Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2025/NĐ-CP ngày 5/11, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không. 

Nghị định 287 gồm 5 chương, 29 điều, thay thế Nghị định 44/2018, được xem là khuôn khổ pháp lý cao nhất hiện nay trong việc định hình lại cách quản lý các tài sản công tại khu vực cảng hàng không.

Theo một chuyên gia về quy hoạch đô thị, đây là lần đầu tiên một cơ chế rõ ràng được thiết lập để chuyển giao các tài sản, bao gồm cả quỹ đất không còn nhu cầu sử dụng cho mục đích hàng không, về cho địa phương quản lý và xử lý.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản luôn “khát” những quỹ đất sạch có vị trí chiến lược, Nghị định mới này đã mang đến một thông tin cực kỳ đáng chú ý. Trọng tâm của sự chú ý lần này đổ dồn về Điều 19, quy định về việc “Chuyển giao tài sản kết cấu hạ tầng hàng không về địa phương quản lý, xử lý”.

Điểm mới mang tính đột phá của nghị định là việc trao quyền chủ động cho địa phương sau khi tiếp nhận các tài sản này. Chính quyền cấp tỉnh có thể khai thác, sử dụng quỹ đất theo quy định của pháp luật về đất đai, đầu tư và nhà ở, trong đó có thể thực hiện đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, giao cho các tổ chức phát triển quỹ đất quản lý hoặc sử dụng cho các mục tiêu an sinh như phát triển nhà ở xã hội, tái định cư.

Mọi hoạt động xử lý phải được tiến hành minh bạch, có thẩm định, phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động hàng không hiện hữu.

Nghị định cũng khẳng định rõ ràng giới hạn của cơ chế này: Các tài sản được xây dựng trên đất quốc phòng sẽ không được chuyển giao cho địa phương, mà tiếp tục do Bộ Quốc phòng quản lý theo quy định riêng. Cách tiếp cận này giúp phân định rạch ròi giữa hạ tầng dân dụng và khu vực quân sự, đảm bảo an toàn, an ninh hàng không.

Theo giới chuyên gia, việc luật hóa cơ chế chuyển giao này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực đất đai quốc gia, khắc phục tình trạng “đất treo” hoặc sử dụng kém hiệu quả trong phạm vi sân bay. Khi những khu đất không còn phục vụ công năng hàng không được đưa trở lại vòng quay phát triển kinh tế, địa phương có thêm cơ hội tạo nguồn lực mới, bổ sung quỹ đất sạch cho phát triển đô thị, thương mại và nhà ở.

Dưới góc độ dài hạn, Nghị định 287 không chỉ là giải pháp kỹ thuật trong quản lý tài sản công, mà còn mở ra một hướng khai thác bền vững cho “quỹ đất sân bay” – vừa bảo đảm an toàn, quốc phòng, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, đưa nguồn lực hạ tầng trở lại phục vụ lợi ích chung.

Hoàn thành Cơ sở dữ liệu khoảng 50 triệu thửa đất “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 86 ngày 4/11, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, phấn đấu hoàn thành cao nhất các chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội năm 2025, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển 2026-2030.

Về một số nhiệm vụ trọng tâm triển khai Nghị quyết số 68, Bộ Tài chính được giao hoàn thiện các nghị định thể chế hóa chính sách phát triển kinh tế tư nhân.

Song song với đó, trong tháng 11, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét Chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành và Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong, nhằm hình thành đội ngũ doanh nhân chất lượng cao, thích ứng với môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Đáng chú ý, theo Nghị quyết này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hoàn thành Cơ sở dữ liệu khoảng 50 triệu thửa đất “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”, đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai còn lại để kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu liên quan.

Bên cạnh đó, Bộ này cũng cần trình Thủ tướng Chính phủ Quyết định xác định dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng ESG.

Bộ Công Thương sẽ trình Thủ tướng Chính phủ Chương trình “Go Global”, hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Chính phủ yêu cầu quản lý hiệu quả thị trường vàng, chứng khoán, trái phiếu

Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan hoàn thành cơ bản việc xử lý các “điểm nghẽn” pháp luật trong năm 2025. Kết quả triển khai được tổng hợp, báo cáo Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật.

Về điều hành kinh tế vĩ mô, Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng các cơ quan, địa phương liên quan kịp thời đánh giá tác động của thiên tai, bão lũ, cập nhật kịch bản tăng trưởng, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 đạt từ 8% trở lên và năm 2026 đạt từ 10% trở lên.

Chính phủ chỉ đạo tiếp tục kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn; phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa chính sách tài khóa mở rộng hợp lý và chính sách tiền tệ thận trọng, hiệu quả.

Nguồn tín dụng cần được hướng vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, ưu tiên động lực tăng trưởng, quản lý hiệu quả thị trường vàng, chứng khoán, trái phiếu và bất động sản.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành và địa phương phải tăng cường kỷ luật tài chính, phấn đấu thu ngân sách tăng ít nhất 25% so với dự toán; giải ngân 100% vốn đầu tư công; bảo đảm cân đối cung cầu, ổn định giá cả hàng hóa thiết yếu, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Chính phủ giao Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các chương trình kích cầu tiêu dùng, mở rộng thị trường nội địa.

Để tạo động lực phát triển mới, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện thể chế thị trường tài sản mã hóa và thị trường dữ liệu; phát hành trái phiếu Chính phủ cho các công trình trọng điểm quốc gia như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Trong lĩnh vực hạ tầng, Chính phủ giao Bộ Xây dựng và Văn phòng Chính phủ chuẩn bị báo cáo Ban Bí thư về kế hoạch tổ chức Lễ khánh thành, khởi công các công trình trọng điểm vào ngày 19/12 – chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Các bộ cùng các địa phương liên quan tăng tốc chuẩn bị điều kiện khởi công Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, sân bay Gia Bình, cảng Hòn Khoai và các dự án phục vụ APEC 2027.

Bộ Công Thương được giao hoàn thiện hồ sơ Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030; thúc đẩy chuẩn bị xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án điện LNG trong Quy hoạch điện 8 điều chỉnh.

Trong công tác điều hành, Chính phủ yêu cầu tiếp tục tháo gỡ các dự án tồn đọng, xử lý dứt điểm các dự án yếu kém trong năm 2025. Các bộ, cơ quan liên quan phải đẩy nhanh phương án xử lý 4 dự án lớn gồm Công nghiệp tàu thủy Dung Quất, Tisco 2, Mỏ Quý Xa – Nhà máy gang thép Lào Cai và Nhà máy Bột giấy Phương Nam.

Về vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, nhất là cấp xã, trong thực hiện thủ tục hành chính được phân cấp, phân quyền. Mục tiêu đến hết năm 2025, cắt giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết, 30% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh.

Các địa phương phải bố trí đủ nhân lực, trang thiết bị cho xã, phường, tăng cường điều động cán bộ cấp tỉnh hỗ trợ cấp cơ sở trong lĩnh vực đất đai, hộ tịch, xây dựng, tài chính, đầu tư. Bộ Tư pháp phối hợp Văn phòng Chính phủ rà soát toàn bộ thủ tục hành chính cấp tỉnh, cấp xã, đề xuất phương án cắt giảm, báo cáo trước ngày 15/11.

Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan chủ trì đề án, nhiệm vụ phải báo cáo tiến độ hằng tuần về Thường trực Chính phủ, gửi Văn phòng Chính phủ tổng hợp, trình tại các phiên họp hàng tuần.

Sự thay đổi của thị trường

Theo ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam, thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn chuyển giao với những quy định mới, thay đổi hoàn toàn tư duy của người mua và nhà đầu tư.

Trước hết, việc Chính phủ tiến tới xây dựng bảng giá đất hằng năm, áp dụng làm cơ sở tính thuế và các nghĩa vụ tài chính về đất đai, được dự báo sẽ tác động mạnh đến cách thị trường xác định giá trị bất động sản. Thay đổi quan trọng này buộc nhà đầu tư phải đánh giá lại danh mục của mình một cách thận trọng hơn.

Câu chuyện thuế tài sản, dù Bộ Tài chính chưa áp dụng, vẫn là vấn đề khiến giới đầu tư đặc biệt quan tâm. Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy việc đánh thuế sở hữu bất động sản là xu hướng tất yếu nhằm kiểm soát đầu cơ và điều tiết thị trường. Vì vậy, khả năng Việt Nam triển khai sắc thuế này trong 3-5 năm tới được nhiều chuyên gia đánh giá là kịch bản hoàn toàn khả thi. Khi đó, tâm lý và chiến lược đầu tư chắc chắn sẽ có sự dịch chuyển đáng kể.

Song song đó, Chính phủ cũng đang siết chặt quản lý các dòng vốn đầu tư và cơ cấu sản phẩm trên thị trường. Những phân khúc từng được coi là “miền đất hứa” như đất nền phân lô đã bị siết chặt tại một số địa phương, cho thấy mức độ ảnh hưởng rất lớn của chính sách lên hành vi đầu tư của cá nhân. Kỳ vọng “nhân đôi tài sản” trong 6 tháng từ nguồn cung đất nền phân lô đã trở nên không thực tế.

Cùng quan điểm, TS Đinh Thế Hiển – Chuyên gia kinh tế – cho rằng việc Nhà nước đang có những điều chỉnh, kiểm soát lại và dòng vốn vào “lướt sóng” sẽ bị kiểm soát. Trong ngắn hạn, những dự án mở ra phục vụ nhu cầu các nhà đầu tư “đón sóng” sẽ gặp khó khăn. Ngược lại, những dự án tốt vẫn tiềm năng thu hút vốn.

‏‏Theo quan sát và phân tích thị trường bất động sản của chuyên gia trong suốt 30 năm qua, giai đoạn mang lại lợi nhuận cao nhất, thậm chí là siêu lợi nhuận, được hình thành dựa trên 3 yếu tố nền tảng là pháp lý, vĩ mô và hạ tầng.

Tuy nhiên, khi các yếu tố này đã gần đạt tới ngưỡng, bản chất của thị trường sẽ có sự chuyển đổi lớn, dần chuyển đổi theo mô hình của các nước phát triển: Trở thành một kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước đây.

“Khẩu vị” mới trong đầu tư

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho rằng trong bối cảnh mới, nhà đầu tư cần chuyển đổi tư duy từ đầu tư “lướt sóng” sang đầu tư giá trị. Theo đó, nhà đầu tư cần tìm kiếm sản phẩm tạo dòng tiền ổn định, ưu tiên các tài sản cho thuê. Dòng tiền hàng tháng từ việc cho thuê sẽ bù đắp chi phí vốn, đồng thời chờ hưởng lợi từ tăng giá vốn trong tương lai.

‏Phân khúc tiềm năng của tương lai cần kết hợp giữa thu nhập và khai thác cũng là quan điểm TS Đinh Thế Hiển nhấn mạnh. Về thu nhập, người mua để ở hoặc đầu tư sẽ ra quyết định dựa trên thu nhập thực tế của họ. Một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính.

Về hiệu quả khai thác (cho thuê, vận hành), giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá thông qua tỷ suất sinh lời phải đạt khoảng 3-3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Không chỉ nhà đầu tư, hành vi và chiến lược của người mua bất động sản cũng đang thay đổi đáng kể trước những biến động về chính sách và xu hướng phát triển đô thị.

Theo đại diện CBRE Việt Nam, giá nhà tại Hà Nội và TPHCM trong năm qua đều tăng mạnh. Người mua ở thực lẫn nhà đầu tư đều đặt yếu tố giá lên hàng đầu, tiếp theo là xu hướng lựa chọn các dự án ở giai đoạn mở bán sớm để hưởng lợi thế về giá và phương thức thanh toán.

Người mua cũng chấp nhận đi xa hơn để sở hữu không gian sống tốt hơn, thay vì cố bám lấy khu vực trung tâm với giá quá cao. Câu hỏi “cách trung tâm bao nhiêu km” dần được thay bằng “mất bao lâu để di chuyển”. 

Người mua cũng chú trọng nhiều hơn đến chất lượng vận hành, tiện ích và tiêu chuẩn sống. Điều này thúc đẩy các chủ đầu tư tập trung vào mô hình đại đô thị – xu hướng đã định hình rõ rệt tại Hà Nội và đang lan xuống phía Nam. Những dự án quy mô hàng trăm đến hàng nghìn hecta, kết nối hạ tầng tốt, sẽ trở thành “điểm đến” chủ đạo của nguồn cung mới.

Cuối cùng, yếu tố pháp lý và uy tín chủ đầu tư trở thành ưu tiên hàng đầu. Những biến cố xảy ra trong 5 năm qua đã khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, xem pháp lý đầy đủ như “lá chắn” bảo vệ an toàn vốn và khả năng thanh khoản.