Sau sáp nhập với Khánh Hòa, Ninh Thuận cũ, nay là Nam Khánh Hòa định hướng trở thành cực tăng trưởng mới, gắn với thương hiệu du lịch Nha Trang – Khánh Hòa. Dưới đây, ông Nguyễn Xuân Thành, giảng viên Chính sách công, Đại học Fulbright Việt Nam, chuyên nghiên cứu về đầu tư công, phát triển cơ sở hạ tầng và năng lượng, chia sẻ cơ hội, thách thức của Nam Khánh Hòa trong bối cảnh mới.

– Cơ hội phát triển của Nam Khánh Hòa thế nào sau sáp nhập, thưa ông?

– Sáp nhập giúp Nam Khánh Hòa nâng tầm hình ảnh và thu hút đầu tư, hướng đến trở thành cực phát triển mới về du lịch – dịch vụ – đô thị. Đây cũng là cơ hội để tạo nên trục du lịch biển xuyên suốt từ Nha Trang, Cam Ranh xuống Nam Khánh Hòa, giúp kéo dài thời gian lưu trú và tăng tiêu dùng du lịch tại chỗ.

Song song đó, sự đồng bộ về quy hoạch cũng sẽ thúc đẩy phát triển các chuỗi giá trị kinh tế ven biển, từ khai thác hải sản, logistics, đến thương mại – dịch vụ và đô thị hóa. Địa phương thừa hưởng hệ thống hạ tầng của vùng lõi Khánh Hòa như sân bay quốc tế Cam Ranh, cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo – Dầu Giây, cảng biển nước sâu Vân Phong, đường ven biển DT702 kết nối Ninh Chữ – Bình Tiên – Vĩnh Hy, tạo thế mở cho phát triển du lịch nghỉ dưỡng, đô thị biển và logistics.

– Hạ tầng của khu vực này có những thay đổi gì đáng chú ý?

– Việc sáp nhập tỉnh tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển hạ tầng giao thông cả nội tỉnh, liên vùng và trên trục Bắc – Nam. Trong đó, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được xem là động lực chính, đặc biệt đoạn Nha Trang – TP HCM được dự báo có lưu lượng hành khách lớn nhất và thường được ưu tiên đầu tư sớm. Tuyến này đi qua Nam Khánh Hòa, chủ yếu phục vụ vận tải hành khách. Hai ga dừng quan trọng tại Nam Khánh Hòa là Diên Khánh (cách trung tâm Nha Trang 11 km) và Tháp Chàm (thuộc TP Phan Rang cũ). Khi hoàn thành, hành trình TP HCM – Tháp Chàm sẽ chỉ mất khoảng 1,5 giờ, góp phần thúc đẩy du lịch và liên kết vùng.

Hệ thống đường bộ cũng đang hoàn thiện với tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông dự kiến thông suốt vào cuối năm. Tuyến đường ven biển Cam Ranh – Nha Trang – Vân Phong mở ra tiềm năng cho du lịch và bất động sản ven biển.

Về hàng không, sân bay quốc tế Cam Ranh tiếp tục được nâng cấp, đóng vai trò là cửa ngõ chiến lược kết nối Nam Khánh Hòa với các đô thị lớn và thị trường quốc tế, thúc đẩy du lịch, thương mại và đầu tư.

– Bên cạnh du lịch, Nam Khánh Hòa còn tiềm năng phát triển những ngành nào?

– Việc kết nối giao thông và cơ sở hạ tầng tốt hơn giúp tăng tính hấp dẫn của địa phương về lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo. Nhiều dự án khu công nghiệp trước đây có tính khả thi thấp sẽ được cải thiện. Ngoài ra, Nam Khánh Hòa còn có tiềm năng trở thành trung tâm năng lượng quốc gia, với các dự án điện mặt trời, điện gió, LNG.

Đặc biệt, hai dự án điện hạt nhân có tổng vốn lên đến 22 tỷ USD dự kiến khởi động lại từ năm 2026, nhà máy Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 sẽ có tổng công suất khoảng 4.000 MW và cần tới hơn 4.000 kỹ sư, chuyên gia, lao động kỹ thuật cao, trong đó 670 người được đào tạo ở nước ngoài. Sau khi đi vào hoạt động, hai nhà máy này sẽ mang lại nguồn thu ngân sách lớn.

– Địa phương này cần làm gì để phát huy lợi thế năng lượng sạch, tránh phụ thuộc đơn chiều và đảm bảo phát triển bền vững?

– Các dự án quy mô lớn như điện hạt nhân mang lại tác động tích cực ngay từ giai đoạn giải ngân và xây dựng, không chỉ tạo việc làm trực tiếp mà còn thúc đẩy chuỗi cung ứng và dịch vụ địa phương. Dù phần lớn chi phí đầu tư là nhập khẩu máy móc, hoạt động xây dựng vẫn chiếm tỷ trọng cao, góp phần lan tỏa kinh tế trong vùng – tương tự trường hợp Dung Quất (Quảng Ngãi) hay Formosa (Hà Tĩnh).

Quá trình triển khai sẽ thu hút chuyên gia trong và ngoài nước, kéo theo nhu cầu lớn về lưu trú, y tế, giáo dục và dịch vụ, qua đó thúc đẩy đô thị hóa. Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại miền Trung, đặc biệt ở các tỉnh như Bình Thuận, Quảng Ngãi, Phú Yên, cũng có cơ hội tham gia xây dựng và cung ứng, mở rộng lợi ích kinh tế trong vùng.

Ngoài ra, việc đầu tư nhà máy còn góp phần hoàn thiện hạ tầng kết nối, thu hút lao động từ nơi khác đến làm việc và sinh sống lâu dài. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả toàn diện, cần chiến lược truyền thông rõ ràng nhằm định vị hình ảnh trung tâm năng lượng sạch, hiện đại và an toàn, tăng độ tin cậy với cộng đồng và nhà đầu tư.

Song song đó, đại phương cần phát triển đa ngành như du lịch, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến, nhằm xây dựng nền kinh tế đa dạng và đảm bảo tăng trưởng trong dài hạn.

– Ngành nào sẽ cùng hưởng lợi trong hệ sinh thái phát triển xoay quanh năng lượng sạch và điện hạt nhân tại Nam Khánh Hòa?

– Thúc đẩy logistics sẽ là tiềm năng và hướng đi quan trọng với Nam Khánh Hòa. Tuy nhiên, thách thức là cần xác định vị trí phù hợp cho trung tâm logistics và các hoạt động liên quan giữa Nam Khánh Hòa Nha Trang, Vân Phong, Cam Ranh. Điều này đòi hỏi tỉnh phải rà soát quy hoạch và xác lập thứ tự ưu tiên rõ ràng, tránh đầu tư dàn trải.

– Địa phương cần tập trung vào những yếu tố nào để trở thành vùng kinh tế đa dạng và bền vững?

– Du lịch vẫn là ngành mũi nhọn nhờ lợi thế tự nhiên sẵn có và khả năng tạo việc làm cao. Hạ tầng giao thông đa phương thức gồm đường bộ, hàng không và đường sắt đóng giúp mở rộng cả thị trường nội địa lẫn quốc tế. Mỗi triệu lượt khách quốc tế, có thể tạo ra tới 50.000 việc làm, kéo theo sự phát triển đô thị, dịch vụ và bất động sản.

Việc tái khởi động các dự án năng lượng lớn cũng sẽ thu hút hàng nghìn kỹ sư và chuyên gia đến sinh sống và làm việc lâu dài, tạo nhu cầu lớn về nhà ở và dịch vụ. Ngoài ra, địa phương nên thu hút đầu tư vào các ngành sản xuất thâm dụng lao động như mô hình khu công nghiệp VSIP tại Quảng Ngãi để đa dạng hóa nền kinh tế, đồng thời tạo nền tảng cho đô thị hóa dựa trên nhu cầu cư trú và làm việc của người dân.

Trong quá trình này, Nam Khánh Hòa cần cân đối giữa phát triển hạ tầng, kiểm soát tác động của các siêu dự án và định hướng bất động sản theo nhu cầu thực, tránh tình trạng đầu cơ để bảo đảm tăng trưởng bền vững.

Song Anh

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) nhìn nhận giá bán liên tục tăng đẩy giấc mơ có nơi an cư vượt tầm tay phần đông người dân đô thị, thậm chí cả với những người có thu nhập trung bình – cao.

Theo ông, nhiều môi giới hội viên phản ánh không ít khách hàng của họ thuộc nhóm trẻ, thu nhập tốt ở mức 40-50 triệu đồng một tháng cũng không dám mua nhà nếu không có sự hỗ trợ tài chính từ gia đình.

“Áp lực trả nợ vay quá lớn, nhất là lãi suất thả nổi tăng mạnh sau thời gian ưu đãi, trở thành rào cản đáng kể với người trẻ”, ông nêu.

Điều này xuất phát từ thực tế nguồn cung chung cư tại Thủ đô tăng mạnh song cơ cấu ngày càng mất cân đối, theo VARS. Nửa đầu năm nay, thị trường ghi nhận hơn 10.000 căn hộ được mở bán. Đà tăng nguồn cung kéo dài từ năm ngoái với khoảng 30.000 căn mở bán trong cả năm, cao nhất 5 năm trở lại đây. Số lượng căn hộ dự kiến tiếp tục tăng trong thời gian tới khi chủ đầu tư tung thêm dự án mới.

Dù nguồn cung dồi dào, giá nhà ngày càng lệch pha về phân khúc cao cấp, hạng sang, vượt khỏi khả năng chi trả của số đông. 6 tháng đầu năm, VARS ghi nhận 60% chung cư mở bán mới có giá trên 80 triệu đồng mỗi m2. Từ quý III/2024 đến nay, Hà Nội không có dự án mới nào giá dưới 60 triệu một m2. Ngược lại cuộc đua bán căn hộ trên 100 triệu đồng mỗi m2 có xu hướng tăng đột biến.

Theo khảo sát của VnExpress trong gần 1 tháng qua với hơn 7.600 độc giả, có đến 52% người tham gia cho biết không muốn mua chung cư nửa cuối năm nay vì giá tăng vọt. Khoảng 21% nói rằng tiếp tục thuê nhà để chờ thời điểm giá chung cư về mức hợp lý. Về tài chính, phần lớn người tham gia khảo sát cho biết họ chỉ đủ khả năng mua nhà dưới 3 tỷ đồng.

Cùng quan điểm, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc bộ phận Tiếp thị nhà ở, CBRE Việt Nam – cho rằng khả năng chi trả nhà ở hiện nay thực sự trở thành vấn đề xã hội bởi “nhu cầu người dân chủ yếu ở phân khúc tầm trung (dưới 60 triệu đồng một m2) nhưng thị trường chỉ bán hạng sang”.

Dữ liệu của hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho thấy Hà Nội có hơn 6.800 căn mở bán mới trong quý II, gần gấp đôi 3 tháng đầu năm. Tuy nhiên, giá bán các dự án mới đều được chủ đầu tư để ở ngưỡng cao, trung bình 79 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì và chiết khấu), tăng 33% so cùng kỳ năm ngoái. Một số khu vực trước đây có mức phổ biến 40-50 triệu đồng một m2 như Hà Đông, Hoàng Mai cũ, hiện các dự án mới đều chào bán trên 70 triệu đồng một m2.

Theo các chuyên gia, giá nhà Hà Nội liên tục tăng nóng tiềm ẩn rủi ro cho sự phát triển lành mạnh của thị trường, làm trầm trọng thêm khoảng cách thu nhập và mức độ bất bình đẳng xã hội. Ông Nguyễn Văn Đính cho hay đây là nguyên nhân chính thúc đẩy xu hướng “ngại cưới, lười sinh” ngày càng lan rộng thời gian qua. Bởi cơ hội sở hữu nhà ở ngày càng thu hẹp, người trẻ dễ rơi vào mất phương hướng tài chính, giảm động lực phấn đấu giống như thực trạng ở một số nước trong khu vực như Trung Quốc, Hàn Quốc.

VARS kiến nghị cơ quan quản lý nghiên cứu chính sách “nắn” dòng tiền vào phân khúc giá phù hợp với nhu cầu phần đông người dân để ngăn rủi ro tài chính. Các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm cũng cần đẩy nhanh tiến độ, gồm vành đai, metro, cao tốc để mở rộng không gian đô thị, giúp người dân có nhiều lựa chọn nhà ở với giá phù hợp.

Theo VARS, tình trạng lệch pha nhà ở thời gian qua một phần do thị trường được dẫn dắt bởi các chủ đầu tư lớn với kỳ vọng lợi nhuận cao. Do đó các chủ đầu tư vừa và nhỏ cần chủ động liên kết, hợp tác với các đối tác để phát triển dự án thị trường ngách như nhà ở giá rẻ, khu đô thị quy mô nhỏ tại các tỉnh. Đây là phân khúc luôn có lượng cầu lớn, đảm bảo tốc độ thanh khoản cũng như khả năng quay vòng vốn nhanh.

Ngọc Diễm