Sự thay đổi của thị trường

Theo ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam, thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn chuyển giao với những quy định mới, thay đổi hoàn toàn tư duy của người mua và nhà đầu tư.

Trước hết, việc Chính phủ tiến tới xây dựng bảng giá đất hằng năm, áp dụng làm cơ sở tính thuế và các nghĩa vụ tài chính về đất đai, được dự báo sẽ tác động mạnh đến cách thị trường xác định giá trị bất động sản. Thay đổi quan trọng này buộc nhà đầu tư phải đánh giá lại danh mục của mình một cách thận trọng hơn.

Câu chuyện thuế tài sản, dù Bộ Tài chính chưa áp dụng, vẫn là vấn đề khiến giới đầu tư đặc biệt quan tâm. Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy việc đánh thuế sở hữu bất động sản là xu hướng tất yếu nhằm kiểm soát đầu cơ và điều tiết thị trường. Vì vậy, khả năng Việt Nam triển khai sắc thuế này trong 3-5 năm tới được nhiều chuyên gia đánh giá là kịch bản hoàn toàn khả thi. Khi đó, tâm lý và chiến lược đầu tư chắc chắn sẽ có sự dịch chuyển đáng kể.

Song song đó, Chính phủ cũng đang siết chặt quản lý các dòng vốn đầu tư và cơ cấu sản phẩm trên thị trường. Những phân khúc từng được coi là “miền đất hứa” như đất nền phân lô đã bị siết chặt tại một số địa phương, cho thấy mức độ ảnh hưởng rất lớn của chính sách lên hành vi đầu tư của cá nhân. Kỳ vọng “nhân đôi tài sản” trong 6 tháng từ nguồn cung đất nền phân lô đã trở nên không thực tế.

Cùng quan điểm, TS Đinh Thế Hiển – Chuyên gia kinh tế – cho rằng việc Nhà nước đang có những điều chỉnh, kiểm soát lại và dòng vốn vào “lướt sóng” sẽ bị kiểm soát. Trong ngắn hạn, những dự án mở ra phục vụ nhu cầu các nhà đầu tư “đón sóng” sẽ gặp khó khăn. Ngược lại, những dự án tốt vẫn tiềm năng thu hút vốn.

‏‏Theo quan sát và phân tích thị trường bất động sản của chuyên gia trong suốt 30 năm qua, giai đoạn mang lại lợi nhuận cao nhất, thậm chí là siêu lợi nhuận, được hình thành dựa trên 3 yếu tố nền tảng là pháp lý, vĩ mô và hạ tầng.

Tuy nhiên, khi các yếu tố này đã gần đạt tới ngưỡng, bản chất của thị trường sẽ có sự chuyển đổi lớn, dần chuyển đổi theo mô hình của các nước phát triển: Trở thành một kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước đây.

“Khẩu vị” mới trong đầu tư

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho rằng trong bối cảnh mới, nhà đầu tư cần chuyển đổi tư duy từ đầu tư “lướt sóng” sang đầu tư giá trị. Theo đó, nhà đầu tư cần tìm kiếm sản phẩm tạo dòng tiền ổn định, ưu tiên các tài sản cho thuê. Dòng tiền hàng tháng từ việc cho thuê sẽ bù đắp chi phí vốn, đồng thời chờ hưởng lợi từ tăng giá vốn trong tương lai.

‏Phân khúc tiềm năng của tương lai cần kết hợp giữa thu nhập và khai thác cũng là quan điểm TS Đinh Thế Hiển nhấn mạnh. Về thu nhập, người mua để ở hoặc đầu tư sẽ ra quyết định dựa trên thu nhập thực tế của họ. Một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính.

Về hiệu quả khai thác (cho thuê, vận hành), giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá thông qua tỷ suất sinh lời phải đạt khoảng 3-3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Không chỉ nhà đầu tư, hành vi và chiến lược của người mua bất động sản cũng đang thay đổi đáng kể trước những biến động về chính sách và xu hướng phát triển đô thị.

Theo đại diện CBRE Việt Nam, giá nhà tại Hà Nội và TPHCM trong năm qua đều tăng mạnh. Người mua ở thực lẫn nhà đầu tư đều đặt yếu tố giá lên hàng đầu, tiếp theo là xu hướng lựa chọn các dự án ở giai đoạn mở bán sớm để hưởng lợi thế về giá và phương thức thanh toán.

Người mua cũng chấp nhận đi xa hơn để sở hữu không gian sống tốt hơn, thay vì cố bám lấy khu vực trung tâm với giá quá cao. Câu hỏi “cách trung tâm bao nhiêu km” dần được thay bằng “mất bao lâu để di chuyển”. 

Người mua cũng chú trọng nhiều hơn đến chất lượng vận hành, tiện ích và tiêu chuẩn sống. Điều này thúc đẩy các chủ đầu tư tập trung vào mô hình đại đô thị – xu hướng đã định hình rõ rệt tại Hà Nội và đang lan xuống phía Nam. Những dự án quy mô hàng trăm đến hàng nghìn hecta, kết nối hạ tầng tốt, sẽ trở thành “điểm đến” chủ đạo của nguồn cung mới.

Cuối cùng, yếu tố pháp lý và uy tín chủ đầu tư trở thành ưu tiên hàng đầu. Những biến cố xảy ra trong 5 năm qua đã khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, xem pháp lý đầy đủ như “lá chắn” bảo vệ an toàn vốn và khả năng thanh khoản.

Ngày 22/1, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành quy định về quy mô, chiều cao và thời hạn tồn tại của công trình xây dựng, nhà ở riêng lẻ khi thực hiện cấp giấy phép xây dựng có thời hạn trên địa bàn tỉnh.

Theo quy định, đối với công trình xây dựng mới, nhà ở riêng lẻ được cấp giấy phép có thời hạn chỉ được xây dựng tối đa 2 tầng, tổng diện tích sàn không quá 250m2 trên một thửa đất và phải đáp ứng các yêu cầu theo Luật Xây dựng.

Đối với công trình đề nghị sửa chữa, cải tạo nhà ở riêng lẻ thuộc diện được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn được sửa chữa, cải tạo theo đúng quy mô hiện trạng đã được cấp giấy phép xây dựng trước đó (nếu có) hoặc đã được cơ quan có thẩm quyền cho tồn tại hợp pháp.

Công trình, nhà ở riêng lẻ được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn được phép tồn tại cho đến khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định thu hồi đất. Khi hết thời hạn tồn tại ghi trong giấy phép, việc xử lý thời gian tồn tại của công trình thực hiện theo quy định của Luật Xây dựng.

UBND tỉnh Khánh Hòa giao Sở Xây dựng, UBND các xã, phường, đặc khu cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan hướng dẫn, theo dõi và giám sát việc thực hiện quy định này.

Sở Xây dựng TPHCM đang dự thảo Nghị quyết mới quy định về cơ chế hỗ trợ thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố.

Dự thảo chia mức hỗ trợ thành 2 phần: Phần công trình hạ tầng kỹ thuật và phần phí, lệ phí. Công trình hạ tầng kỹ thuật được hỗ trợ 50% kinh phí đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật thuộc phạm vi dự án nhà ở xã hội đảm bảo đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật.

Các công trình gồm công trình giao thông, công trình chiếu sáng công cộng, công trình thông tin liên lạc, công trình cấp nước, công trình thoát nước, công trình thu gom và xử lý nước thải, chất thải rắn. Mức hỗ trợ không quá 10 tỷ đồng/dự án.

Riêng đặc khu Côn Đảo được hỗ trợ 80% kinh phí đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật nhưng không quá 10 tỷ đồng/dự án.

Về phần hỗ trợ, lệ phí, dự kiến thành phố hỗ trợ toàn bộ phí, lệ phí trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng gồm thẩm định đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500; giấy phép môi trường, đánh giá báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư; thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy; thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư hoặc cấp giấy phép xây dựng.

Trường hợp chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội được hưởng các cơ chế hỗ trợ trong phạm vi địa giới của đơn vị hành chính cấp tỉnh trước sáp nhập nhưng đến ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì được tiếp tục áp dụng cơ chế hỗ trợ theo nội dung Nghị quyết của Bà Rịa – Vũng Tàu và Bình Dương cũ.

Liên quan đến nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng cũng vừa trả lời cử tri TPHCM về việc thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp phát triển phân khúc này. Theo đó, các cơ chế chính sách hiện nay đã tạo điều kiện phát triển, giải quyết nhiều khó khăn, vướng mắc như thực hiện giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu; không yêu cầu thực hiện bước lập, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết; miễn giấy phép xây dựng đối với trường hợp áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình…

Đồng thời, Bộ đã có văn bản yêu cầu các địa phương chấn chỉnh việc nộp hồ sơ mua, bán nhà ở xã hội; bảo đảm việc tiếp nhận hồ sơ mua – thuê mua nhà ở xã hội diễn ra trật tự, minh bạch, thuận lợi, đúng quy định pháp luật.

Hiện nay, cơ quan này cũng đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Bộ sẽ nghiên cứu, đánh giá tổng kết việc tổ chức thực hiện chính sách pháp luật về nhà ở, trong đó có nội dung liên quan đến nhà ở xã hội.

Ngày 2/10, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai, tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất đối với 2 khu đất ở xã Bình An với giá khởi điểm là hơn 6.500 tỷ đồng. Đây là 2 khu đất “vàng” tiếp giáp quốc lộ 51, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và gần sân bay Long Thành.

Khu đất thứ nhất rộng 77,28ha, được quy hoạch làm trung tâm thương mại, dịch vụ và dân cư. Trong đó, gần 38ha được đưa ra đấu giá, gồm các loại đất ở, đất công trình xã hội và đất thương mại dịch vụ. Phần còn lại là đất giao thông, cây xanh, hạ tầng kỹ thuật… sẽ được giao đất không thu tiền để nhà đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ rồi bàn giao lại cho địa phương.

Giá khởi điểm khu đất này là 4.700 tỷ đồng. Qua 3 vòng, một công ty cổ phần bất động sản trúng đấu giá khu đất với số tiền 4.897 tỷ đồng.

Khu đất thứ hai rộng hơn 35,64ha, được quy hoạch làm khu dân cư. Trong đó, hơn 17ha được đưa ra đấu giá, gồm đất ở, đất công trình giáo dục, y tế, văn hóa. Giá khởi điểm khu đất thứ hai là hơn 1.700 tỷ đồng, một công ty đã trúng đấu giá với số tiền hơn 1.811 tỷ đồng.

Theo lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất Đồng Nai, trong những năm gần đây, địa phương gặp nhiều khó khăn trong đấu giá đất. Nguyên nhân chính được xác định là thị trường bất động sản trầm lắng và một số khu đất chưa hoàn thành thủ tục pháp lý để đưa ra đấu giá.

Trong 3 tháng cuối năm, Đồng Nai tiếp tục đấu giá 40 khu đất, trong đó có nhiều dự án khu dân cư có quy mô lớn, dự kiến nguồn thu khoảng 20.000 tỷ đồng, góp phần hoàn thành đạt mục tiêu thu ngân sách của tỉnh.

Việc đấu giá thành công 2 khu đất “vàng” gần sân bay Long Thành góp phần đẩy nhanh tiến trình phát triển kinh tế nói chung, nhất là đẩy mạnh khai thác không gian quy hoạch lấy sân bay quốc tế Long Thành làm điểm nhấn, được kỳ vọng thu hút làn sóng vốn đầu tư mạnh mẽ vào các dự án bất động sản, hạ tầng và công nghiệp.