Đánh giá về hoạt động cho thuê ngắn hạn trong chung cư, Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (Vars) nhận định, mô hình này không chỉ gây phiền toái cho cư dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách, tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng với các mô hình lưu trú chuyên nghiệp như khách sạn, condotel.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Vars, cho rằng phần lớn hoạt động này diễn ra tự phát, không đăng ký kinh doanh, không kê khai thuế và không tuân thủ tiêu chuẩn vận hành. Nhờ vậy, giá thuê thường thấp hơn, thu hút khách nhưng gây mất cân bằng thị trường.

Trong khi đó, theo ông, các dự án chung cư được quy hoạch và phê duyệt trên cơ sở phục vụ người dân ở lâu dài, với các chỉ tiêu về mật độ dân cư, bãi đỗ xe, hạ tầng giao thông, tiện ích công cộng, phòng cháy chữa cháy… Việc hàng loạt căn hộ bị chuyển đổi sang lưu trú ngắn hạn làm tăng đột biến lượng người ra vào mỗi ngày, dễ gây quá tải hạ tầng, ảnh hưởng chất lượng sống cư dân và làm tăng chi phí vận hành, bảo trì tòa nhà. Ngoài ra, công tác kiểm soát người ra vào trở nên khó khăn, tiềm ẩn rủi ro về an ninh trật tự, cháy nổ và các tệ nạn xã hội.

Ông Đính cho rằng cần phân định rõ giữa mục đích ở và mục đích kinh doanh để bảo vệ quyền lợi cư dân, đảm bảo trật tự đô thị và tạo môi trường lưu trú minh bạch, công bằng.

Đồng quan điểm, bà Đỗ Thị Loan, phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, trước đó cũng cảnh báo tình trạng lưu trú ngắn ngày vượt quá quy mô dân số cho phép tại các chung cư đang gây áp lực lớn lên hạ tầng kỹ thuật, chất lượng sống và an ninh trật tự. Theo bà, quy mô dân số trong các dự án chung cư đã được phê duyệt dựa trên khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông, trường học, tiện ích công cộng. Nếu phát sinh lượng khách thuê ngắn hạn quá lớn dẫn đến hệ thống kỹ thuật bị hao mòn nhanh, các hạng mục như thang máy, sân chơi, hồ bơi quá tải, gây mâu thuẫn giữa cư dân cố định và khách vãng lai.

Bà Loan nhấn mạnh nguy cơ mất kiểm soát tạm trú, phát sinh các hành vi vi phạm như tụ tập, ca hát xuyên đêm, tệ nạn xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn phòng cháy chữa cháy và trật tự chung cư. Vì vậy, bà kiến nghị TP HCM sớm tổ chức thanh tra, rà soát các chung cư có dấu hiệu vận hành mô hình Airbnb nhằm kiểm soát tình trạng sử dụng sai mục đích. Đồng thời, thành phố cũng cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế như Singapore, nơi việc cho thuê căn hộ ngoài hệ thống lưu trú được cấp phép là hành vi bất hợp pháp, và ban hành chế tài xử phạt đủ mạnh để răn đe.

Hội môi giới cũng đề xuất Nhà nước sớm ban hành khung pháp lý rõ ràng cho hoạt động cho thuê lưu trú ngắn hạn. Hoạt động này phải được giám sát chặt chẽ, đồng thời áp dụng các quy định về đăng ký kinh doanh, kê khai thuế và tiêu chuẩn an toàn như mô hình lưu trú chuyên nghiệp. Nếu tiếp tục cho thuê ngắn hạn, chủ căn hộ phải có sự đồng thuận của cư dân trong tòa nhà và cam kết không làm ảnh hưởng đến sinh hoạt chung, tuân thủ tiêu chuẩn vận hành tương tự khách sạn.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng đánh giá, các nền tảng như Airbnb bị cho là góp phần đẩy giá thuê và giá bán nhà lên cao, làm giảm khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Việc siết hoạt động cho thuê ngắn hạn không chỉ tạo điều kiện cho các mô hình lưu trú chính quy phát triển, mà còn giúp giá trị đầu tư căn hộ tiệm cận giá trị sử dụng thực tế.

Khi lợi nhuận từ cho thuê căn hộ ngắn ngày sụt giảm vì bị siết quản lý, nhóm đầu tư lướt sóng hoặc khai thác ngắn hạn sẽ dần rút lui, mở ra cơ hội cho người mua để ở, những người đang cần căn hộ phù hợp với khả năng tài chính. Nhiều đô thị lớn trên thế giới như New York, Amsterdam, Berlin hay Barcelona, nơi chính quyền đã siết chặt, thậm chí cấm cho thuê lưu trú ngắn hạn trong khu dân cư nhằm đối phó với khủng hoảng nhà ở.

Hồi tháng 2, UBND TP HCM đã ban hành quy định không cho phép dùng căn hộ cho thuê lưu trú du lịch (thuê ngắn hạn, theo ngày, giờ, Airbnb…) trong các dự án chung cư. Quy định này sau đó đã vấp phải nhiều phản ứng từ nhà đầu tư dịch vụ lưu trú Airbnb.

Hiện thành phố giao Sở Du lịch nghiên cứu, xây dựng khung pháp lý, lấy ý kiến các bên liên quan để đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và kiểm soát an ninh, trật tự. Thành phố cũng dự kiến ứng dụng công nghệ giám sát hoạt động kinh doanh, hướng tới quản lý hiệu quả và bền vững loại hình này.

Phương Uyên

Tại huyện Nhơn Trạch, từ đầu tháng 3, một số nhà đầu tư và môi giới đổ về đây tìm mua đất. Nhiều khu đô thị từng bỏ hoang trong thời gian dài và các lô đất thổ cư, phân lô thuộc các xã, phường như Phú Hữu, Phước Khánh, Vĩnh Thanh, Phước An, Đại Phước… được môi giới rao bán và sang tay với giá tăng từng ngày. Chỉ riêng 2 tuần gần đây, giá đất nền Nhơn Trạch đã tăng 20-30%, một số lô thậm chí được rao giá cao gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.

Diễn biến tương tự với bất động sản huyện Cần Giờ (TP HCM), nơi có đề án xây cầu nối đến Bà Rịa – Vũng Tàu, tuyến cao tốc metro cùng hàng loạt khu đô thị, cảng biển quy mô lớn sắp triển khai trong năm nay. Theo đó, giá đất thổ cư khu vực xã Cần Thạnh, Bình Khánh hiện tăng 20-30% so với đầu năm và gần gấp đôi so với thời điểm này năm ngoái. Nhiều môi giới nhà đất cho biết hiện nay với tài chính 5 tỷ đồng gần như không thể mua được đất tại đây. Trong khi cách đây nửa năm, khu vực này không thiếu sản phẩm 4-5 tỷ đồng.

Phía đối diện Cần Giờ là nhà đất Bà Rịa – Vũng Tàu, giá cũng đang tăng nhanh. Đất nền các huyện Phú Mỹ, Châu Đức, Long Điền… được rao bán với mức tăng 15-20% so với đầu năm. Còn thị trường Bình Dương không “sốt ảo” như Nhơn Trạch nhưng thông tin sẽ sáp nhập về TP HCM làm giá nhà đất khu vực Dĩ An, Thuận An, nơi tiếp giáp gần nhất với thành phố, tăng 5-10% chỉ trong 2 tuần qua.

Số liệu từ chuyên trang Batdongsan cũng cho thấy kể từ khi thông tin sáp nhập lan truyền, mức độ quan tâm tìm kiếm và giá bất động sản tăng đáng kể tại một số địa phương thuộc tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM.

Cụ thể, trong tháng 3, trung bình giá đất Nhơn Trạch đã tăng 48% so với cùng kỳ 2024, lượt tìm mua tăng 41% so với đầu năm. Còn giá đất huyện Cần Giờ tăng 107% so với cùng kỳ, nhu cầu tìm mua cũng tăng 55%. Trong khi đó, giá đất huyện Phú Mỹ (Bà Rịa – Vũng Tàu) tăng 185%, Châu Đức tăng 137%, Long Điền, Xuyên Mộc tăng từ 15-30% so với cùng kỳ năm ngoái, nhu cầu mua cũng tăng trung bình 20-30%. TP Thuận An, Dĩ An (Bình Dương) hiện giá nhà đất tăng 6-14%, nhu cầu mua tăng 23-26%.

DKRA Group cũng thông tin, trong tháng 3, giá đất Nhơn Trạch tăng 20-30%, thậm chí nhiều dự án tăng 50% so với đầu năm. Khu vực huyện Cần Giờ, các xã Bình Khánh, Cần Thạnh cũng có giá nhà đất tăng gần gấp đôi. Diễn biến tương tự đang diễn ra với một số thị trường giáp ranh được đồn đoán sắp sáp nhập về TP HCM.

Giá tăng cao, nhưng theo ghi nhận của VnExpress cho thấy trên thực tế, giao dịch mua bán đất Nhơn Trạch, Long Thành, Phú Mỹ… trong mấy tuần qua chủ yếu là “chiêu trò” sang tay qua lại giữa nhà đầu tư với nhau, cò đất tiếp tay thổi giá. Phần nhiều giao dịch dừng lại ở việc xuống tiền cọc giữ đất, lượng giao dịch công chứng hợp đồng mua bán chính thức không nhiều.

Lãnh đạo một sàn môi giới tại Nhơn Trạch cũng cho biết có những lô đất được sang tay qua 4-5 nhà đầu tư chỉ trong 2 tuần, mỗi lần sang tay giá lại tăng 10%. Trên thực tế, việc mua bán không qua hợp đồng công chứng sang tên mà chỉ lướt cọc. Tương tự, một số khu đô thị hoang phế nhiều năm đột nhiên sốt nóng, giao dịch hàng chục lô đất mỗi ngày nhưng không thấy hợp đồng nào được công chứng, toàn làm giấy tay sang nhượng lại.

Ông Bách, một nhà đầu tư bất động sản lâu năm cho hay tại Vũng Tàu, những người có đất đẹp không ai rao bán lúc này, họ đều muốn giữ tài sản để chờ thị trường thực sự tốt lên. Chỉ có một số khu vực, nhà đầu tư và cò đất sang tay qua lại để đẩy giá, đẩy giao dịch lên cao.

Nhìn nhận diễn biến trên, các chuyên gia cho rằng thông tin về việc sáp nhập TP HCM với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và thậm chí gồm cả huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai), cùng hàng loạt dự án hạ tầng lớn được đẩy mạnh triển khai, đã tạo sự quan tâm lớn trên thị trường bất động sản phía Nam thời gian qua. Lợi dụng tâm lý FOMO (Fear of Missing Out – sợ bỏ lỡ cơ hội) và giai đoạn thông tin còn mập mờ, chưa xác thực, các môi giới, đầu nậu, đầu cơ đất đua nhau kích giá, thu hút người mua.

Ông Đinh Tiến Dũng, Giám đốc Công ty tư vấn đầu tư Gia Hòa, nhìn nhận động thái “nóng sốt” bất động sản gần đây ít nhiều có sự tiếp tay của các nhóm đầu cơ, đầu nậu và cò đất. Thực tế, chỉ một số ít giao dịch thật được thực hiện, còn lại đa phần vẫn là cò đất và nhà đầu tư sang tay qua lại tạo hiệu ứng “sốt” đất. “Cơn sốt nóng hiện nay là “cuộc chơi” của giới đầu cơ, đầu nậu nhà đất”, ông Dũng nhìn nhận.

Đồng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, nói đợt tăng giá “nóng” nhà đất phía Nam lần này mang nặng yếu tố tâm lý, được kích thích bởi những nhóm đầu cơ và cò đất có sẵn hàng, hơn là phản ánh giá trị thực của bất động sản.

Ông Tuấn cảnh báo đợt tăng giá đột ngột này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các thông tin về việc sáp nhập tỉnh, thành phố hiện đều ở dạng tin đồn lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội, chưa có phương án chính thức và tiến trình sáp nhập cụ thể. Việc thay đổi về mặt hành chính khả năng các địa phương sẽ phải thực hiện điều chỉnh các quy hoạch sẵn có hoặc bổ sung các quy hoạch mới. Do đó, những lô đất được đánh giá có giá trị cao tại thời điểm này chưa chắc sẽ giữ giá trị sau khi sáp nhập. Ngoài ra, dù sáp nhập, giá trị bất động sản vẫn cần có yếu tố cơ sở hạ tầng và định hướng mới tăng bền vững. Các khu vực sáp nhập nhưng không có nhu cầu mua đất để ở, kinh doanh thì cũng chỉ tăng ảo.

Ông Tuấn khuyến cáo nhà đầu tư cần cẩn trọng với quyết định gom đất chờ thời. Quỹ đất trên các tỉnh thành không thiếu, nhất là sau khi sáp nhập. Chỉ nguồn cung tại Hà Nội và TP HCM mới không đáp ứng được nhu cầu. Vì vậy, người dân cần cảnh giác, đừng nghe theo các đầu nậu, cò đất thổi giá.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định không thể phủ nhận rằng việc sáp nhập tỉnh thành sẽ mở ra tiềm năng kinh tế cho nhiều địa phương giáp ranh được sáp nhập vào các thành phố lớn. Tuy nhiên ở chiều ngược lại, tại các địa phương là những tỉnh lỵ lâu đời, có thể phần nào bị mất đi sức hút vốn có sau khi địa giới hành chính được mở rộng, giảm bớt đi sự khan hiếm về quỹ đất.

“Người dân cần theo dõi biến động quy hoạch, đánh giá tiềm năng thực tế và tránh đầu tư theo tâm lý đám đông, đặc biệt tình trạng thổi giá của cò đất, môi giới”, một chuyên gia khuyên.

Phương Uyên