Anh Lê Phong, cư trú tại phường An Bình (TP HCM), cho biết hai năm gần đây, mỗi lần thông tin điều chỉnh bảng giá đất xuất hiện, thị trường gần như phản ứng ngay: chủ đầu tư nâng giá bán, nhà đầu tư đẩy giá thứ cấp, còn người mua ở thực dần hụt hơi.

Theo tính toán của anh, từ khi TP HCM áp dụng bảng giá đất theo Quyết định 79, giá nhà đã tăng bình quân 30-40% so với trước. Nếu bảng giá đất mới tiếp tục điều chỉnh, nguy cơ giá nhà leo thang thêm là điều khó tránh khỏi. Bởi khi giá bán sơ cấp bị đội lên, thị trường thứ cấp cũng có xu hướng tăng theo, tạo hiệu ứng dây chuyền.

Cùng quan điểm, chị Thục Vi, nhân viên ngân hàng, sống tại phường Đông Hòa, dẫn chứng năm nay, khi giá đất tại khu vực Bình Dương cũ còn tương đối ổn định, giá nhà đã tăng 40-50%; năm tới, nếu bảng giá tăng mạnh, nhà ở sẽ có nguy cơ leo thang.

Dự thảo bảng giá đất mới của TP HCM dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2026, ghi nhận mức tăng 30-40% tại nhiều khu vực nội thành, riêng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, giá đất ở một số trục đường được đề xuất tăng tới 2-3 lần so với bảng giá hiện hành.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM, bảng giá đất mới về nguyên tắc chưa tác động lớn đến nhóm doanh nghiệp bất động sản vì tiền sử dụng đất hiện vẫn chủ yếu được xác định theo phương pháp thặng dư (tính trên doanh thu dự án trừ chi phí phát triển và lợi nhuận), không phụ thuộc hoàn toàn vào bảng giá.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng tác động sẽ xuất hiện rõ hơn ở giai đoạn thứ hai, tức thời điểm doanh nghiệp gom quỹ đất thông qua nhận chuyển nhượng từ người dân. Khi bảng giá tăng, tâm lý thị trường thường khiến kỳ vọng giá bán đất tăng theo. Chi phí giải phóng mặt bằng, mua lại đất để thực hiện dự án có khả năng đội lên đáng kể, và phần đội giá này cuối cùng vẫn được phản ánh vào giá nhà.

Lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản tại TP HCM chia sẻ, tiền đất chiếm 40-50% tổng chi phí phát triển dự án, thậm chí tới 60% nếu quỹ đất được mua lại từ thị trường thứ cấp. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp phải bỏ ra lượng vốn lớn ngay từ đầu, sử dụng cả vốn tự có và vốn vay ngân hàng, chịu lãi suất trong suốt thời gian dự án chưa đưa ra thị trường.

“Giá bán buộc phải điều chỉnh tăng và điều này chắc chắn ảnh hưởng đến thanh khoản, nhất là với phân khúc nhà ở vừa túi tiền vốn hướng đến người mua ở thực” doanh nghiệp nói.

Một yếu tố khác đang được giới đầu tư và phát triển dự án quan tâm là hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Theo dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ vướng mắc trong thực thi Luật Đất đai, tiền sử dụng đất sẽ được tính theo công thức: bảng giá đất nhân hệ số K, do UBND cấp tỉnh xác lập và điều chỉnh hằng năm từ ngày 1/1. Tức bảng giá đất mới chỉ là phần nền, trong khi mức nghĩa vụ tài chính thực tế doanh nghiệp phải nộp phụ thuộc lớn vào hệ số K – con số được xem như “ẩn số lớn nhất” của thị trường đất đai giai đoạn tới.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, cho biết hiện nay nhiều dự án vẫn áp dụng phương pháp thặng dư nên bảng giá đất tăng nhẹ, chưa tác động lớn ngay lập tức. Tuy nhiên, khi công thức “giá đất = bảng giá đất × hệ số K” triển khai, chi phí đất có thể cao hơn nhiều so với phương pháp thặng dư, thậm chí gấp hai, ba lần. “Giá bán căn hộ tại dự án đưa ra thị trường có thể bị đẩy lên cao, gây biến động mạnh mặt bằng giá nhà ở.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cũng cho rằng hệ số K vẫn đang chờ ban hành và có thể là điểm then chốt quyết định mức giá nhà ở tương lai. Nếu hệ số được thiết kế hợp lý (0,5), chi phí sử dụng đất sẽ “dễ thở”, còn hệ số vượt xa bảng giá tham chiếu (trên 1), áp lực chi phí sẽ truyền dẫn trực tiếp vào giá bán bất động sản.

Trước bài toán làm sao bảng giá đất tiệm cận thị trường để phục vụ quản lý Nhà nước, nhưng không đẩy giá nhà tăng cao phi lý, ông Châu đề xuất tách hệ số K thành ba nhóm: K1 điều chỉnh bảng giá đất cơ bản, K2 áp dụng cho bồi thường khi Nhà nước thu hồi, K3 tính nghĩa vụ tài chính tại các dự án thương mại. Nếu K3 được xác lập độc lập theo từng dự án, giá đất thương mại có thể phản ánh sát hơn với khả năng hấp thụ của thị trường. Ví dụ, với khu đất Nguyễn Xiển, nếu hệ số K1 là 1,4 nhưng K3 chỉ 0,4, bảng giá đất 80 triệu đồng mỗi m2 có thể giảm còn 32 triệu, phù hợp hơn với giá trị thực.

Dẫu vậy, theo ông Võ Hồng Thắng, việc kiểm soát giá nhà không thể chỉ trông chờ vào việc kìm hãm bảng giá đất. Chính sách dài hạn phải hướng vào tạo điều kiện cho thị trường mở rộng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền, khuyến khích phát triển nhà ở xã hội, minh bạch hóa giao dịch, hạn chế đầu cơ và áp thuế lũy tiến theo thời gian nắm giữ.

Song song đó, ông Thắng cho rằng việc hình thành hệ thống sàn giao dịch tập trung và thiết lập Quỹ Nhà ở quốc gia được đánh giá là cần thiết nhằm huy động vốn dài hạn từ ngân sách, trái phiếu nhà ở, quỹ đầu tư.

Phương Uyên

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu, nhiều quốc gia đẩy mạnh phát triển công trình xanh nhằm cải thiện chất lượng sống, giảm phát thải. Singapore phủ xanh đô thị bằng việc đưa cây xanh, mặt nước vào không gian công cộng và các tòa nhà cao tầng. Nhật Bản chú trọng công nghệ tiết kiệm năng lượng, quy hoạch đô thị bền vững, trong khi các nước Bắc Âu ưu tiên giao thông xanh, năng lượng tái tạo và quản trị môi trường. Theo đó, công trình xanh không chỉ nâng chất lượng sống mà còn được xem là nền tảng phát triển lâu dài của đô thị.

Tại Việt Nam, yêu cầu cải thiện không gian sống trở nên cấp thiết khi các thành phố lớn đối mặt với quá tải hạ tầng, thiếu mảng xanh và chất lượng không khí suy giảm. Xu hướng lựa chọn các dự án có quy hoạch sinh thái, tiện ích sức khỏe và vận hành tiết kiệm cũng được nhiều người hướng tới.

Theo báo cáo chân dung và tâm lý người tiêu dùng năm 2024 từ nền tảng Batdongsan, 86% người được hỏi quan tâm đến việc mua một ngôi nhà xanh và 88% sẵn sàng chi thêm để hưởng yếu tố này. Điều này góp phần thúc đẩy các doanh nghiệp bất động sản theo đuổi định hướng phát triển bền vững, tập trung vào quy hoạch cảnh quan, tiện ích sức khỏe và tiêu chuẩn công trình thân thiện môi trường.

Bắt nhịp xu thế, Eurowindow Holding là một trong những đơn vị triển khai nhiều dự án đô thị đáp ứng tiêu chí xanh tại thủ phủ các tỉnh sau sáp nhập hoặc khu vực trung tâm thành phố cũ. Các dự án như Eurowindow Sport Garden, Eurowindow Central Avenue tại Nghệ An; Eurowindow Light City tại Thanh Hóa; Eurowindow River City tại Hưng Yên; Euro Green City tại Tây Ninh…

Đại diện doanh nghiệp cho biết, các khu đô thị cảnh quan xanh đáp ứng tiêu chí công trình xanh với cây to, cao, tán rộng, thảm thực vật đa tầng, diện tích mặt nước lớn để hỗ trợ điều hòa khí hậu. Sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện môi trường và tiết kiệm năng lượng giúp giảm 20-40% chi phí vận hành hàng tháng. Các dự án dùng cửa hộp kính Eurowindow kết hợp kính cản nhiệt nhằm hạn chế bức xạ và giảm hấp thụ nhiệt, từ đó góp phần giảm tiếng ồn và tiết kiệm điện.

Ngoài vật liệu, thương hiệu còn khai thác năng lượng mặt trời cho đèn façade (hệ thống chiếu sáng chuyên dụng để chiếu sáng mặt tiền công trình), đèn sân vườn tại tất cả biệt thự, liền kề shophouse và một số khu vực trong công viên, vườn hoa. Doanh nghiệp cũng đầu tư công nghệ xử lý nước thải cao cấp đạt chuẩn A, cho phép nước sau xử lý có thể tái sử dụng tưới cây; hệ thống thu gom rác tiên tiến vận hành bằng năng lượng mặt trời.

Ngoài chất lượng sống, lợi thế cho các nhà đầu tư đối với khu đô thị xanh cũng là yếu tố đơn vị theo đuổi. Tại hội thảo “Định hình xu hướng, nhận diện tiềm năng thị trường bất động sản tỉnh Nghệ An” diễn ra ngày 6/12, Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam nhấn mạnh, các khu đô thị xanh đáp ứng tiêu chí về cảnh quan xanh, công trình xanh, vận hành xanh thường có biên độ tăng giá tốt và thanh khoản ổn định hơn.

Eurowindow Holding cho biết doanh nghiệp sẽ tiếp tục phát triển các khu đô thị theo tiêu chí công trình xanh và tiết kiệm năng lượng. Những dự án này được xây dựng với hệ thống tiện ích và hạ tầng vận hành theo hướng bền vững, phù hợp định hướng phát triển đô thị xanh mà nhiều địa phương, đồng thời, đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải CO2 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Song Anh