Đầu tháng 5, nghe thông tin tập đoàn lớn đầu tư sân golf gần 1.000 ha tại Khoái Châu, Hưng Yên, anh Khánh cùng nhóm bạn nhanh chóng đi săn đất nền phân lô khu vực lân cận để chờ bán kiếm lời. Nhà đầu tư đến từ Phú Thọ cho hay, thời điểm đó, một số phiên đấu giá đất cùng khu vực đã trúng cao nhất hơn 150 triệu đồng một m2 khiến kỳ vọng kiếm lời càng dâng cao.

Bỏ ra gần 1 tỷ đồng, anh đặt cọc 3 thửa tại khu đất phân lô trong ngõ, diện tích khoảng 60-80 m2 một lô. Với đơn giá 41-43 triệu đồng một m2, mỗi lô có tổng giá khoảng 2,5-3,3 tỷ đồng, đắt hơn 30% so với hồi đầu năm. Anh này kỳ vọng thị trường vào cơn “sốt” sẽ dễ dàng bán sang tay kiếm lời hàng trăm triệu một thửa.

Tuy nhiên, sau khi dự án khởi công, thị trường này trở lại cảnh ảm đạm, trái ngược kỳ vọng của nhóm đầu tư. Thấy thị trường “lặng sóng”, dự án chưa có thêm động tĩnh mới, anh Khánh sốt ruột rao bán “cắt cọc”, chấp nhận lỗ nửa tỷ để nhanh chuyển nhượng 3 lô nhưng vẫn chưa chốt được giao dịch. “Nếu không sang tay kịp, chỉ có cách bỏ cọc chứ không đủ hơn 8 tỷ đồng vào tiền hợp đồng cho mấy lô này”, nhà đầu tư này cho hay.

Tình cảnh như anh Khánh không hiếm gặp. Chị Huyền, quê Bắc Ninh, cũng lao vào cuộc đua săn đất nền tại Bắc Giang, sau khi nghe tin trung tâm hành chính mới sẽ đặt tại đây. Cho rằng đây là cơ hội có thể “lướt sóng” kiếm chênh, chị hùn vốn với bạn để đầu tư lô đất nền gần khu công nghiệp ở Việt Yên hồi tháng 3. Với diện tích khoảng 100 m2, tổng giá trị lô đất lên đến 6 tỷ đồng, tăng 40% so với cuối năm ngoái.

Sang tháng 4, chị cho hay khu vực này tăng nhiệt, một số người hỏi han mua đất nhưng chị chưa muốn bán. Đến tháng 6, việc sáp nhập hai tỉnh Bắc Ninhvà Bắc Giang được thông qua, thị trường “đổi chiều” khi lượng người hỏi mua đất sụt giảm. Chị Huyền nôn nóng muốn bán sớm, tránh mất thanh khoản song bạn chị không đồng ý vì vẫn chưa được giá.

Theo ghi nhận của VnExpress, thị trường đất nền ở nhiều tỉnh phía Bắc đột ngột rơi vào ảm đạm sau 4 tháng đầu năm tăng nhiệt. Nhiều khu vực từng tăng giá nhanh lên 30-40% vài tháng trước đó tại Hưng Yên, Bắc Giang, Hòa Bình … đã xuất hiện tình trạng nhà đầu tư thoát hàng, muốn “cắt lỗ” hàng trăm triệu đồng.

Dữ liệu của kênh Batdongsan cũng cho thấy mức độ quan tâm đất nền tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc có xu hướng giảm tốc sau khi đạt đỉnh vào tháng 3, giảm lần lượt 15% và 5% theo tháng. Một số tỉnh sụt giảm mức độ quan tâm mạnh nhất gồm Hòa Bình (giảm 16%), Vĩnh Phúc (14%), Bắc Giang (11%), Hưng Yên (10%)…

Giám đốc một sàn giao dịch chuyên phân khúc đất nền ở Hưng Yên cho hay phân khúc này bất ngờ hạ nhiệt sau 1-2 tháng nổi “sóng”. Tình trạng nhà đầu tư “cắt cọc”, thậm chí bỏ cọc xuất hiện tràn lan trên cả thị trường đất nền đấu giá. Vị này dẫn chứng một phiên đấu hơn trăm lô tại xã Cẩm Ninh, huyện Ân Thi từng thu hút đông đảo nhà đầu tư hồi tháng 4 với giá trúng gấp nhiều lần khởi điểm. Tuy nhiên, hết hạn nộp tiền vào giữa tháng 6, chỉ có hơn chục lô được nộp tiền, còn lại đều bị bỏ cọc.

“Sóng qua nhanh khiến nhiều người không kịp thoát hàng phải chật vật rao bán, thậm chí mất trăm triệu đến hơn tỷ đồng tiền cọc. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở nhiều nơi từng là tâm điểm ‘sốt’ ba tháng trước như Ân Thi, Phù Cừ, Tiên Lữ”, vị này cho hay.

Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhìn nhận tình trạng “gãy sóng” đầu tư đất nền diễn ra phổ biến ở nhiều tỉnh phía Bắc, tập trung ở những nơi có thông tin đầu tư dự án lớn hoặc sáp nhập đơn vị hành chính. Nắm được tâm lý thị trường dễ biến động theo thông tin, nhiều nhóm nhà đầu tư, môi giới đã tạo tâm lý đám đông khi liên tục rao bán, chuyển nhượng, mang đến “cảm giác thị trường sôi động”. Khi tâm lý lên đỉnh điểm, các đối tượng này rút khỏi thị trường, để lại nhiều hệ lụy cho những người đến sau.

Cùng quan điểm, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho rằng giai đoạn trước, các tỉnh như Bắc Giang, Hải Dương, Hòa Bình… đã chứng kiến nhiều lần “sốt giá” đất nền. Không ít nhà đầu tư rơi vào cảnh “người mua cuối cùng”, không thoát hàng kịp phải chịu thua lỗ nặng, chôn vốn nhiều năm hay thậm chí mất trắng tài sản. Bài học từ những cơn sốt giá đất trước đây vẫn còn rõ nét khi đất đai bị bỏ hoang, không đưa vào sử dụng nhưng giá neo cao, vượt ngưỡng chi trả của phần đông người dân địa phương.

Thực tế, giá bán đất tại nhiều khu vực đã neo ở mặt bằng giá mới, dù “sốt đất” hạ nhiệt. Trên chợ địa ốc trực tuyến Batdongsan, giá bán đất nền một số địa phương có dấu hiệu đi ngang so với thời điểm đỉnh tháng 3 như Hải Phòng, Hưng Yên, Hòa Bình. Tuy nhiên giá bán này so với hồi đầu năm đã leo thang đến 20-40%. Tại Bắc Giang, giá bán đất nền đã hạ nhiệt 7% so với tháng 3 song vẫn ở ngưỡng cao.

Các chuyên gia cho rằng bất động sản tăng trưởng bền vững cần ba yếu tố quan trọng gồm kinh tế địa phương, đầu tư công và xuất nhập cư. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc kênh Batdongsan khuyến nghị người mua cần nghiên cứu và đánh giá kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất nền như vị trí, hạ tầng, quy hoạch, nhu cầu việc làm, nhập cư và nền kinh tế của địa phương. Những yếu tố này không chỉ đảm bảo suất đầu tư an toàn trong dài hạn mà còn có khả năng khai thác kinh doanh, tránh tình trạng bỏ hoang đất.

“Nhà đầu tư đất nền nên lường trước kịch bản mua dễ bán khó, giao dịch chậm, thậm chí mất thanh khoản trong một vài năm. Từ bài học trong quá khứ, họ cần lưu ý không phải lô đất nào cũng tăng giá nếu thiếu các động lực phát triển”, ông Quốc Anh cho hay.

Ngọc Diễm

Đầu tháng 7, một dự án căn hộ tại quận Long Biên cũ (nay thuộc phường Việt Hưng) được khởi động với giá rumor (thăm dò thị trường) trung bình 118 triệu đồng một m2. Mức giá này chưa gồm 10% thuế giá trị gia tăng (VAT) và 2% kinh phí bảo trì. Đây là dự án căn hộ đầu tiên có giá bán sơ cấp vượt 100 triệu đồng một m2 trên địa bàn Long Biên, cao nhất từ trước đến nay.

Với diện tích nhỏ nhất 50 m2, người mua có thể phải chi 5,9 tỷ đồng để sở hữu một căn hộ một phòng ngủ tại dự án. Với quỹ căn 4 phòng ngủ, số tiền lên đến 18-19,5 tỷ đồng, ngang ngửa loại hình liền kề ở vùng ven.

Vài tuần trước đó, một dự án có 5 tháp căn hộ, văn phòng ở ngã tư Xuân Thủy, Phạm Hùng, phường Cầu Giấy cũng chào sân với giá dự kiến 180-200 triệu đồng một m2. Với giỏ hàng hơn 1.600 căn, giá cho một căn nhỏ nhất tại đây có thể từ 5 tỷ đồng. Đây là mức kỷ lục của chung cư sơ cấp trên địa bàn quận Cầu Giấy cũ.

Cũng trong tháng 6, giai đoạn hai một dự án ở ngã tư Lê Quang Đạo – Mễ Trì, phường Từ Liêm được mở bán với giỏ hàng gần nghìn căn. Giá chủ đầu tư đưa ra trung bình 130 triệu đồng một m2, chưa gồm VAT và phí bảo trì, gấp đôi so với giai đoạn đầu họ mở bán 4 năm trước.

Các sản phẩm có diện tích 34-150 m2, tương ứng căn hộ nhỏ nhất có giá khoảng 4,4 tỷ đồng. Còn căn đắt nhất lên đến gần 23 tỷ đồng diện tích 150 m2, tức khoảng 152 triệu đồng một m2 (gồm VAT và phí bảo trì). Để lấy được căn hộ ưng ý, nhiều môi giới cho biết khách hàng sẽ phải trả thêm khoản chênh (phí lấy căn ngoại giao) hàng trăm triệu đồng cho sàn giao dịch.

Theo ghi nhận của VnExpress, từ cuối năm ngoái đến nay, rổ hàng chung cư mới tại Hà Nội tiếp tục leo thang, thiết lập những mốc giá mới cho nhiều khu vực, kể cả vùng ven. Một số dự án mới đang trong giai đoạn booking giữ chỗ ở Long Biên hay Bắc Từ Liêm cũ cũng được môi giới quảng cáo giá hơn trăm triệu đồng một m2.

Năm ngoái, tại huyện Đông Anh, dự án chung cư trong đại đô thị đã được chào 90-100 triệu đồng một m2, cạnh tranh với quận trung tâm. Hay một dự án căn hộ gồm 5 tòa tháp ở mặt đường Võ Chí Công, quận Tây Hồ mở rổ hàng cho khách giữ chỗ (booking) từ cuối năm ngoái với giá rumor khoảng 170 triệu đồng một m2, chưa gồm VAT.

Dữ liệu của hãng tư vấn dịch vụ bất động sản Savills cho thấy trong 5 năm qua, giá bán sơ cấp (chủ đầu tư chào bán) chung cư Hà Nội tăng trung bình 22% một năm. Riêng quý I, giá sơ cấp trung bình đã leo thang 32% theo năm.

Với đà tăng mạnh như này, Savills dự báo giá một số dự án chung cư mới ở trung tâm Hà Nội có thể vượt giá nhà liền thổ tại khu vực vùng ven. Tuy nhiên, hãng đánh giá đây là hiện tượng mang tính cục bộ, không phản ánh mặt bằng chung toàn thị trường.

Bởi trái ngược đà leo thang chung cư mới, thị trường chung cư thứ cấp (chuyển nhượng) đã giảm tốc nhiều tháng qua. Theo kết quả khảo sát hơn 400 dự án ở Thủ đô của Savills, 47% trong số này có giá chuyển nhượng trong quý I giảm so với cuối năm ngoái. Biên độ giảm tùy từng nơi, song mức trung bình khoảng 1%.

Một khảo sát hơn 600 người mới đây của One Housing cho thấy tỷ lệ khách hàng dự định mua bất động sản Hà Nội trong một năm tới sụt giảm so với cuối năm ngoái. Hãng nhận định đây là tín hiệu cho thấy người mua tạm thời “lùi lại một bước” để quan sát trong bối cảnh giá neo cao.

Trong khi các chủ đầu tư chạy đua bán nhà “siêu sang”, thị trường Hà Nội tiếp tục lệch pha phân khúc, nhà vừa túi tiền gần như bị bỏ quên. Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết cơ cấu nguồn cung nhà ở vẫn trong tình trạng mất cân đối nghiêm trọng. Hết quý I, toàn thị trường có khoảng 14.500 sản phẩm chào bán mới, trong đó 58% tỷ trọng thuộc về phân khúc cao cấp, hạng sang, tăng 11% theo năm. Nguồn cung chủ yếu đến từ các đại đô thị ở vùng ven và các tỉnh lân cận.

“Nguồn cung dự án mới chủ yếu phục vụ nhóm người có tài chính cao và nhà đầu tư, tiềm ẩn rủi ro cho sự phát triển bền vững của thị trường”, Hội Môi giới đánh giá.

Cùng quan điểm, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), nhìn nhận mức tăng thu nhập của người dân chưa theo kịp đà tăng của giá nhà ở, dẫn đến khả năng sở hữu thực tế của đa số người trẻ “rất hạn chế”. Ông nói, thực tế vợ chồng trẻ ở đô thị có thu nhập trung bình 20-30 triệu đồng một tháng đa phần phải thuê nhà hoặc sống cùng gia đình.

“Rất ít người đủ tích lũy mua nhà thương mại khi chạm ngưỡng 30 tuổi nếu không có sự hỗ trợ tài chính từ gia đình hoặc các chương trình tín dụng ưu đãi”, ông nói.

Trong bối cảnh giá dự án thương mại ngày càng đắt đỏ, phân khúc nhà xã hội, nhà ở bình dân được kỳ vọng giúp giải “cơn khát” an cư với phần đông người dân. Năm nay, Hà Nội dự kiến hoàn thành 8 dự án nhà xã hội với khoảng 4.670 căn và khởi công 6 dự án, hơn 10.200 căn. Ngoài ra, thành phố sẽ chấp thuận chủ trương đầu tư cho 6 dự án mới, quy mô 10.500 căn để bổ sung nguồn cung cho các năm tiếp theo.

Dự báo cho năm 2026, đơn vị nghiên cứu Savills kỳ vọng mặt bằng giá sơ cấp sẽ giảm khi các chủ đầu tư quay trở lại phát triển phân khúc nhà ở bình dân, vốn rất khan hiếm hiện nay. “Việc tái cung cấp các căn hộ dưới 2 tỷ đồng giúp thị trường tiếp cận gần hơn với nhu cầu thực, tạo thế cân bằng bền vững giữa cung và cầu”, Savills cho hay.

Ngọc Diễm