Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có yêu cầu Ngân hàng Nhà nước và các nhà băng nghiên cứu các gói tín dụng ưu đãi để phát triển nhà ở cho người trẻ dưới 35 tuổi. Chính sách này nhận được nhiều sự ủng hộ, tuy nhiên theo giới chuyên môn, có thể mở rộng nhóm ưu đãi sang cả người mua nhà lần đầu.

Chia sẻ tại tọa đàm gần đây, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng không riêng người trẻ, ngay cả người tạo lập căn nhà đầu tiên (có thể ở tuổi 50, 55 hay 60) đều là nhóm có nhu cầu về mua nhà giá rẻ và cần sự hỗ trợ tài chính từ chính phủ.

Theo ông Châu, nhà ở giá rẻ hiện nay bao gồm nhà ở xã hội và phân khúc nhà thương mại giá vừa túi tiền. Loại hình này không chỉ dành cho người trẻ mà còn hướng đến những người mua căn nhà đầu tiên. Rất nhiều người lao động, công chức nhà nước làm lụng cả đời, bước qua tuổi trẻ (trên 35 tuổi theo định nghĩa của chính phủ) vẫn không thể mua nổi căn nhà đầu tiên trong bối cảnh giá bất động sản tăng cao, thiếu ưu đãi về lãi suất và chính sách hỗ trợ từ nhà nước.

Vì vậy, ông đề xuất bổ sung thêm nhóm người lần đầu mua nhà vào nhóm được ưu đãi vay gói tín dụng.

Đồng quan điểm, ông Phạm Lâm, Ủy viên ban chấp hành Hiệp hội bất động sản Việt Nam, cho rằng khi bàn đến nhóm thụ hưởng gói tín dụng ưu đãi mua nhà, không nên chỉ giới hạn ở người trẻ, vì đây là một khái niệm có nhiều cách hiểu khác nhau và thiếu tính bao quát. Quan trọng hơn, chính sách nên hướng đến nhóm người chưa có nhà ở, đây là tiêu chí khách quan, rõ ràng và phù hợp với thực tế hơn. Như vậy, các chính sách hỗ trợ sẽ thực sự đi đúng mục tiêu, thay vì chỉ dựa vào yếu tố độ tuổi.

Ngoài ra, theo ông Lâm cần có tiêu chí rõ ràng và minh bạch để xác định ai đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, được hưởng chính sách ưu đãi vay. Chẳng hạn, những người đóng thuế đầy đủ, nghiêm túc trong nhiều năm có thể được xem xét ưu tiên. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát và quy định chặt chẽ để tránh tình trạng trục lợi chính sách, bảo đảm công bằng trong tiếp cận nhà ở cho những người thực sự cần.

Tiến sĩ Trương Anh Tuấn, Chủ tịch Tập đoàn Hoàng Quân, cũng kiến nghị cần phát triển gói tín dụng ưu đãi lãi suất thấp, thời gian dài dành cho người trẻ và người lần đầu mua nhà. Bên cạnh nhà ở xã hội, bài toán an cư cho nhóm này còn phụ thuộc vào chính sách phát triển nhà ở thương mại giá rẻ.

Theo ông hiện nay, công nhân đã có chính sách về nhà ở lưu trú, lực lượng vũ trang, người nghèo ở đô thị, người nghèo nông thôn, công chức nhà nước… cũng đều có chính sách hỗ trợ riêng về nhà ở, nhưng người trẻ và người mua nhà lần đầu thì chưa. Trước đây, đã từng có các dự án nhà ở thương mại giá rẻ được xây dựng thành công nhờ gói vay ưu đãi 30.000 tỷ đồng với lãi suất thấp và thời hạn vay dài. Tuy nhiên, hiện nay gói vay này đã ngừng triển khai. Trong khi đó, rất nhiều người dân, đặc biệt là người trẻ, vẫn đang gặp khó khăn do lãi suất cao và thời gian vay ngắn.

Vì vậy, ông Tuấn đề xuất nên xem xét khôi phục hoặc thiết kế lại gói vay tương tự, tiếp tục hỗ trợ cho những người mua nhà lần đầu, hoặc cả những người mua thứ cấp trong các dự án nhà ở xã hội đã hoàn thiện. Nếu có một gói hỗ trợ lãi suất hợp lý, điều này sẽ tiếp thêm sức mạnh tài chính cho nhiều người trong hành trình sở hữu ngôi nhà đầu tiên.

Theo UBND TP HCM, thống kê tổng nhu cầu nhà ở của thành phố giai đoạn 2021-2030 khoảng 37 triệu m2 sàn nhà ở, trong đó chủ yếu là nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp tại đô thị khoảng 15 triệu m2 sàn, công nhân làm việc trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn khoảng 12 triệu m2 sàn. Trên thực tế, Thành phố xác định khả năng phát triển tối đa nguồn cung nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030 chỉ đáp ứng được 17,8% nhu cầu của người dân, trong đó loại hình nhà lưu trú công nhân đáp ứng được gần 6%.

Báo cáo từ Sở Xây dựng TP HCM cho thấy, nhu cầu về nhà ở xã hội trên địa bàn tính đến năm 2030 là khoảng 850.000 căn hộ. Chỉ tiêu Chính phủ giao TP HCM xây dựng 100.000 căn vẫn chưa thể đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Hiện nay, Chính phủ đang có các gói tín dụng ưu đãi cho vay mua nhà ở xã hội như 120.000 tỷ đồng. Sắp tới Thủ tướng giao Bộ Xây dựng nghiên cứu, đề xuất thành lập Quỹ Nhà ở, hướng đến việc phát triển nhà ở giá rẻ một cách bền vững.

Phương Uyên

Anh Việt Hùng, nhà đầu tư tại Hà Nội, đã xuống tiền mua một căn nhà rộng 56 m2 tại khu vực Mỹ Đình, quận Nam Từ Liêm vào giữa năm ngoái. Căn nhà nằm trong ngõ vừa đủ hai xe máy tránh nhau, gồm 4 tầng, xây gần chục năm, giá 8,7 tỷ đồng (khoảng 155 triệu đồng một m2). Anh chi thêm khoảng 400 triệu đồng để cải tạo, thay nội thất, chờ thời điểm sang tay chốt lời.

Đầu năm nay, áp lực lãi vay khiến kế hoạch bán nhà của anh diễn ra sớm hơn. Giá anh này muốn thu về lên đến 11,5 tỷ đồng (khoảng 205 triệu đồng một m2), bao thuế, phí sang nhượng. Tuy nhiên rao bán 4 tháng, căn nhà vẫn chưa tìm được chủ mới. Một số khách sau khi đến xem, thương lượng giảm giá xuống mức quanh 10 tỷ nhưng anh không đồng ý.

Gần đây, thấy tâm lý đầu tư giảm nhiệt, anh Hùng cho biết đã ký gửi thêm nhiều môi giới trong khu vực với giá 11 tỷ, giảm 500 triệu đồng so với kỳ vọng ban đầu để nhanh có thanh khoản. “Nếu có khách thiện chí mua, tôi sẽ gia lộc thêm vì đang cần tiền gấp”, nhà đầu tư này cho hay.

Thành Chung, một môi giới chuyên nhà thổ cư tại Hà Nội, cho biết ba tháng qua, thị trường nhà trong ngõ có dấu hiệu hạ nhiệt sau một năm tăng nóng. Một số căn giảm giá sâu hàng trăm triệu đồng do chủ nhà áp lực tài chính, muốn nhanh có thanh khoản để chuyển đổi kênh đầu tư.

Môi giới này ví dụ một căn nhà trong ngõ tại Phú Diễn, Bắc Từ Liêm có diện tích 38 m2 được chủ rao giá 8 tỷ đồng (tương đương 210 triệu đồng một m2), giảm 500 triệu đồng so với cuối năm ngoái. Căn này cao 5 tầng, đã được sang sửa, đầu tư nội thất mới. Tương tự, một căn nhà trong ngõ cụt, diện tích 35 m2 tại Biên Giang, Hà Đông được chủ hạ giá 400 triệu đồng, còn 3,6 tỷ đồng. Căn này được Chung chào bán từ cuối năm ngoái đến nay vẫn chưa chốt được giao dịch vì nhà không có sổ.

Dữ liệu của nền tảng rao tin địa ốc Batdongsan cho thấy thị trường địa ốc Hà Nội có dấu hiệu giảm nhiệt ở nhiều phân khúc từ đầu quý II. Trong đó mức độ quan tâm phân khúc nhà riêng lẻ sụt giảm khoảng 17% theo tháng, còn lượng tin đăng rao bán sụt khoảng 3%.

Tương tự, dữ liệu của kênh rao tin Nhà tốt cũng chỉ ra giá bán nhà đất tại nhiều khu vực ở Hà Nội hạ nhiệt 2-6% so với cuối quý I. Đơn cử, mặt bằng giá rao nhà đất phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm sụt 6,4%, phường Cầu Diễn, Nam Từ Liêm giảm 1,8% hay phường Yên Nghĩa, Biên Giang quận Hà Đông giảm 2%.

Nhiều nhà trong ngõ khó bán do giá neo cao khiến người mua chần chừ. Hãng dịch vụ bất động sản OneHousing cho biết năm ngoái, giá nhà đất tại nhiều quận ở Hà Nội liên tục tăng, dao động 17-33% sau một năm. Giá tăng vượt khả năng chi trả của nhiều người khiến giao dịch nhà thổ cư ở Thủ đô có dấu hiệu lao dốc từ đầu năm nay. Quý I, đơn vị này ghi nhận khoảng 4.000 giao dịch đất thổ cư, giảm 59% so với quý IV/2024 và giảm 54% so cùng kỳ năm ngoái.

Ông Nguyễn Chí Thanh, Tổng giám đốc Công ty Cao ốc quốc tế Hồ Tây, cho hay so với đà tăng 30-40% của năm ngoái, mức giảm vài trăm triệu đồng được chủ nhà hay môi giới quảng cáo bản chất là “giảm kỳ vọng lợi nhuận”. Nếu mua từ năm ngoái, họ rất khó lỗ dù hạ giá bán trăm triệu đồng thời điểm này.

Ông Thanh cho biết khi thị trường đi xuống, tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) không còn, chủ nhà và môi giới có thể dùng chiêu “giảm giá” hay “cắt lỗ” để thu hút người mua. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng phần lớn người mua hiện nay đều giữ tâm lý cẩn trọng và muốn chờ giá giảm thêm.

Cùng quan điểm, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty EZ Property, cho rằng phần lớn khách tìm nhà trong ngõ là nhà đầu tư sẵn tiền, muốn mua để cải tạo, xây mới rồi sang nhượng hoặc kinh doanh cho thuê tạo dòng tiền. Thời gian trước, biên độ tăng giá của nhà đất trong hẻm ít biến động mạnh như các phân khúc khác, phù hợp với nhà đầu tư có khẩu vị ổn định, muốn tích sản.

Hiện không ít nhà trong ngõ đã sang tay qua nhiều nhà đầu tư khiến giá bán đội lên khoảng 30-40% so cùng kỳ năm ngoái. “Tâm lý thị trường đang xuống thấp, giá vốn lại tăng mạnh kéo theo tỷ suất cho thuê sụt giảm, ảnh hưởng đến lợi nhuận kỳ vọng, dẫn đến thanh khoản yếu”, ông nói.

Các chuyên gia lưu ý, thị trường bất động sản Hà Nội đã trải qua nhiều quý tăng giá mạnh và nhà đất trong ngõ không ngoại lệ. Trước khi xuống tiền, người mua cần khảo sát kỹ giá từ nhiều nguồn; thông tin pháp lý như quy hoạch, cấp phép xây dựng, thế chấp ngân hàng.

“Người mua cũng cần tìm hiểu tiện ích, môi trường sống xung quanh, tránh các rủi ro như nhà chưa sổ đỏ hoặc chung sổ, mua bán giấy tờ viết tay hoặc vi bằng”, CEO EZ Property khuyến nghị.

Ngọc Diễm