồn cung nhà xã hội trong ngắn hạn. Tại phiên họp thường niên đầu tháng 6, lãnh đạo Viglacera cho biết đã có kế hoạch mở bán khu nhà xã hội hơn 1.100 căn tại xã Kim Chung, huyện Đông Anh (trước sáp nhập) vào tháng 10 với giá dự kiến 18,4 triệu đồng một m2.

Cách đó chưa đến 10 km, hai khu nhà xã hội với tổng vốn hơn 16.000 tỷ đồng, quy mô 6.000 căn cũng được các liên danh của Viglacera và KBC đăng ký thực hiện. Thủ tục chọn nhà đầu tư và khởi công cả hai dự án chậm nhất được thực hiện vào tháng 9.

Nguồn cung phục hồi nhưng giá nhà xã hội lại có xu hướng tăng. 3 năm trước, giá mở bán dưới 20 triệu đồng một m2, thì đến nay liên tục xuất hiện dự án 25-27 triệu đồng mỗi m2. Thậm chí, dự án ở xã Kim Hoa, huyện Mê Linh (trước sáp nhập) cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 km, giá bán tạm tính cũng trên 20 triệu đồng một m2.

Lý giải về nguyên nhân giá nhà xã hội tăng cao, lãnh đạo Cục Quản lý Nhà và thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết thực trạng trên có thể do chi phí phát triển hạ tầng và giải phóng mặt bằng. Ông nêu một số trường hợp chủ đầu tư phải giải phóng mặt bằng, tái định cư, nên tính các chi phí này vào giá thành, làm tăng giá bán.

Ngoài ra, nếu chủ đầu tư phải tự bỏ tiền làm hạ tầng kỹ thuật, giá nhà cũng cao hơn so với dự án chỉ cần phát triển trên quỹ đất sạch sẵn có.

Cùng với đó, theo đại diện Bộ Xây dựng, doanh nghiệp cũng phải chịu thêm các chi phí phát sinh do thời gian thực hiện dự án kéo dài, chi phí đầu vào tăng mạnh như nhân công, vật liệu, nhất là trong bối cảnh một số vật liệu xây dựng thời gian qua cũng tăng mạnh.

Anh Tú

Cuối năm 2024, chị Minh Thư (phường Phước Long, TP HCM) mua căn hộ 67 m2 tại một dự án đã bàn giao 3 năm ở phường Thủ Đức với giá 4,3 tỷ đồng. Môi giới khẳng định đây là “căn duy nhất giá tốt còn sót lại” khi các căn tương tự đều được rao từ 4,5-4,7 tỷ đồng.

Tuy nhiên, sau khi vào ở và tham gia nhóm cư dân, chị mới biết nhiều căn tương tự đang được rao bán quanh mức 4-4,2 tỷ đồng, thậm chí có thể thương lượng xuống dưới 4 tỷ nếu thanh toán nhanh. Chị Thư nhận ra mình đã mua phải căn bị đẩy giá, trong khi mặt bằng thực tế thấp hơn đáng kể và thanh khoản không như kỳ vọng. Khi chị muốn rao bán lại, môi giới nhận hàng cũng thẳng thắn cho biết khả năng chốt chỉ khoảng 4,2 tỷ đồng do thị trường vừa qua sóng.

“Lúc mua tôi bị thuyết phục bởi thông tin giá đã giảm, cộng thêm lời môi giới rằng chủ cần tiền bán gấp, giờ nhìn lại có cảm giác như mình đã mua phải giá ảo”, chị Thư nói.

Tương tự, anh Đăng Khoa (phường Thạnh Mỹ Tây, TP HCM) cho biết đã chi 8 tỷ đồng mua căn hộ 70 m2 tại phường Bình Trưng Tây, sau khi được môi giới dẫn đi xem hàng loạt căn có giá rao từ 8,3-8,5 tỷ đồng. Môi giới cũng giới thiệu thêm một số căn trong cùng tòa nhà và dẫn anh khảo sát giá các dự án lân cận để củng cố tâm lý “mua được giá tốt”.

Anh Khoa kể nhiều lần lưỡng lự khiến căn mình ưng ý bị người khác mua mất nên đành chốt nhanh căn hộ có view đẹp, tầng trung, đang cho thuê ổn định. Tuy nhiên, chỉ tháng sau, anh phát hiện nhiều căn tương tự trong cùng block được rao bán thấp hơn 200-300 triệu đồng, thậm chí còn có thể thương lượng sâu nếu thanh toán nhanh. “Tôi tưởng đã trả giá tốt vì chủ nhà nói từng được người khác trả 8,5 tỷ nhưng không bán, có thể tất cả chỉ là kịch bản,” anh chia sẻ.

Ghi nhận của VnExpress cho thấy, trong vài năm qua, giá căn hộ thứ cấp tại TP HCM liên tục tăng, theo đà tăng của thị trường sơ cấp. Nhiều dự án ghi nhận mức tăng 30–50% chỉ trong 2–3 năm, từ phân khúc bình dân vươn lên trung – cao cấp, bất chấp chất lượng sản phẩm không có nhiều cải thiện.

Chẳng hạn, một chung cư trên đường Võ Chí Công, phường Phú Hữu, mở bán đầu năm 2019 với giá 33 triệu đồng mỗi m2, hiện được sang tay với giá khoảng 60 triệu đồng mỗi m2, tăng 93–115% sau 6 năm. Riêng từ năm 2023 đến nay, giá rao bán đã tăng hơn 50%. Một dự án khác trên đường Song Hành, cũng thuộc phường Phú Hữu, mở bán lần đầu năm 2017 với giá 28 triệu đồng mỗi m2, nay rao bán trung bình 58 triệu đồng mỗi m2, tăng gần 142% và được xếp vào phân khúc cao cấp.

Tốc độ tăng giá như trên không phải cá biệt. Theo CBRE, trong năm qua, giá căn hộ thứ cấp tại TP HCM tăng trung bình khoảng 15%, riêng khu Đông tăng đến 18%. Avison Young Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng bình quân 15% mỗi năm đối với căn hộ sang tay tại TP HCM.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy, trong 5 năm qua, giá căn hộ thứ cấp tại TP HCM đã tăng 46–60%. Riêng năm qua, giá rao bán chung cư tại nhiều quận nội thành như Bình Thạnh, quận 2, quận 7, quận 10… tăng 17–31% so với năm trước và tăng 22–52% so với năm 2023. Tuy nhiên, đơn vị này lưu ý, mức giá rao bán không phản ánh chính xác giá giao dịch thực tế mà chỉ có tính chất tham khảo, do được thiết lập bởi chủ nhà và môi giới.

TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định tình trạng chung cư tăng giá bất thường tại Hà Nội và TP HCM có dấu hiệu bị thổi giá. Theo ông, giá nhà bị đẩy lên cao dù thanh khoản thấp là hệ quả từ sự can thiệp của một nhóm lợi ích, trong bối cảnh kinh tế và thu nhập người dân chưa phục hồi.

Đồng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng tốc độ tăng giá “bất thường” của căn hộ thứ cấp thời gian qua là kết quả của nhiều nhóm đối tượng cố tình đẩy giá. Trong khi nhu cầu thực chủ yếu tập trung ở phân khúc 2-4 tỷ đồng, hiện thị trường gần như không còn căn hộ dưới 3 tỷ đồng và phần lớn đã vượt mốc 4 tỷ đồng mỗi căn.

Ông Tuấn đánh giá, nguyên nhân chính khiến giá chung cư cũ bị đẩy lên là người bán neo giá kỳ vọng, trong khi nguồn cung mới khan hiếm khiến người mua khó tìm được lựa chọn thay thế. Tuy nhiên, nếu xét về tiện ích, chất lượng công trình và cộng đồng cư dân, nhiều sản phẩm không tương xứng với mức giá đang được rao.

Chia sẻ về câu chuyện thổi giá chung cư, ông Nguyễn Minh Tú, nhà đầu tư với 15 năm kinh nghiệm, cho biết chiêu thổi giá căn hộ thứ cấp thường diễn ra theo kịch bản bốn bước: rao giá cao, tạo giao dịch nội bộ để xác lập mặt bằng, giảm giá có chủ đích nhằm tạo cảm giác “hời” và cuối cùng là kích hoạt tâm lý FOMO bằng các thông tin như “hết hàng”, “cho thuê tốt”, “giá sẽ còn tăng”.

Ví như một căn hộ từng giao dịch ở mức 3,6 tỷ đồng được đẩy giá rao bán lên 4,3-4,5 tỷ đồng. Sau đó, môi giới tạo giao dịch nội bộ hoặc đặt cọc tượng trưng để xác lập mặt bằng giá ảo. Khi đã có “giá tham chiếu”, họ giảm nhẹ 5–10% để tạo cảm giác mua hời. Tâm lý sợ bỏ lỡ được kích hoạt bằng các thông điệp như “hết hàng chủ đầu tư”, “cho thuê tốt”, khiến người mua dễ xuống tiền. “Nếu không khảo sát kỹ, người mua rất dễ trả tiền cho kỳ vọng, chứ không phải giá trị thực,” ông Tú nói.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên cho rằng sở dĩ chiêu “thổi giá” căn hộ hoạt động hiệu quả vì người mua thường bị neo tâm lý vào giá rao ban đầu, thay vì so sánh với giá trị thực. Nhiều người mua lần đầu cũng thiếu kỹ năng kiểm tra lịch sử giao dịch qua sổ hồng hoặc dữ liệu công chứng, dễ bị môi giới dẫn dắt.

Theo ông Kiên, rất khó xác định mức độ thổi giá vì thị trường phụ thuộc vào cung – cầu. Tuy vậy, người mua có thể nhận diện một số dấu hiệu như: tỷ suất cho thuê trên giá bán thấp, chỉ đạt 1-2% mỗi năm (mức hợp lý là 3–5%); sản phẩm bị sang nhượng nhiều lần và giá tăng quá nhanh qua mỗi lần sang tay hoặc một khu vực, phân khúc bỗng dưng xuất hiện dồn dập thông tin truyền thông kèm giá tăng đột biến. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bị đẩy giá bởi nhóm đầu tư hoặc chủ dự án.

Các chuyên gia khuyến nghị, để tránh tình trạng mua trúng sản phẩm bị “thổi giá”, người mua cần chủ động kiểm tra giá giao dịch thực tế qua sổ đỏ, dữ liệu thị trường từ cổng công khai hoặc văn phòng công chứng. Đồng thời nên so sánh tiện ích, mức phí quản lý, tuổi đời công trình và khả năng khai thác cho thuê với các dự án tương đương trong khu vực.

Việc mua nhầm căn bị thổi giá không chỉ khiến người mua chịu thiệt mà còn làm méo mó thị trường, đặc biệt nguy hiểm nếu có sử dụng đòn bẩy tài chính. Trong nhiều trường hợp, người vay có thể bị từ chối giải ngân do ngân hàng định giá lại thấp hơn giá mua. “Thị trường thứ cấp là nơi người mua cần tỉnh táo nhất. Mức giá cao không đồng nghĩa tài sản có giá trị cao. Nếu mua nhầm căn bị thổi giá, người mua mất luôn cơ hội tích lũy tài chính và khả năng xoay vòng đầu tư,” ông Lê Quốc Kiên nhấn mạnh.

Phương Uyên

Theo khảo sát nội bộ của Sunshine Group, giá vật liệu xây dựng bán lẻ tăng trung bình 10-20% mỗi năm, một số mặt hàng tăng hơn 30%. Bên cạnh đó, chi phí nhân công cũng liên tục điều chỉnh theo mặt bằng chung của nền kinh tế.

Anh Trịnh Đại, kỹ sư xây dựng tại Hà Nội, cho biết, khách hàng tự hoàn thiện thường mua vật liệu với giá lẻ, khó kiểm soát tiến độ và chất lượng thi công. Trong khi đó, chủ đầu tư mua số lượng lớn, thường ký hợp đồng trọn gói sớm, hưởng mức giá ổn định và chất lượng thi công đồng đều hơn.

Ngoài yếu tố chi phí, thời gian hoàn thiện cũng là điểm chênh lệch đáng kể. Với các thủ tục pháp lý, tìm đội thi công, giám sát… việc tự hoàn thiện có thể kéo dài từ 6-9 tháng. Trong khi đó, chủ đầu tư có thể bàn giao sau 3-4 tháng nhờ quy trình khép kín và đội ngũ chuyên nghiệp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành sớm và tạo dòng tiền cho người mua.

Tại khu vực phía Tây Hà Nội, Noble Palace Tay Thang Long của Sunshine Group là một trong số ít dự án cung cấp sản phẩm shophouse hoàn thiện cơ bản theo tiêu chuẩn chất lượng cao. Dự án nằm trên trục đại lộ 40 m trên tuyến đường nối đường Hoàng Quốc Việt kéo dài – một trong những tuyến hạ tầng quan trọng đang dần hoàn thiện.

Nhiều căn shophouse tại dự án đã bước vào giai đoạn hoàn thiện, dự kiến bàn giao từ quý III. Với thiết kế đồng bộ, vật liệu chất lượng cao và khả năng khai thác ngay sau khi nhận nhà, sản phẩm hướng đến nhóm khách hàng muốn kinh doanh, cho thuê hoặc sử dụng linh hoạt làm tài sản đối ứng trong các phương án tài chính.

Sunshine Group cho biết, với hệ thống đối tác rộng, chủ đầu tư có lợi thế mua vật liệu giá sỉ khi triển khai đồng loạt toàn dự án, giúp giảm giá thành sản phẩm. Bên cạnh đó, gia chủ cũng có thể đặt gói hoàn thiện đồng bộ nội thất hàng hiệu với cam kết chất lượng từ chủ đầu tư.

Cùng với đó, Sunshine Group cũng tích cực triển khai thi công hạ tầng, tiện ích của dự án để tạo tính đồng bộ cho toàn dự án. Nổi bật như trục đường nối đường Hoàng Quốc Việt – cũng là trục xuyên tâm dự án đang trong giai đoạn hoàn thiện. Hệ thống công viên nội khu, bệnh viện, trường học… đang được triển khai, là chất xúc tác để thu hút cư dân và khách hàng, thúc đẩy hoạt động thương mại tại dự án.

Với chính sách ưu đãi từ 2,5 tỷ đồng, khách hàng có thể sở hữu shophouse hàng hiệu Noble Palace Tay Thang Long ngay khi ký hợp đồng mua bán, dự kiến giao nhà từ quý III. Khách hàng còn được hỗ trợ vay vốn lên tới 70% giá trị sản phẩm, hỗ trợ lãi suất 0% trong 18 tháng. Chủ đầu tư cũng chiết khấu 10% mỗi năm khi thanh toán sớm, 2% khi giao dịch qua Noble App, 1% cho khách hàng có đăng ký thường trú tại Đan Phượng và 1,5% dành cho khách hàng thân thiết; miễn phí quản lý vận hành trong 24 tháng.

Song Anh