Ngày 12/1, Chính phủ ban hành Nghị quyết 07 về chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026-2030. Theo đó, cả nước sẽ phát triển gần 1 triệu nhà xã hội tới 2030.

TP HCM là địa phương được giao chỉ tiêu xây dựng loại nhà ở này lớn nhất cả nước, năm nay là 28.500 căn, và đạt 181.257 căn trong 4 năm tới. Trong đó, riêng từ 2028 đến 2030, đô thị lớn nhất cả nước cần xây dựng 38.200 căn mỗi năm.

Trước khi hợp nhất cùng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, theo đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà xã hội của Chính phủ trước đây, TP HCM chỉ cần hoàn thành 69.700 căn, riêng giai đoạn 2026-2030 là 43.500 căn.

Như vậy, TP HCM sau sáp nhập được giao phát triển số lượng nhà xã hội gấp hơn 4 trước đây trong vòng 5 năm tới.

Địa phương được phân bổ chỉ tiêu cao thứ hai cả nước là Bắc Ninh – thủ phủ công nghiệp phía bắc – với hơn 119.000 căn đến 2030. Trong đó, riêng năm 2027, tỉnh này phải xây dựng trên 25.300 căn.

Tiếp sau đó là Hà Nội với 84.000 căn. Năm nay, Thủ đô cần phải phát triển 18.700 căn nhà xã hội, gấp 3,6 số lượng mà thành phố hoàn thành năm ngoái. Tuy nhiên, từ cuối năm 2024 đến nay, hoạt động phát triển nhà xã hội tại Thủ đô có nhiều chuyển biến tích cực với loạt dự án được khởi công và mở bán. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, lũy kế giai đoạn 2021-2025, thành phố có khoảng 17.300 căn đủ điều kiện mở bán.

Tây Ninh là địa phương có chỉ tiêu cao thứ 4 cả nước, khoảng 76.500 căn. Vị trí thứ 5 thuộc về Phú Thọ với 60.500 căn.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, năm 2025, cả nước đã hoàn thành trên 103.100 căn nhà ở xã hội, vượt 3% chỉ tiêu. 90 dự án mới được khởi công trong năm ngoái, quy mô 95.630 căn.

Lũy kế đến hết năm ngoái, gần 700 dự án nhà xã hội đang triển khai trên toàn quốc. Sau khi hoàn thành, khoảng 657.440 căn hộ giá rẻ được đưa ra thị trường. Trong số đó, số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt 62% so với chỉ tiêu của cả đề án 1 triệu căn nhà xã hội.

Theo Bộ Xây dựng, các địa phương hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu được giao gồm Thái Nguyên, Sơn La, Nghệ An, Hưng Yên. Các thành phố lớn cũng đạt kết quả tốt như Hải Phòng (vượt 23%), Hà Nội (vượt 10%), Đà Nẵng (vượt 9%), TP HCM hoàn thành chỉ tiêu. Trong khi đó, Hà Tĩnh, Lạng Sơn, Lâm Đồng, An Giang, Gia Lai đạt kết quả thấp trong phát triển loại nhà ở này.

Anh Tú

UBND TP HCM hôm 28/5 đã giao trách nhiệm cho chính quyền các quận, huyện, TP Thủ Đức rà soát công trình cao ốc văn phòng, khách sạn, bệnh viện, trường học, chung cư, trung tâm thương mại… có dấu hiệu bị ảnh hưởng sau dư chấn động đất tại Myanma.

Dựa trên số liệu thu thập, các địa phương này sẽ hướng dẫn chủ đầu tư, ban quản trị và đơn vị vận hành công trình tổ chức khảo sát, kiểm định, đánh giá mức độ hư hỏng để có biện pháp khắc phục, đảm bảo an toàn khi sử dụng.

Trong trường hợp công tác rà soát chưa hoàn tất trước khi có quyết định sắp xếp lại tổ chức, bộ máy hành chính, UBND TP Thủ Đức và các quận, huyện phải chuyển giao nội dung công việc cho đơn vị tiếp nhận chức năng tương ứng để tiếp tục thực hiện, đảm bảo hoàn thành trong năm 2025.

Trước đó, Sở Xây dựng TP HCM cũng đã đề nghị các quận, huyện rà soát và báo cáo ảnh hưởng của dư chấn động đất với các công trình tập trung đông người. Động thái này nhằm kịp thời nắm bắt hiện trạng, phòng ngừa sự cố về kết cấu và đảm bảo an toàn công trình.

Đến nay, Sở Xây dựng mới nhận được báo cáo từ 8 trong số 22 địa phương. Trong đó, UBND quận 8 ghi nhận 342 trường hợp công trình bị ảnh hưởng như nứt tường, nứt kính cửa sổ. Tuy nhiên, không có sự cố sập đổ hay thiệt hại về người.

Lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết việc rà soát này nhằm chủ động phát hiện các dấu hiệu bất thường về kết cấu công trình sau tác động từ dư chấn, để kịp thời xử lý và phòng ngừa sự cố gây mất an toàn cho người dân.

Trận động đất mạnh 7,7 độ richter xảy ra tại Myanmar rạng sáng 28/3 được ghi nhận là một trong những cơn địa chấn mạnh nhất khu vực Đông Nam Á trong năm nay. Dù tâm chấn nằm xa Việt Nam, nhiều người dân sinh sống tại các tòa nhà cao tầng ở TP HCM vẫn cảm nhận rõ sự rung lắc kéo dài từ vài giây đến gần một phút, đặc biệt tại các quận trung tâm như 1, 3, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình…

Việc chủ động đánh giá lại mức độ an toàn sau mỗi đợt rung chấn được xem là cần thiết, bởi TP HCM hiện có hàng chục nghìn công trình dân dụng, thương mại và hàng trăm cao ốc từ 10 tầng trở lên, tập trung đông dân cư.

Trong bối cảnh tần suất động đất tại khu vực Đông Nam Á ngày càng dày hơn, giới chuyên môn cho rằng việc rà soát, đánh giá sau mỗi lần xảy ra dư chấn là động thái phòng ngừa rủi ro đúng đắn và cần được duy trì định kỳ.

Phương Uyên

Trong văn bản góp ý về dự thảo thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội gửi Thủ tướng, Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) đề xuất bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp được phép tự đầu tư xây dựng nhà lưu trú công nhân. Các chi phí đầu tư xây dựng nhà ở và thuê nhà lưu trú cho công nhân cũng cần được công nhận là chi phí hợp pháp, hợp lệ và được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Đồng thời, HoREA đề xuất mở rộng quy định cho doanh nghiệp trong các khu công nghiệp được thuê nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân của các chủ đầu tư xây dựng ngoài phạm vi khu công nghiệp.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho biết hiện nay Luật Nhà ở 2023 chỉ quy định doanh nghiệp được phép thuê nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp để bố trí cho công nhân thuê lại. Không có quy định về trường hợp doanh nghiệp muốn thuê nhà ở xã hội ngoài khu công nghiệp có được phép hay không. Bên cạnh đó cũng chưa quy định cho phép doanh nghiệp trong khu công nghiệp được tự đầu tư xây nhà lưu trú cho người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp của mình ở.

Nhu cầu nhà ở của công nhân lao động trong các khu công nghiệp hiện nay rất lớn nhưng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà lưu trú quá ít, không phải đối tượng nào cũng được tiếp cận. Nhà ở thương mại lại có giá quá cao. Do đó, Hiệp hội mong muốn Chính phủ nghiên cứu hỗ trợ chính sách để giúp doanh nghiệp sản xuất dù không kinh doanh bất động sản nhưng được phép tự tạo lập chỗ ở cho lao động của mình.

Hiệp hội nhấn mạnh, việc bổ sung các quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý cho doanh nghiệp, hợp tác xã chủ động hơn trong việc giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động. Nếu doanh nghiệp được phép tự xây dựng nhà ở cho lao động sẽ giúp các dự án nhà lưu trú này bán cho đúng người, giúp lao động an tâm gắn bó, góp phần giải quyết được bài toán nhân lực cho doanh nghiệp, góp phần cải thiện điều kiện nhà ở công nhân, thúc đẩy sự phát triển bền vững của các khu công nghiệp.

Bên cạnh đó, HoREA cũng đề nghị cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp để khuyến khích doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà lưu trú công nhân, bao gồm các ưu đãi về thuế, tiếp cận vốn vay ưu đãi hoặc cơ chế đối ứng từ nhà nước nhằm giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp.

Trước đó, nhiều doanh nghiệp cũng đã đề xuất được mua đất, xây nhà và bán trả góp cho lao động của mình. Tức là doanh nghiệp bỏ tiền ra xây dựng, người lao động sau khi nhận nhà hàng tháng trích lương trả dần. Cách làm này giúp lao động có nhà nhưng rào cản lớn nhất hiện nay là thủ tục pháp lý.

Hỗ trợ chỗ ở cho lao động cũng là cách mà nhiều doanh nghiệp được tuyên dương trong chương trình thực hiện bên cạnh các chính sách phúc lợi khác để giữ chân người lao động. Một số doanh nghiệp đã chủ động xây dựng nhà lưu trú công nhân như Công ty Nissei Electric Việt Nam (Khu chế xuất Linh Trung 1, TP Thủ Đức) với 285 phòng tập thể, phục vụ chỗ ở cho 2.280 công nhân. Tương tự, Công ty Etemal Prowess Việt Nam (quận 12) cũng đầu tư nhà lưu trú cho công nhân của mình. Hay Công ty Thiên Phát đầu tư xây dựng dự án nhà lưu trú công nhân Khu chế xuất Linh Trung 2, quy mô 368 căn hộ, diện tích 35 m2 mỗi căn, phục vụ nhu cầu của công nhân. Giá thuê hiện tại là 2,2 triệu đồng mỗi căn, trong đó 80% là căn hộ gia đình, 20% là phòng tập thể.

Tính đến quý II/2024, TP HCM hiện có 18 khu công nghiệp với gần 1.700 doanh nghiệp, sử dụng ít nhất 320.000 lao động. Riêng công nhân làm trong các nhà máy, toàn thành phố có hơn 1,3 triệu người. Đến nay, thành phố chỉ có 16 nhà lưu trú dành cho công nhân đáp ứng chỗ ở gần 22.000 người. Số lao động còn lại phải thuê trọ hoặc ở nhờ nhà người quen. Diện tích phòng trọ phổ biến ở mức 12 m2, có 2-3 người sinh sống, mỗi người mất 15-20% thu nhập cho chỗ ở.

Từ năm 2021 đến nay, thành phố đưa vào sử dụng 6 dự án với quy mô 2.700 căn hộ và đang thi công 4 dự án với 3.000 căn hộ. Từ nay đến 30/4, thành phố tập trung tháo gỡ vướng mắc, hoàn tất các thủ tục để khởi công thêm 5-6 dự án nhà ở xã hội quy mô khoảng 8.000 căn.

Phương Uyên