2-3 năm trở lại đây, tình trạng khách thuê trả mặt bằng diễn ra phổ biến tại nhiều trung tâm thương mại ở Hà Nội. Không ít dự án từng là tâm điểm vui chơi, mua sắm tại Thủ đô một thời, nay rơi vào cảnh trống mặt bằng kéo dài, khách mua èo uột.

Theo ghi nhận của VnExpress, trung tâm thương mại Discovery Complex (quận Cầu Giấy) có đến 80% diện tích mặt bằng bán lẻ bị bỏ trống. Chỉ có tầng trệt và hai tầng trên cùng lác đác khách thuê. Còn lại các tầng đều tắt đèn, dừng phục vụ thang máy, thang cuốn.

Tương tự, một số dự án khác như Artemis (quận Thanh Xuân), Mipec Tower (quận Đống Đa) cũng trong cảnh vắng khách thuê dù nằm ở vị trí đắc địa tại khu đông dân cư.

Tuy nhiên, nhiều trung tâm thương mại vẫn đắt khách thuê, chủ yếu từ chủ đầu tư ngoại như Lotte, Aeon hay Central Retail. Hãng dịch vụ bất động sản Avison Young cho biết nhiều dự án có tỷ lệ lấp đầy khách thuê trên 95% như Lotte Mall West Lake, Aeon Mall Hà Đông, Aeon Mall Long Biên…

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, cho biết phần lớn những khu bán lẻ vắng khách thuê có quy hoạch, thiết kế gian hàng lạc hậu dù nằm ở “đất vàng”.

Bà nói, nhiều dự án đã hoạt động 7-10 năm, chủ yếu nằm ở khối đế của khu đô thị hoặc dự án chung cư, ít cải tạo và đổi mới trong trải nghiệm khách hàng. Ngoài gian hàng bán lẻ, việc thiếu hụt các hoạt động giải trí, sự kiện và trải nghiệm độc đáo khiến không gian mua sắm trở nên “nhàm chán”. Các khu này cũng thiếu những ngành hàng chủ chốt để giữ chân khách mua.

Cùng quan điểm, bà Hoàng Nguyệt Minh, Giám đốc bộ phận Cho thuê thương mại, Savills Hà Nội, cho rằng hiện nay khách thuê không chỉ dừng lại ở việc bán hàng tại cửa hàng vật lý mà còn mở rộng thêm quy mô hoạt động kết hợp các chiến dịch truyền thông hấp dẫn, cửa hàng pop-up, triển lãm… Nhiều thương hiệu nổi tiếng cũng tăng cường yếu tố đời sống vào trải nghiệm mua sắm dẫn đến sự gia tăng của mô hình “concept store” – mô hình bán lẻ có tính mở và thiên về phong cách sống.

Trong khi đó, phí mặt bằng cao tạo thách thức cho không ít khách thuê. CBRE cho biết trong năm 2024, giá thuê trung bình mặt bằng bán lẻ ở trung tâm đã leo thang 16%, tăng nhanh hơn khu vực ngoài trung tâm. Chưa kể một số dự án trong quá trình nâng cấp, sửa chữa, tái định vị còn có biến động về giá thuê. Điều này khiến cho nhiều khách thuê rút khỏi những gian hàng hoạt động kém hiệu quả, chuyển sang dự án có giá hợp lý hoặc dễ tiếp cận khách hàng hơn.

“Những bất lợi trên khiến cho nhiều khu bán lẻ cũ không đủ sức cạnh tranh với những trung tâm thương mại riêng biệt, mới ra mắt với đa dạng loại hình mua sắm, giải trí và dịch vụ thu hút khách thuê”, bà Nguyễn Hoài An cho hay.

Giám đốc một doanh nghiệp chuyên môi giới mặt bằng thương mại ở trung tâm Hà Nội cho biết nhiều nơi quy hoạch gian hàng thiếu khoa học, không gắn kết được các nhãn hàng hoặc chỉ tập trung vào một nhóm phân khúc tầm trung – cao cấp. Điều này khiến nhiều dự án thu hẹp khả năng tiếp cận với đông đảo khách hàng trẻ, bình dân.

Vị này cho hay, các nhà bán lẻ cũng có mối quan hệ tương hỗ “buôn có bạn, bán có phường”. Một nhãn hàng lớn hiện diện tại khu vực này kéo theo đối thủ cạnh tranh hoặc nhãn hàng cùng lĩnh vực xuất hiện theo, tạo nên trải nghiệm mua sắm phong phú cho khách hàng. Thiếu sự gắn kết, tương trợ, không ít nhãn hàng phải chọn rút khỏi mặt bằng để sang “phường” khác.

Nhìn từ bài học thành công của nhiều “ông lớn” bán lẻ quốc tế, các chuyên gia cho rằng ưu điểm của họ là đầu tư kỹ từ khâu nghiên cứu thị trường, thiết kế mặt bằng, tránh bị lạc hậu sau vài năm hoạt động. Họ có chiến lược bố trí mặt bằng khách thuê hợp lý, giúp tối ưu lưu lượng khách hàng và trải nghiệm mua sắm với dịch vụ chăm sóc tinh tế, thống nhất. Đây là lợi thế “lấy lòng” người tiêu dùng trẻ, vốn là lực lượng chủ yếu tiếp cận các trung tâm thương mại hiện đại.

“Cùng với việc đầu tư mạnh cho các hoạt động quảng bá, những trung tâm thương mại mới dần trở thành tâm điểm vui chơi, giải trí, mua sắm của người dân Thủ đô”, bà Hoàng Nguyệt Minh cho hay.

Nhu cầu thay đổi từ cả thương hiệu bán lẻ và người tiêu dùng đặt ra yêu cầu phải nâng cấp và tái cơ cấu với các trung tâm mua sắm cũ. Thời gian qua, một số dự án đã nâng cấp chất lượng mặt bằng bán lẻ cho thấy kết quả tích cực.

Ví dụ, giữa năm 2023, Indochina Plaza Hanoi (quận Cầu Giấy) đã hoàn thành cải tạo và đổi tên thành The Loop Shopping Center do Takashimaya quản lý. Trong hai năm, trung tâm này đã thiết kế lại cảnh quan, bố trí nhiều không gian xanh, cải tạo nội, ngoại thất. Định vị thương hiệu cũng thay đổi, nhắm đến giới trẻ thay vì giới hạn cho cư dân như trước, giúp tỷ lệ lấp đầy hiện đạt 100%.

Mô hình chia sẻ doanh thu trong trung tâm thương mại cũng là một giải pháp để tăng khả năng thu hút khách thuê. Bà Hoàng Nguyệt Minh cho biết ưu điểm của mô hình là giá thuê linh hoạt, giúp giảm rủi ro tài chính cho các thương hiệu nhỏ hoặc mới gia nhập thị trường. Cả chủ trung tâm thương mại và khách thuê cùng chia sẻ khi doanh thu không đạt kỳ vọng, giúp nhãn hàng gắn bó với mặt bằng hơn.

Trong tương lai, thị trường bán lẻ vẫn có nhiều triển vọng phát triển. Theo Tập đoàn nghiên cứu thị trường Euromonitor International, doanh thu bán lẻ hàng hóa tại Việt Nam dự kiến tăng trưởng 12,6% mỗi năm trong ba năm tới. Chỉ số tiêu dùng mỗi hộ gia đình cũng dự báo tăng 38% trong giai đoạn 2024-2028, mở rộng cơ hội cho mặt bằng bán lẻ.

Avison Young dự báo nguồn cung bán lẻ Hà Nội có thể bổ sung gần 29.500 m2 diện tích cho thuê mới trong hai năm tới. Điều này sẽ làm tăng áp lực cạnh tranh cho các trung tâm thương mại đã hoạt động nhiều năm.

“Đây là thời điểm các chủ đầu tư cần xây dựng chiến lược định vị phù hợp, cải tạo không gian mua sắm để nâng tỷ lệ lấp đầy, tránh lãng phí ưu thế ‘đất vàng’ vốn có”, bà Nguyễn Hoài An cho hay.

Ngọc Diễm

Thông tin này được Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính cho biết trong báo cáo tình hình kinh tế – xã hội quý I. Theo đó, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam (gồm đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần) đạt gần 11 tỷ USD, tăng hơn 34% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính riêng vốn đăng ký cấp mới, có 850 dự án được cấp phép với hơn 4,3 tỷ USD. Ngành công nghiệp chế biến dẫn đầu về vốn đăng ký với 2,6 tỷ USD, chiếm gần 61%.

Lĩnh vực kinh doanh bất động sản thu hút 1,1 tỷ USD vốn đăng ký mới trong quý đầu năm, chiếm 26% tổng vốn đầu tư. Cộng cả vốn điều chỉnh, các nhà đầu tư ngoại rót gần 2,3 tỷ USD vào bất động sản, tăng 46% so với quý I năm ngoái.

Xét về đối tác, Singapore tiếp tục dẫn đầu với hơn 1,3 tỷ USD, chiếm gần 31% tổng vốn đăng ký cấp mới. Theo sau là Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản.

Hãng dịch vụ tư vấn bất động sản Avison Young cho biết dòng vốn FDI mạnh mẽ cho thấy sức hút của thị trường bất động sản Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài. Theo hãng này, Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn cho hoạt động hóa đa dạng chuỗi sản xuất và cung ứng nhờ sở hữu nhiều lợi thế như nguồn nhân lực dồi dào, chi phí lao động cạnh tranh, vị trí chiến lược…

Tương tự, đơn vị nghiên cứu Savills cho rằng tốc độ đô thị hóa mạnh giúp nhà đầu tư ngoại nhìn thấy cầu vượt cung ở hầu hết các phân khúc, như công nghiệp, logistics, nhà ở, văn phòng và bán lẻ.

Savills nhìn nhận quy mô và tổng mức đầu tư của khối ngoại khá đa dạng. Tuy nhiên, các nhà đầu tư thường chú trọng đến dự án phát triển bền vững, đáp ứng nhu cầu thị trường hiện tại để gia tăng chất lượng sản phẩm và trải nghiệm người dùng.

“Pháp lý là tiêu chí ưu tiên hàng đầu của nhà đầu tư nước ngoài do ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án, cấu trúc giao dịch và kế hoạch tài chính của họ”, Savills cho biết.

Trước lo ngại dòng vốn ngoại vào bất động sản có thể bị ảnh hưởng khi Mỹ áp thuế đối ứng 46% với Việt Nam, các chuyên gia cho biết một số phân khúc có thể bị tác động trong ngắn hạn như hạ tầng khu công nghiệp, thương mại dịch vụ và nhà ở. Cùng với đó, các kênh đầu tư ngách như căn hộ dịch vụ, lưu trú du lịch cũng có thể chịu tác động khi nhóm chuyên gia, lao động thu nhập cao từ doanh nghiệp ngoại giảm nhu cầu thuê-mua.

Tuy nhiên, ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young cho rằng hiện còn quá sớm để đánh giá tác động của sắc thuế trên đến thị trường bất động sản Việt Nam. Ông nói, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động, các nhà đầu tư FDI luôn có kế hoạch dự phòng và tầm nhìn dài hạn. Bài học từ đại dịch Covid-19 giúp doanh nghiệp thận trọng hơn trong quản lý tồn kho và kiểm soát sản lượng nhằm tránh gián đoạn đơn hàng khi chi phí logistics tăng vọt.

Theo ông David, dù có thể gặp biến động ngắn hạn, Việt Nam vẫn duy trì lợi thế và tiềm năng với các nhà đầu tư FDI. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có chiến lược ngoại giao khéo léo, đa dạng hóa đối tác thương mại và có thị trường tiêu dùng hấp dẫn, giúp thu hút các khoản đầu tư lớn từ nhiều quốc gia.

Với các doanh nghiệp địa ốc trong nước, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng họ cần có chiến lược thích ứng linh hoạt và chuẩn bị ứng phó với mọi thay đổi.

Về lâu dài, doanh nghiệp cần sớm tối ưu tài chính, cơ cấu lại dòng sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường, tập trung vào phân khúc ở thực, vừa túi tiền – loại hình ít tác động bởi xu hướng dòng tiền đầu tư.

Ngọc Diễm

Theo khảo sát nội bộ của Sunshine Group, giá vật liệu xây dựng bán lẻ tăng trung bình 10-20% mỗi năm, một số mặt hàng tăng hơn 30%. Bên cạnh đó, chi phí nhân công cũng liên tục điều chỉnh theo mặt bằng chung của nền kinh tế.

Anh Trịnh Đại, kỹ sư xây dựng tại Hà Nội, cho biết, khách hàng tự hoàn thiện thường mua vật liệu với giá lẻ, khó kiểm soát tiến độ và chất lượng thi công. Trong khi đó, chủ đầu tư mua số lượng lớn, thường ký hợp đồng trọn gói sớm, hưởng mức giá ổn định và chất lượng thi công đồng đều hơn.

Ngoài yếu tố chi phí, thời gian hoàn thiện cũng là điểm chênh lệch đáng kể. Với các thủ tục pháp lý, tìm đội thi công, giám sát… việc tự hoàn thiện có thể kéo dài từ 6-9 tháng. Trong khi đó, chủ đầu tư có thể bàn giao sau 3-4 tháng nhờ quy trình khép kín và đội ngũ chuyên nghiệp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành sớm và tạo dòng tiền cho người mua.

Tại khu vực phía Tây Hà Nội, Noble Palace Tay Thang Long của Sunshine Group là một trong số ít dự án cung cấp sản phẩm shophouse hoàn thiện cơ bản theo tiêu chuẩn chất lượng cao. Dự án nằm trên trục đại lộ 40 m trên tuyến đường nối đường Hoàng Quốc Việt kéo dài – một trong những tuyến hạ tầng quan trọng đang dần hoàn thiện.

Nhiều căn shophouse tại dự án đã bước vào giai đoạn hoàn thiện, dự kiến bàn giao từ quý III. Với thiết kế đồng bộ, vật liệu chất lượng cao và khả năng khai thác ngay sau khi nhận nhà, sản phẩm hướng đến nhóm khách hàng muốn kinh doanh, cho thuê hoặc sử dụng linh hoạt làm tài sản đối ứng trong các phương án tài chính.

Sunshine Group cho biết, với hệ thống đối tác rộng, chủ đầu tư có lợi thế mua vật liệu giá sỉ khi triển khai đồng loạt toàn dự án, giúp giảm giá thành sản phẩm. Bên cạnh đó, gia chủ cũng có thể đặt gói hoàn thiện đồng bộ nội thất hàng hiệu với cam kết chất lượng từ chủ đầu tư.

Cùng với đó, Sunshine Group cũng tích cực triển khai thi công hạ tầng, tiện ích của dự án để tạo tính đồng bộ cho toàn dự án. Nổi bật như trục đường nối đường Hoàng Quốc Việt – cũng là trục xuyên tâm dự án đang trong giai đoạn hoàn thiện. Hệ thống công viên nội khu, bệnh viện, trường học… đang được triển khai, là chất xúc tác để thu hút cư dân và khách hàng, thúc đẩy hoạt động thương mại tại dự án.

Với chính sách ưu đãi từ 2,5 tỷ đồng, khách hàng có thể sở hữu shophouse hàng hiệu Noble Palace Tay Thang Long ngay khi ký hợp đồng mua bán, dự kiến giao nhà từ quý III. Khách hàng còn được hỗ trợ vay vốn lên tới 70% giá trị sản phẩm, hỗ trợ lãi suất 0% trong 18 tháng. Chủ đầu tư cũng chiết khấu 10% mỗi năm khi thanh toán sớm, 2% khi giao dịch qua Noble App, 1% cho khách hàng có đăng ký thường trú tại Đan Phượng và 1,5% dành cho khách hàng thân thiết; miễn phí quản lý vận hành trong 24 tháng.

Song Anh