Anh Quang (33 tuổi, TP HCM) cho biết từng lên kế hoạch vay mua căn hộ cũ tại phường Thạnh Mỹ Tây, song đã phải dừng khi lãi suất ưu đãi tăng từ 7,6% lên gần 12%. Theo anh, mức trả nợ hàng tháng sau khi tính toán vượt quá khả năng chi trả, trong khi rủi ro lãi suất còn tiếp tục tăng khiến gia đình không dám mạo hiểm. “Chỉ cần lãi suất nhích thêm là áp lực tài chính sẽ rất lớn”, anh nói.

Ghi nhận trên thị trường cho thấy, chỉ trong vài tuần gần đây, lượng booking tại nhiều dự án giảm mạnh so với giai đoạn trước. Đại diện một doanh nghiệp phát triển nhà ở tại TP HCM cho biết, nếu như cuối năm ngoái, mỗi tuần doanh nghiệp này ghi nhận khoảng 40-50 lượt khách đặt chỗ, hiện chỉ còn hơn 10.

“Khách hàng vẫn hỏi thông tin, nhưng phần lớn dừng lại ở mức tham khảo, rất ít người quyết định ký hợp đồng”, ông nói.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều dự án đang triển khai trên thị trường. Đại diện một sàn giao dịch nhà đất phường Bình Trưng cho hay từ tháng 1, khi lãi suất điều chỉnh, nhiều khách hàng trước đó đã đặt cọc xin hoãn ký hợp đồng. Nguyên nhân chủ yếu do lo lãi vay quá cao làm tăng gánh nặng chi trả.

“Cách đây vài tháng, lãi suất cố định hai năm còn quanh mức 6,5%, nay đã lên 13%, với khoản vay trên 1 tỷ đồng, người mua đều phải cân nhắc lại”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Ghi nhận của VnExpress cũng cho thấy, lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại nhiều ngân hàng quốc doanh thời gian gần đây đã tăng từ 6,5-8% lên 13-14%.

Động thái này được các nhà băng lý giải là nhằm kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực bất động sản khi tín dụng địa ốc năm 2025 tăng khoảng 22%, cao hơn mức 19% của toàn hệ thống; riêng cho vay kinh doanh bất động sản tăng 28%, trong khi vay mua nhà chỉ tăng 14%.

Bên cạnh yếu tố điều tiết, lãnh đạo các ngân hàng cho rằng chi phí vốn đầu vào cũng neo cao: lãi suất tiết kiệm quanh 7% mỗi năm, cộng chi phí dự trữ, bảo hiểm tiền gửi và vận hành đẩy tổng chi phí lên xấp xỉ 11%. Khi tính thêm biên lợi nhuận, mức cho vay 14% mỗi năm được cho là không quá bất thường. Ngoài ra, việc điều chỉnh tăng lãi suất cho vay địa ốc cũng nhằm phân bổ vốn sang lĩnh vực sản xuất kinh doanh (khu vực được ưu tiên) và đảm bảo cân đối lợi nhuận cũng như an toàn hệ thống.

Theo thống kê từ chuyên trang Batdongsan, từ tháng 11/2025 khi lãi suất vay mua nhà bắt đầu điều chỉnh, nhu cầu tìm kiếm bất động sản giảm 17% so với quý trước. Lượng giao dịch sụt giảm mạnh, nhiều chủ đầu tư tạm dừng kế hoạch bán hàng để điều chỉnh chính sách thanh toán. Nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính chịu tác động rõ nét nhất, với xu hướng trì hoãn hoặc dừng xuống tiền.

Nói về áp lực tín dụng đến thị trường địa ốc, ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh, CEO Nam Long Group, cho rằng lãi suất luôn là yếu tố then chốt chi phối sức mua bất động sản. Lãi vay tăng thêm 0,5 điểm phần trăm hoặc tiệm cận 10% mỗi năm có thể khiến nhu cầu suy giảm; nếu tăng 5-6 điểm phần trăm, người mua khó tiếp cận vốn hơn, kéo theo áp lực bán hàng với chủ đầu tư gia tăng. Tín dụng hạn chế cũng khiến doanh nghiệp phải thu hẹp khả năng mở rộng quỹ đất, phát triển dự án mới và đối mặt rủi ro kép khi chậm triển khai dự án, bào mòn biên lợi nhuận, đặc biệt với đơn vị phụ thuộc vốn vay và dự án dài hạn.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nói ngay cả khi doanh nghiệp và người mua chấp nhận lãi suất cao, dư địa room tín dụng hạn chế khiến khả năng tiếp cận vốn của người mua nhà tiếp tục thu hẹp. Tăng trưởng tín dụng bị kiểm soát theo quý khiến nhiều ngân hàng không còn nhiều dư địa cho vay, kéo thanh khoản thị trường hạ nhiệt. Việc siết vốn đột ngột cũng làm doanh nghiệp khó chuẩn bị phương án vay mới, đảo nợ hay triển khai dự án, gia tăng nguy cơ đứt gãy dòng tiền.

Theo ông, sức chịu đựng của doanh nghiệp hiện khác xa các chu kỳ trước. Sau giai đoạn khó khăn 2022-2024, phần lớn chủ đầu tư đã bán bớt tài sản, chuyển nhượng dự án, thu hẹp quy mô, nên hiện nay dư địa xoay xở không còn nhiều. Nếu tín dụng tiếp tục bị siết nhanh, nhiều doanh nghiệp sẽ khó lòng thích ứng.

Trong khi đó, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết khoảng 64% giao dịch bất động sản hiện sử dụng đòn bẩy tín dụng. Việc lãi vay tăng nhanh trong thời gian ngắn, đặc biệt với các khoản vay từ 1-2 tỷ đồng trở lên, khiến quyết định mua nhà trở nên thận trọng hơn. Điều này không chỉ khiến dòng tiền đầu cơ mà cả nhu cầu ở thực cũng bị nén lại.

Dù vậy, ông Kiệt đánh giá việc điều chỉnh lãi suất ngắn hạn là hợp lý trong bối cảnh giá nhà đang tăng quá nhanh và nhu cầu mua đầu tư chiếm đa số. Theo ông, nếu lãi suất vay mua nhà quá thấp và kéo dài, dòng tiền dễ chảy mạnh vào đầu cơ, đẩy giá bất động sản tăng nóng, làm lệch hướng vốn khỏi sản xuất – kinh doanh, gia tăng rủi ro nợ xấu và tiềm ẩn nguy cơ bong bóng tài sản, từ đó gây bất ổn kinh tế vĩ mô.

Ở góc nhìn dài hạn, chuyên gia bất động sản Đinh Thế Hiển nhìn nhận việc điều chỉnh lãi suất hiện nay là bước chuyển cần thiết để thị trường tái cấu trúc theo hướng bền vững. Ở tầm vĩ mô, lãi suất cao là công cụ kiểm soát lạm phát và ổn định tài chính; khi chi phí vốn không còn rẻ, cả người mua lẫn doanh nghiệp buộc phải cân nhắc kỹ dòng tiền và khả năng trả nợ, qua đó hạn chế đầu cơ và kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.

Quá trình sàng lọc này cũng giúp thị trường hình thành cấu trúc vốn lành mạnh hơn, rủi ro được kiểm soát tốt hơn, dù trong ngắn hạn mức 14-15% vẫn là lực cản lớn khiến giao dịch thận trọng. Doanh nghiệp có tài chính vững, đòn bẩy thấp và quỹ đất sạch sẽ chống chịu tốt hơn, trong khi các đơn vị tăng trưởng nóng, phụ thuộc vốn vay ngắn hạn dễ gặp áp lực chi phí. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp lại, ưu tiên dòng tiền, chấp nhận giảm lợi nhuận, tìm kiếm hợp tác đầu tư hoặc chuyển nhượng dự án để cân đối tài chính.

Bàn về hướng phát triển hài hòa trong giai đoạn hiện nay, theo giới chuyên môn, lãi suất nên được duy trì ở mức vừa đủ để sàng lọc rủi ro và ngăn đầu cơ, nhưng không quá cao kéo dài, nhằm vẫn hỗ trợ nhu cầu ở thực và các doanh nghiệp lành mạnh; sự cân bằng này phụ thuộc vào phối hợp giữa chính sách lãi suất, hạn mức tín dụng và giám sát rủi ro hệ thống.

Phương Uyên

Trong bài đăng trên Truth Social hôm 7/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói sẽ ngay lập tức triển khai các bước để cấm doanh nghiệp Phố Wall mua gom nhà ở để cho thuê lại, đồng thời kêu gọi Quốc hội luật hóa quy định này.

“Con người sống trong những ngôi nhà, chứ không phải các tập đoàn”, ông nói. Quan điểm này của tổng thống tương đồng với đảng Dân chủ, cho rằng việc doanh nghiệp mua nhà hàng loạt góp phần đẩy giá tăng cao.

Các công ty Phố Wall như Blackstone, American Homes 4 Rent và Progress Residential đã mua hàng chục nghìn căn nhà ở riêng lẻ kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, khi làn sóng tịch biên lan rộng.

Theo nghiên cứu năm 2024 của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ (GAO), đến tháng 6/2022, các nhà đầu tư tổ chức sở hữu khoảng 450.000 căn nhà, tương đương khoảng 3% tổng số nhà ở riêng lẻ cho thuê toàn quốc.

Ngoài ra, người chỉ trích còn cho rằng các công ty Phố Wall cũng là những chủ nhà thiếu trách nhiệm. Họ cắt giảm chi phí bảo trì để làm hài lòng nhà đầu tư và từng trục xuất người thuê nhà sai trái trong đại dịch.

Jeff Holzmann, Giám đốc công ty đầu tư bất động sản RREAF Holdings tại Dallas, cho biết trải nghiệm của cư dân đang bị ảnh hưởng tiêu cực. “Thay vì gọi cho chủ nhà để trao đổi về vấn đề, bạn phải gọi cho một trung tâm chăm sóc khách hàng vòng vo, không giải quyết được gì”, ông mô tả.

Các doanh nghiệp Phố Wall bác bỏ cáo buộc các khoản đầu tư của họ góp phần tăng giá nhà. Trong báo cáo công bố tháng 1/2025, Blackstone cho rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung mới là nguyên nhân chính khiến giá nhà leo thang.

Theo người phát ngôn Blackstone, sở hữu nhà cho thuê chỉ chiếm một phần nhỏ trong hoạt động kinh doanh và công ty đã bán ròng nhà ở trong thập kỷ qua. “Chúng tôi tin rằng danh mục đầu tư hiện tại của mình đang ở vị thế tốt và được vận hành theo những tiêu chuẩn cao nhất cho cư dân” người này nói.

Nghiên cứu của GAO kết luận tác động của việc các tổ chức mua gom nhà đối với cơ hội sở hữu nhà ở của người dân Mỹ là chưa rõ ràng, một phần do dữ liệu còn hạn chế. Hiện không rõ ông Trump sẽ dựa vào thẩm quyền nào để áp đặt lệnh cấm.

Kể từ chiến thắng nhiệm kỳ đầu của ông Trump đến nay, giá nhà tại Mỹ đã tăng 75%. Tuy nhiên, đà tăng đã chậm lại đáng kể năm qua. Tính đến tháng 11/2025, lạm phát chi phí nhà ở – từng vọt lên mức 8,2% sau đại dịch – đã hạ xuống còn 3%, mức thấp nhất trong hơn 4 năm, theo Bộ Lao động Mỹ.

Anh Kỳ (Reuters)

Anh Minh (38 tuổi), nhân viên một doanh nghiệp logistics tại TP HCM, tìm mua nhà ở thực trong giai đoạn cuối năm. Gia đình anh ưu tiên các sản phẩm có thể nhận nhà sớm, thay cho những dự án còn trong quá trình triển khai. Theo anh Minh, nhà ở đã hoàn thiện giúp giảm áp lực về tiến độ và chủ động hơn trong kế hoạch sinh hoạt, nhất là trong giai đoạn cuối năm.

Trong bối cảnh đó, nhiều chủ đầu tư điều chỉnh chính sách bán hàng, tập trung vào các sản phẩm đã hình thành để kích cầu thị trường. Tại TP HCM, Van Phuc Group đang triển khai chương trình ưu đãi dành cho nhà phố và shophouse đã hoàn thiện ở Van Phuc City.

Doanh nghiệp cho biết, chính sách ưu đãi được áp dụng trong giai đoạn cuối năm nhằm hỗ trợ tài chính cho người mua, đặc biệt nhóm khách hàng có nhu cầu sở hữu bất động sản để sử dụng ngay. Các sản phẩm được đưa ra thị trường đều nằm trong khu đô thị đã hình thành, có hạ tầng và tiện ích đồng bộ.

“Với nhà ở hoàn thiện, người mua có thể trực tiếp đánh giá chất lượng xây dựng, môi trường sống và khả năng khai thác, từ đó đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu cá nhân”, đại diện Van Phuc Group chia sẻ.

Tại Van Phuc City, nhà phố, shophouse được thiết kế nhằm đảm bảo ba mục tiêu: an cư, đầu tư và khai thác cho thuê. Về an cư, đây là khu đô thị quy hoạch đồng bộ với cộng đồng cư dân hiện hữu. Các tiện ích phục vụ đời sống đã sẵn sàng như công viên, không gian xanh, giáo dục, y tế, thương mại, giải trí và hệ thống an ninh khép kín.

Trong khi đó, giá trị đầu tư đến từ nền tảng quy hoạch dài hạn. Theo Van Phuc Group, các sản phẩm nằm trong đại đô thị lớn, có cộng đồng cư dân hiện hữu và hệ sinh thái tiện ích hoàn chỉnh thường duy trì sức hút trên thị trường. Đây là yếu tố giúp tài sản không bị phụ thuộc vào biến động ngắn hạn.

Ngoài ra, khả năng khai thác cho thuê và kinh doanh cũng là lợi thế. Các tuyến phố thương mại, shophouse nằm trên trục đường lớn, gần công viên, khu vui chơi, phố đi bộ và các điểm tổ chức sự kiện giúp thu hút cư dân, khách tham quan cao, từ đó, tạo thuận lợi cho việc kinh doanh, mở văn phòng, showroom hoặc cho thuê.

Ngoài shophouse, liền kề, Van Phuc City còn phát triển phân khu cao tầng Diamond Sky, mở ra lựa chọn căn hộ hiện đại dành cho nhóm khách hàng cao cấp. Dự án nằm tại trung tâm khu đô thị, kết nối thuận tiện với đại lộ Phạm Văn Đồng và điểm dừng Metro 3B. Từ đây, cư dân chỉ mất khoảng 10 phút để đi đến trung tâm quận 1 cũ và sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.

Hiện, Diamond Sky đã hoàn thành toàn bộ hệ thống cọc và bước vào giai đoạn thi công phần hầm, dự kiến nghiệm thu hạng mục hầm móng trong quý I.

Van Phuc City là khu đô thị do Van Phuc Group phát triển trên quỹ đất gần 200 ha tại khu vực cửa ngõ Đông Bắc TP HCM. Dự án sở hữu lợi thế ba mặt giáp sông Sài Gòn. Mật độ xây dựng được kiểm soát ở mức khoảng 40%, phần còn lại dành cho hệ thống mặt nước, công viên, trục cảnh quan và các tiện ích công cộng.

Khu đô thị đã bước vào giai đoạn vận hành ổn định với cộng đồng cư dân hơn 10.000 người đang sinh sống cùng khoảng 3.000 doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Các hạng mục hạ tầng và dịch vụ như trường học, cơ sở y tế, bến du thuyền, khu phố thương mại và trung tâm thương mại đã đưa vào khai thác.

Song Anh