Theo quy hoạch 1/500 được UBND TP Hà Nội phê duyệt, khu chức năng đô thị Thượng Cát nằm tại các phường Thượng Cát, Tây Tựu và xã Ô Diên. Vị trí này giáp đường quy hoạch rộng 50 m và khu đô thị Tân Lập, gần khu vực sẽ xây dựng cầu Thượng Cát. Đây là một trong 10 cầu bắc qua sông Hồng, thực hiện trong giai đoạn 2015-2030. Cây cầu này có chiều dài 820 m, rộng 33 m, thiết kế 8 làn xe, nối quận Bắc Từ Liêm với huyện Đông Anh (trước sắp xếp đơn vị hành chính).

Khu chức năng đô thị Thượng Cát có tổng diện tích hơn 143 ha. Trong đó, khoảng 11 ha dành cho nhà ở thấp tầng và 5,3 ha phát triển nhà chung cư.

Dự án được chia thành ba khu, trong đó khu I gồm nhà biệt thự, liền kề, nhà ở xã hội cùng một số hạng mục như công trình công cộng, hỗn hợp thương mại dịch vụ, cây xanh, trường học, bãi đỗ xe.

Khu II bố trí nhà ở liền kề, biệt thự cùng khu đất hỗn hợp, trường học. Khu III có đất hỗn hợp thương mại – dịch vụ, nhà ở xã hội và đất đào tạo nghiên cứu.

Dự án sẽ phát triển không gian theo trục Đông – Tây, đưa cây xanh, mặt nước vào trung tâm theo mô hình đô thị sinh thái bền vững. Các khu nhà ở sẽ bố trí xen kẽ với cây xanh, đường dạo và không gian công cộng, khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện môi trường.

Sở Quy hoạch – Kiến trúc được giao kiểm tra, xác nhận hồ sơ, bản vẽ đồ án quy hoạch và công khai nội dung đồ án chi tiết.

Trước đó, thành phố cũng thu hồi 6 ha đất tại ô CQ1.1 phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm (nay là phường Từ Liêm) để xây dựng nhà ở thấp tầng. Khu đất này do Đài Tiếng nói Việt Nam đang quản lý, sử dụng.

Thời gian qua, nguồn cung biệt thự liền kề liên tục được bổ sung nhưng chủ yếu ở vùng ven như Đan Phượng, Đông Anh với giá bán leo thang. Hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết giá bán sơ cấp nhà thấp tầng tại Thủ đô đạt trung bình 230 triệu đồng mỗi m2 trong quý II, tăng gần 14% so cùng kỳ năm ngoái.

Ngọc Diễm

Thông tin trên được Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được đưa ra tại hội nghị triển khai Nghị quyết 201/2025 về thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, ngày 2/6.

Lãnh đạo thành phố cho biết, TP HCM đang nghiên cứu cắt giảm bớt thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng nhằm tạo thuận lợi cho người dân. Theo đó, sắp tới, người dân tại các khu vực đã có quy hoạch rõ ràng, đã xác định lộ giới hẻm và có quy định cụ thể về kiến trúc nhà ở trong quy chế quản lý kiến trúc của thành phố sẽ không cần xin giấy phép xây dựng như trước. Thay vào đó, chỉ cần thực hiện thủ tục đăng ký xây dựng với chính quyền địa phương.

Đây là chủ trương được triển khai theo chỉ đạo của Thủ tướng, hướng tới đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý trật tự và kiến trúc đô thị. UBND TP HCM đã giao Sở Xây dựng tham mưu, ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể trong tháng 6 này, sớm triển khai chính sách.

Trước đó, trong công điện ngày 29/5, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng với các dự án đã có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc nằm trong khu vực có thiết kế đô thị. Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu rà soát và đơn giản hóa 361 thủ tục hành chính, cùng 447 điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực xây dựng. Mục tiêu là giảm ít nhất 30% thời gian xử lý, chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh trong năm 2025.

Thủ tướng cũng chỉ đạo đẩy mạnh phân cấp, giao quyền cho địa phương trong việc thẩm định, cấp phép xây dựng; rà soát toàn bộ quy trình hiện hành nhằm rút ngắn thời gian xử lý và loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết, nhất là với những dự án đã có quy hoạch chi tiết hoặc thuộc khu vực có quy hoạch rõ ràng.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, đồng tình với chủ trương cho phép người dân đăng ký xây dựng thay vì xin cấp phép. Ông đánh giá việc này sẽ tạo thuận lợi cho người dân, phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, nhưng vẫn giữ được vai trò quản lý nhà nước và kiểm soát kiến trúc đô thị. Theo ông, quy định mới không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý, và nếu người dân vi phạm nội dung đăng ký xây dựng, vẫn sẽ bị xử lý theo các quy định hiện hành về trật tự xây dựng.

Theo Luật Xây dựng 2014, thời gian cấp phép hiện nay phụ thuộc vào loại công trình. Với nhà ở riêng lẻ, thời gian cấp phép là 15 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ; còn với các công trình khác là 20 ngày làm việc. Thủ tục xin cấp phép xây dựng hiện gồm 4 bước, với thời hạn giải quyết không quá 15 ngày.

Phương Uyên

Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ 1/8/2024, nhưng sau một năm đã bộc lộ bất cập cần sửa.

Từ 1/7, cả nước bỏ cấp huyện và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm cấp tỉnh và phường/xã. Trong khi đó, luật hiện hành vẫn tồn tại quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, tỉnh và huyện hàng năm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng việc tồn tại quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo cả 3 cấp này là vướng mắc, chưa phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Chưa kể, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch ngành, lĩnh vực có sử dụng đất cũng chưa thống nhất, đồng bộ. Cùng với đó, các dự án đầu tư công hay dự án quan trọng có tính chất cấp bách, đặc thù để phục vụ những nhiệm vụ chính trị, đối ngoại chưa có hoặc chưa phù hợp quy hoạch. Trước đó, các dự án nhóm này đã có ý kiến về chủ trương đầu tư từ cơ quan quản lý.

Các dự án quan trọng kể trên cũng chưa có quy định về thu hồi đất, ví dụ như những công trình phục vụ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) hay dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế… Luật hiện hành cũng khuyết quy định về thu hồi đất khi nhà đầu tư không thỏa thuận được phần diện tích còn lại (quy mô nhỏ), khiến dự án “treo”, gây lãng phí nguồn lực và chậm tiến độ đầu tư.

Để khắc phục những hạn chế này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án, gồm thay thế quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện bằng cấp xã hoặc bỏ quy định này.

Cùng với đó, cơ quan soạn thỏa cũng bổ sung hai trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội. Số này gồm các dự án xây dựng cấp bách cho nhiệm vụ chính trị, đối ngoại; dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, logistic hoặc khu đô thị, du lịch dịch vụ thương mại, văn hóa, thể thao… do HĐND cấp tỉnh quyết định. Trường hợp dự án thực hiện qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, chủ đầu tư đàm phán được trên 75% diện tích hoặc người sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi phần còn lại để giao cho họ.

Luật hiện hành quy định giao, cho thuê đất phải qua đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất. Thực tế qua một năm thực hiện, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhìn nhận việc này cần nhiều thời gian chuẩn bị và dự án khó chọn được nhà đầu tư có năng lực, dẫn tới chậm đưa đất vào sử dụng, ảnh hưởng khả năng thu hút đầu tư. Chẳng hạn, việc bắt buộc đấu giá quyền sử dụng với quỹ đất trụ sở, cơ sở làm việc dôi dư, thu hồi từ cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước cũng làm kéo dài thời gian, thủ tục, tăng chi phí tuân thủ, đặc biệt cho các dự án ưu đãi đầu tư.

Ngoài ra, quy định cho thuê đất trả tiền hàng năm theo luật hiện hành cũng gây khó khăn cho nhà đầu tư trong hạch toán kinh doanh, thế chấp quyền sử dụng, huy động vốn, đặc biệt với các dự án y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội và kinh doanh dịch vụ lưu trú.

Bởi vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa nội dung này theo hướng cho phép nhà đầu tư chọn hình thức thuê đất trả tiền một lần hoặc hàng năm. Riêng đơn vị sự nghiệp công lập không được chuyển nhượng hoặc thế chấp quyền sử dụng đất.

Bộ cũng bổ sung trường hợp giao đất thông qua đấu thầu với dự án có sử dụng đất thuộc trường hợp Nhà nước cho thuê thu tiền hàng năm, đối với quỹ đất do cơ quan, tổ chức được giao quản lý.

Quy định tài chính về đất đai cũng là một trong những vướng mắc cần thay đổi khi sửa luật lần này. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất việc định giá đất không còn theo “nguyên tắc thị trường”, phải bảo đảm vai trò đại diện chủ sở hữu và quyền quyết định của Nhà nước về giá đất.

Theo lý giải của cơ quan này, việc định giá đất của Nhà nước tại thị trường sơ cấp phụ thuộc vào giá trên thị trường thứ cấp và kết quả từ đơn vị tư vấn. Ngoài ra, việc xác định giá cụ thể gặp khó khăn do phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thông tin dữ liệu đầu vào chưa đầy đủ, trình độ năng lực chuyên môn, đạo đức của người định giá, biến động thị trường… Những yếu tố này không phản ánh đúng bản chất giá đất và chưa phát huy vai trò quyết định, điều tiết của Nhà nước.

Tương tự, việc sử dụng phương pháp thặng dư để định giá phụ thuộc vào khả năng thu thập thông tin, giá chuyển nhượng, thuê, loại hình kinh doanh. Phương pháp này cũng không phản ánh đúng giá trị tăng thêm của đất trong tương lai, làm cho giá do Nhà nước quyết định bị phụ thuộc, chạy theo sự biến động của thị trường.

Bởi vậy, việc Nhà nước áp dụng giá đất cụ thể khi trao quyền sử dụng cho doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư còn bị cho là tận thu từ đất, cũng như kéo dài thời gian, tăng chi phí, giảm năng lực cạnh tranh.

Tại dự thảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án sửa đổi. Một là Chính phủ ban hành bảng giá đất 5 năm một lần, thay vì hàng năm như hiện hành. Bảng giá này được xây dựng theo khu vực, vị trí. Hai là, bỏ giá đất cụ thể và áp dụng lại hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). UBND cấp tỉnh sẽ ban hành hệ số K từ năm tiếp theo của kỳ 5 năm áp dụng bảng giá đất.

Cuối cùng, việc sửa Luật Đất đai 2024 nhằm đảm bảo tính đồng bộ của pháp luật trong bối cảnh hệ thống vẫn tiếp tục điều chỉnh ở nhiều lĩnh vực như đấu giá tài sản, đấu thầu, quy hoạch đô thị và nông thôn… Các địa phương lúng túng trong xử lý, triển khai bởi nhiều dự án phải trải qua nhiều giai đoạn pháp lý khác nhau.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định việc sửa Luật Đất đai sẽ giúp khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế – xã hội, tăng hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, cũng như đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng. Dự án luật sửa đổi này dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10, và có hiệu lực từ đầu 2026 nếu được thông qua.

Anh Tú